AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & İmge (Hayal) (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Şiir Bilgisi
Aşağıdaki dizelerin hangisinde imge kullanılmamıştır?
Bu dizelerin hangisinde imge kullanılmamıştır?
A
Zamanın penceresinden sızar hüzün
Ruhumun boşluğunda yankılanır adın
B
Gözlerinin maviliğinde kaybolur gün
Saçlarında rüzgarın nefesi titrer
C
Akşam oldu, kapılar kapandı
Sokaklarda lambalar tek tek yandı
D
Umutsuzluk bir yılan gibi sarar tenimi
Karanlığın elleri boğar düşlerimi
E
Yalnızlık duvarda asılı soluk bir resim
İçimde büyüyen sessiz bir çığlıktır
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğinde yer alan dizeler tamamen günlük hayattaki olağan, somut ve gerçeğe uygun durumları aktarmaktadır; herhangi bir sanatsal yakıştırma, aktarma veya çağrışım (imge) barındırmaz.
A seçeneğinde 'zamanın penceresi' ve 'ruhumun boşluğu' ifadeleriyle imge oluşturulmuştur.
B seçeneğinde 'rüzgarın nefesi' kişileştirme ve imge değeri taşır.
C seçeneğinde akşamın olması, kapıların kapanması ve lambaların yanması tamamen günlük yaşamın olağan ve gerçeğe dayalı gözlemleridir, imgesel bir değer içermez.
D seçeneğinde 'umutsuzluk yılan' ve 'karanlığın elleri' benzetme/kişileştirme yoluyla imgeleşmiştir.
E seçeneğinde 'yalnızlığın resim olması' ve 'sessiz çığlık' özgün imgelerdir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Soyut kavramların somutlaştırılması]Günlük dilde kullanılmayan soyut tamlamaları imge zannetmeyebilir.
B Seçeneği:[Kişileştirme ve doğa imgeleri]Doğa unsurlarının betimlenmesini imge olarak görmeyebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Dizelerdeki olağan ve gerçekçi durumları fark ederek doğru sonuca ulaşır.
D Seçeneği:[Teşbih ve istiare]Açık benzetmeleri gözden kaçırabilir.
E Seçeneği:[Tezat ve duyular arası aktarım]Metaforik anlatımları karıştırabilir.
Soru 2Anlam Bilgisi
Rüzgâr nasıl fısıldar yapraklara gece yarısı
Kim bilir hangi suların türküsünü söyler dere
Toprak uyanır mı birden baharın nefesiyle
Dağlar omuzlarında taşırken sisli göğü
Kim durdurabilir zamanın sessiz akışını
Bu dizelerde aşağıda verilen söz sanatlarından hangileri örneklenmiştir?
A
Teşbih – tezat – tenasüp
B
Teşhis – istifham – tenasüp
C
İstifham – teşhis – tevriye
D
Kinaye – tevriye – teşhis
E
İstifham – tenasüp – intak
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde kişileştirme, soru sorma ve anlamca ilgili kelimelerin bir arada bulunması söz konusudur.
Dizelerde 'rüzgârın fısıldaması', 'toprağın uyanması' ve 'dağların omuzlarında göğü taşıması' ifadeleriyle insan dışındaki varlıklara insan özellikleri verilmiş, yani teşhis (kişileştirme) yapılmıştır.
'Kim bilir hangi suların türküsünü söyler dere' ve 'Kim durdurabilir zamanın sessiz akışını' dizelerinde soru sorulmuş, cevap alma amacı güdülmeden duygu pekiştirilmiş yani istifham (soru sorma) sanatı kullanılmıştır.
'Rüzgâr, yaprak, dere, toprak, bahar, dağ, gök' gibi sözcükler bir arada kullanılarak tenasüp (uygunluk) sanatı icra edilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tezat ve teşbih aranması]Aday, şiirdeki uyumlu kelimeleri tenasüp sanatı olarak doğru sezse de tezat ve teşbih unsurlarını karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Tevriye sanatının karıştırılması]İstifham ve teşhis doğru bulunup tevriye ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Kinaye ve tevriye yanılgısı]Aday kinaye veya tevriye gibi kapalı anlam sanatlarını arayabilir.
E Seçeneği:[İntak sanatı karıştırması]Teşhis ile intak sanatları sıklıkla karıştırılır.
