AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Servetifünun Şiiri & Servetifünun ve Tanzimat Şiirinin Karşılaştırılması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Servetifünun Şiiri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Servetifünun Şiiri
Servetifünun edebiyatı genel olarak bireysel konuları, içsel duyuşları, tabiatın empresyonist bir bakışla yansıtılmasını ve toplumsal konulardan uzak durmayı ilke edinmiştir. Ancak bu dönem sanatçılarından bazıları, içerik olarak bireysel çizginin dışına çıkarak ilk dönem Tanzimat şiirinin temel izleği olan toplumsal faydacılık ve vatan/hürriyet temasına yaklaşan eserler de kaleme almışlardır.
Buna göre, Servetifünun şiirine ait aşağıdaki dizelerden hangisi içerik bakımından ilk dönem Tanzimat şiiriyle benzerlik göstermektedir?
C
Soluyor neşvesi demleri yâsin
Akşam yine hüzün dolu kalbimdesin
Güneşin matemini tutuyor hep bu zemin
B
Evet, yiğitler evet... Siz feda-yı nefs ediniz;
Kadınlar ağlamayın, cenge her giden ölmez!..
Vatan yolunda fedâ-yı hayat eden ölmez...
E
Bir kadından geçince diğerine
Zannederdim ki aşkı bulmuştum
D
Dökülürken hep âh o yapraklar
Gamlı hemşireler gibi araşır
Öyle hemşireler ki gam yaraşır,
A
Serpilen nûru ne var, dinlemeden ah-ı seher
Dağılır rûhuma bir zevk-i zaîf ü muattar
Ağlarım ben, yine neşveyle güler dalda semer
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İlk dönem Tanzimat şiiri 'vatan', 'millet', 'hürriyet', 'kahramanlık' gibi toplumsal ve siyasi konuları ele almıştır. Servetifünun şiiri ise genellikle bireyseldir; ancak Tevfik Fikret'in 'Şermin' veya 'Vatan Şarkısı' gibi bazı eserlerinde ya da Ali Ekrem'in 'Vatan Şarkısı'nda olduğu gibi istisnai olarak vatan ve kahramanlık temaları işlenmiştir. B seçeneğinde yer alan dizeler vatan, fedakârlık ve cenk (savaş) temalarını işlediği için içerik yönünden I. Dönem Tanzimat şiiriyle örtüşmektedir.
I. Dönem Tanzimat şiirinin temel özelliğinin toplumsallık (vatan, millet, hürriyet) olduğunu hatırlayın.
Servetifünun şiirinin genellikle bireysel (melankoli, tabiat, aşk) olduğunu belirleyin.
Seçenekleri içerik yönünden inceleyin: A, C, D ve E seçenekleri bireysel hüzün, tabiat ve aşk temalarını içermektedir.
B seçeneğinde geçen 'vatan yolunda fedâ-yı hayat', 'yiğitler' ve 'cenge gitmek' ifadelerinin toplumsal ve kahramanlık temalı I. Dönem Tanzimat şiiriyle uyuştuğunu tespit edin.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Bireysel aşk ve hayal kırıklığı]Aşk temasının her dönemde ortak olduğunu düşünerek.
D Seçeneği:[Sonbahar ve hüzünlü tabiat tasviri]Şiirsel ve melankolik yapının Tanzimat'taki dramatik hava ile karıştırılması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Vatan ve kahramanlık temasını yakalayan doğru mantık.
A Seçeneği:[Bireysel duyuş ve tabiat tasviri]Servetifünun şiirinin tipik bir örneği olduğu için doğrudan seçilebilir.
C Seçeneği:[Hüzün ve akşam teması]Akşam ve hüzün kavramlarının romantik Türk edebiyatının genelinde ortak olduğunu düşünerek.
