AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Kafiye, Redif, Durak ve Hece Ölçüsü (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Şiir Bilgisi

Gönül gurbet ele varma Ya gelinir ya gelinmez Her giden bir geyik sorma Ya bulunur ya bulunmaz

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

A

11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır.

B

Dörtlükte sözcük hâlinde redife yer verilmiştir.

C

I. ve III. dizeler arasında tam uyak vardır.

D

II. ve IV. dizeler zengin uyaklıdır.

E

I ve III. dizeler ile II ve IV. dizeler arasında çapraz uyak düzeni kurulmuştur.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Şiir Bilgisi

Gönlüm düşeli de o kaşı yayına, Kimse eremedi bu gönül payına, Ömrümün vaktinde son durağına, Bizler bu dağları aşmaya geldik.

Yukarıdaki dörtlükte ahenk aşağıdakilerin hangisiyle sağlanmıştır?

A

Zengin uyak - sözcük hâlinde redif

B

Tam uyak - ek hâlinde redif

C

Cinaslı uyak - redif yok

D

Yarım uyak - ek hâlinde redif

E

Tam uyak - sözcük hâlinde redif

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Şiir Bilgisi

Şiirde ses akışını ve ahengi sağlamak amacıyla kullanılan kafiye türlerinden zengin uyak, ikiden fazla sesin benzerliğine dayanır.

Aşağıdaki dizelerin hangisinde zengin uyak kullanılmıştır?

A

Çözülür bir bir kapılar kilit İçimde garip bir melal ü ümit

B

Gönlümün yaylası sessiz ve serin Uzakta soluyor renkleri yerin

C

Ne şair yaş döker ne aşık ağlar Tarihe karıştı eski sevdalar

D

Gecenin ucunda bitti bu rüya Ufukta yankılanır sessiz bir seda

E

Yeşil pencereden bir gül atıldı Yüreklere derin bir aşk kazıldı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Şiir Bilgisi

Yalnızlık, Korkular, Dağılacak. Bulutlar, sisler, bitecek. Sessiz, Serin Bir bahar sabahı gibi açacak Derin mavi göklerin altından aydınlık

Bu şiirle ilgili, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

A

Zengin uyak kullanılarak akustik bir ahenk sağlanmıştır.

B

Belirli bir uyak ve redif düzenine bağlı kalınarak yazılmıştır.

C

Kafiye ve redife yer verilmeksizin ölçülü bir şekilde kaleme alınmıştır.

D

Aruz ölçüsünün kalıpları esas alınarak oluşturulmuştur.

E

Ölçü ve uyak kaygısı güdülmeden serbest ölçüyle yazılmıştır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Metin incelendiğinde dizelerin uzunluklarının birbirinden farklı olduğu, belirli bir hece sayısı kalıbına (hece ölçüsü) veya aruz kalıplarına bağlı kalınmadığı görülmektedir. Ayrıca mısra sonlarında belirli bir kafiye veya redif düzeni (uyak örgüsü) bulunmamaktadır. Bu özellikler şiirin 'serbest ölçü' ile yazıldığını göstermektedir.

Mısra uzunlukları ve hece sayıları incelenir: Dizelerdeki hece sayıları değişken olup belirli bir kalıp sunmamaktadır (Hece veya aruz ölçüsü yoktur).
Mısra sonlarındaki sesler incelenir: 'Dağılacak', 'bitecek', 'aydınlık' kelimelerinde düzenli bir kafiye örgüsü (abab, aabb vb.) yoktur.
Sonuç değerlendirilir: Ölçü ve uyağın olmadığı, serbest tarzda yazıldığı tespit edilir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Ahenk kavramı] Şiirdeki ritmik yapıyı ahenk olarak algılayan adaylar zengin uyak yanılmasına düşebilir.

B Seçeneği: [Klasik nazım şekli alışkanlığı] Her şiirde mutlaka bir uyak düzeni arayan öğrenciler bu seçeneğe yönelir.

C Seçeneği: [Ölçü kavramı karışıklığı] Serbest şiirlerin tamamen ölçüsüz olduğunu bilip kafiye arayanlar bu çeldiriciye düşebilir.

D Seçeneği: [Aruz ölçüsü algısı] Ahenkli ve modern söyleyişleri aruzla ilişkilendirme hatası.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Öğrenci dizelerin serbest yapısını ve ölçü/uyak olmadığını doğru tespit etmiştir.

Soru 5 Şiir Bilgisi

Şiddetli bir rüzgâr savururken eski yaprakları

Bu dize, aşağıdakilerden hangisiyle bir beyit oluşturduğunda o beyitte redif bulunmaz?

A

Derinden yankılanır göğün boşlukta yaprakları

B

Uzaklarda kaybolur geçen günlerin yaprakları

C

Bahçede sessizce ağlar yaşlı ağacın yaprakları

D

Toprağa düşer sonbaharda o yorgun yaprakları

E

Birer birer dökülür dalından sarı yaprakları

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Şiir Bilgisi

Aşağıda verilen dörtlükteki dizeler:

I. Gönlümün hasreti dağlar başıdır

II. Gurbet elde dertli aklım şaşırdır

III. Bülbül güle karşı çeker ahını

IV. Kimse bilmez gurbet ele rahini

Yukarıdaki dizelerin hangi ikisi arasında redif vardır?

A

I. ve II.

B

I. ve III.

C

II. ve III.

D

II. ve IV.

E

III. ve IV.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Kafiye, Redif, Durak ve Hece Ölçüsü (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu dörtlükle ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Yukarıdaki dörtlükte ahenk aşağıdakilerin hangisiyle sağlanmıştır?

Aşağıdaki dizelerin hangisinde zengin uyak kullanılmıştır?

Bu şiirle ilgili, aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Bu dize, aşağıdakilerden hangisiyle bir beyit oluşturduğunda o beyitte redif bulunmaz?

Yukarıdaki dizelerin hangi ikisi arasında redif vardır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)