Soru 3Şiir Bilgisi ve Söz Sanatları
Yalnızlık kuşanır bu kentin akşamları,
Sokaklar boyu uzayan sessiz bir nehir.
Eski bir rüyanın külünden doğar sabah,
Işıltılı elleriyle dokunur zamana.
Bu dizelerle ilgili, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Zıt anlamlı kelimeler bir arada kullanılmıştır.
B
Yinelemelerden yararlanılmıştır.
C
Herkesçe bilinen tarihî bir olaya göndermede bulunulmuştur.
D
Dış dünyadaki varlıkların özellikleri birbirine aktarılmıştır.
E
Bazı sözcüklere günlük anlamlarının dışında anlam yüklenmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde akşam, sabah, sokak gibi unsurlar işlenmiş ve çeşitli edebi sanatlara yer verilmiştir ancak tarihî bir olaya gönderme yoktur.
A seçeneği incelenir: 'akşam' ve 'sabah' kelimeleri zıt anlamlı olarak bir arada kullanılmıştır.
B seçeneği incelenir: Metinde belirgin bir yineleme (ikileme veya tekrarlanan sözcükler) aranır; ancak sorunun kurgusuna göre C seçeneği kesinlikle metinde bulunmamaktadır.
C seçeneği incelenir: Metinde herhangi bir tarihî olay veya olguya (örneğin İstanbul'un fethi, Kurtuluş Savaşı vb.) atıf yapılmamıştır.
D seçeneği incelenir: 'Yalnızlık kuşanır' ifadesinde insana ait özellik doğaya aktarılarak kişileştirme yapılmıştır.
E seçeneği incelenir: 'Kuşanmak' veya 'doğmak' sözcükleri mecaz anlamda kullanılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Zıt anlamlı kelime tuzağı]Akşam ve sabah sözcüklerini zıt anlamlı olarak algılar.
B Seçeneği:[Yineleme tuzağı]Aday metindeki ses ve sözcük tekrarlarını arar.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday metinde tarihî bir olaya atıf olmadığını fark eder ve doğru cevaba ulaşır.
D Seçeneği:[Kişileştirme/Aktarma tuzağı]Yalnızlığın kuşanılması ifadesini kişileştirme olarak değerlendirir.
E Seçeneği:[Mecaz anlam tuzağı]Kuşanmak sözcüğünün gerçek anlamı dışına çıktığını görür.
Soru 4Anlam Bilgisi
Aşağıdaki dizelerin hangisinde, sanatlı bir söyleyiş yoktur?
Bu dizelerin hangisinde sanatlı (mecazlı) bir söyleyiş yoktur?
A
Sessiz bir gecenin ta orta yerinde,
Büyük bir yalnızlık büyür içimde.
B
Yıllardır kapanmayan yaralarım var,
Derinlerden sızlayan hatıralar var.
C
Bahar gelince bu dağlarda kar erir,
Dere yataklarından coşkun sular akar.
D
Gönlüm bir kuş olup uçtu dağlara,
Hasret bıraktı beni eski yollara.
E
Zaman bir hırsız gibi sessizce çalar,
Ömrümüzden geriye ne kalır yâr?
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğinde doğada gerçekleşen sıradan olaylar gerçeğe uygun, yan anlam ya da mecaz barındırmayan (düz/gerçek anlamlı) ifadelerle anlatılmıştır.
A seçeneğinde yalnızlığın büyümesi kişileştirme ve mecaz barındırır.
B seçeneğinde yaraların kapanmaması ve sızlaması mecazdır (hatıraların yara olarak nitelenmesi istiaredir).
C seçeneğinde baharda karın erimesi ve suyun akması tamamen gerçek anlamlı, doğadaki olguların doğrudan aktarımıdır.
D seçeneğinde gönlün kuş olup uçması benzetme (teşbih) ve mecazdır.
E seçeneğinde zamanın hırsıza benzetilmesi benzetme ve kişileştirme sanatıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Soyut kavramın kişiselleştirilmesi]Yalnızlığın büyümesi ifadesini normal bir durum sanabilir.
B Seçeneği:[Açık istiare veya mecaz-ı mürsel algısı]Yara sözcüğünü fiziksel yara sanıp sanat aramayabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Dizelerin tamamen gerçek anlamda, doğa olaylarını tasvir ettiğini fark eder.
D Seçeneği:[Aşikar benzetme]Gönlün kuş olmasına dikkat etmemiş olabilir.
E Seçeneği:[Kişileştirme ve benzetme]Zamanın hırsız gibi davranmasını fark etmeyebilir.
Soru 5Edebi Sanatlar
Aşağıdaki dizelerde, Tuna boylarındaki suların sessizce ağlaması şair tarafından selvi ağaçlarının orada olmasına bağlanmıştır.
<u>Tuna boylarına sıra sıra selviler</u>
<u>Tan yeli estikçe sessiz ağarmış</u>
Gül bahçelerinde baykuşlar öter
Şu viranelikler eski bağlarmış
Yukarıdaki dörtlükte altı çizili dizelerde bulunan edebî sanat aşağıdakilerin hangisinde vardır?
A
Bir inıltı duydum, sandım bir ozan
Sesime ses veren karlı dağlarmış
B
Bu eller miydi masallar arasından
Rüyalara uzattığım bu eller miydi
C
Kara dutum, çatal karam, çingenem,
Nar tanem, nur tanem, bir tanem.
D
Kardeş, görmüyorum ama hâlâ duyabiliyorum
Geçmiş zamanlar gelecekten parlak değil.
E
Ben ki toz kanatlı kelebeğim
Minicik gövdeme yüklü Kafdağı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncüldeki dizelerde 'selvilerin orada olmasından ötürü' tan yeli estikçe suların sessiz ağlaması gerçek sebebi dışında güzel bir nedene (hüsn-i talil) bağlanmıştır. A seçeneğinde de dağların ses vermesi bir ozana veya duyulan inıltıya bağlanarak güzel bir nedene (hüsn-i talil) dayandırılmıştır.
Öncüldeki altı çizili dizeler incelenir ve olayın (suların ağarması/ağlaması) hoş ve hayali bir nedene (selvilerin varlığına) bağlandığı görülür.
Bu sanatın 'hüsn-i talil' (güzel neden bulma) olduğu tespit edilir.
Seçenekler taranarak benzer şekilde bir olayın gerçek sebebi dışında güzel bir nedene bağlandığı mısralar aranır.
A seçeneğinde dağların ses vermesi olayı güzel bir nedene (ses veren karlı dağların bir ozan sanılmasına) bağlanmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Hüsn-i talil sanatının doğru örneğini bulduğu için.
B Seçeneği:[İstifham ve tecahül-i ârif]Soru sorma (istifham) sanatıyla karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Teşbih ve seslenme (nida)]Benzetme unsurları ve seslenmeler nedeniyle.
D Seçeneği:[Tezat (zıtlık)]Geçmiş ve gelecek kavramlarının karşılaştırılması nedeniyle.
E Seçeneği:[Teşbih-i beliğ (güzel benzetme)]Kendini kelebeğe benzetmesi nedeniyle.
Soru 6Edebi Sanatlar
Yalnız bir rıhtımda boynu bükük kalan,
Yorgun bir şilep gibi sızlardı içim.
Gece, pencereme sessizce dokunan,
Uzak bir diyardan gelen bir elçiymiş.
Bu dizelerde ağır basan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
A
Karşıtlık (tezat)
B
Açık eğretileme (istiare)
C
Kapalı eğretileme (kapalı istiare)
D
Kinaye
E
Kişileştirme (teşhis)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirde insan dışındaki varlıklara insani özellikler yüklenerek kişileştirme sanatı yapılmıştır.
Dizelerdeki varlıklar ve özellikler incelenir.
Gecenin pencereye dokunması ve bir elçi gibi düşünülmesi insani bir özellik olan hareket ve kimlik kazandırma durumudur.
Bu durum kişileştirme (teşhis) sanatını örnekler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Zıt kavramların bir arada olduğu algısı]Uzak ve yakın gibi kelimeler tezata yorulabilir
B Seçeneği:[Benzetme yönünün eksik olduğu düşüncesi]Açık istiare ile teşhis karıştırılabilir
C Seçeneği:[Kapalı istiare zannı]Kişileştirmenin aynı zamanda kapalı istiare olduğu kuralı göz ardı edilebilir veya soru kökünde doğrudan teşhis aranmaktadır.
D Seçeneği:[Mecazlı söyleyişleri kinaye sanma]Gerçek ve mecaz anlamın karıştırılması
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & İmge (Hayal) (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)