Soru 2Servetifünun Edebiyatı
Edebiyatımızın yenilikçi dönemlerinden biri olan Servetifünun şiirinde, bireysel duyarlık ve içsel bunalımlar ön plandadır. Bu dönemin önde gelen kalemlerinden biri olan Cenap Şahabettin, şiirlerinde biçim mükemmeliyetine büyük önem vermiş, realizmin etkisinde kalarak toplumsal meseleleri en yalın haliyle işlemeyi ilke edinmiştir. O güne dek Türk şiirinde duyulmamış, Arapça ve Farsçanın kurallarına göre oluşturulmuş yeni tamlamalarla örülü bir dil kullanmıştır. Sanat için sanat anlayışını benimseyen bu şair, şiirde musikiyi ve ahengi her şeyin üstünde tutmuş, kelimeleri adeta bir ressam titizliğiyle seçmiştir.
Bu parçada, Servetifünun edebiyatıyla ilgili verilen bilgilerdeki yanlışlıkları düzeltmek isteyen bir uzman aşağıdaki değişikliklerden hangisini yaparsa yanlışlığı gidermiş olamaz?
C
Şiirde biçim mükemmeliyetine önem verdiği vurgusu kaldırılarak sadece içerik odaklı yazdığı belirtilmelidir.
B
Toplumsal meseleleri en yalın haliyle işlediği belirtilen şairin, bireysel temalara ve hayali dünyaya yöneldiği söylenmelidir.
E
Sanat için sanat anlayışını benimsediği ifadesi, sanatçının sonraki dönemlerde toplumcu bir çizgiye evrildiği gerçeğiyle desteklenmelidir.
D
Dilde ağır ve yeni tamlamalar kullandığı bilgisi, sanatçının halk diliyle yazma çabası vurgulanarak düzeltilmelidir.
A
Cenap Şahabettin'in realizmin etkisinde kaldığı ifadesi "Parnasizm ve Sembolizm" olarak değiştirilmelidir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cenap Şahabettin ve Servetifünun şiirinde biçim (vezin, kafiye, nazım şekli) mükemmeliyeti ile ahenk temel unsurlardır. Dolayısıyla biçim önemini kaldırmak bilgi yanlışını düzeltmez, aksine yeni bir yanlış üretir.
Öncül metindeki bilgi yanlışları tespit edilir (Akım adı, konu seçimi, dil ve anlatım özellikleri).
A, B, D ve E seçeneklerinde yer alan düzeltmeler metindeki hatalı kısımları tarihsel ve edebî gerçekliğe uygun olarak düzeltmektedir.
C seçeneğindeki değişiklik ise Servetifünun şiirinin en temel özelliklerinden biri olan 'biçim mükemmeliyetini' tamamen reddettiği için yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Akım yanılgısı]Cenap Şahabettin'in Parnasizm ve Sembolizmle ilişkisini hatırlayan aday bu düzeltmeyi doğru kabul eder.
B Seçeneği:[Tema yanılgısı]Servetifünun şiirinin toplumsal değil bireysel/hayali olduğunu bilen aday bu şıkkı elemez.
D Seçeneği:[Dil ve üslup yanılgısı]Servetifünun dilinin ağır olduğunu bilen aday bu düzeltmenin doğru olduğunu fark eder.
E Seçeneği:[Sanat anlayışı yanılgısı]Sanatçının sanat anlayışını irdeleyen aday bu seçeneğin mantıklı olduğunu düşünür.
C Seçeneği:[Biçim ve içerik çelişkisi]Servetifünun sanatçılarının biçim mükemmeliyetine verdiği değeri göz ardı eden aday bu şıkkı doğru düzeltme sanabilir.
Soru 3Şiir Bilgisi ve Edebi Türler
Edebiyatımızda Batı etkisiyle giren ve düz yazı görünümünde olmasına rağmen içsel ritmi, imgeli dili ve duygusal yoğunluğuyla şiir sınırları içinde değerlendirilen eserler mevcuttur.
Bu türün temel nitelikleri göz önüne alındığında, mensur şiirle ilgili yapılan "Görünüşte düz yazıdır ancak ---." tanımında boş bırakılan yere aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A
ölçü ve kafiye unsurlarından tamamen arındırılmış olması yönüyle nesirden hiçbir farkı yoktur
E
sanatkârane söyleyişi bir kenara bırakarak yalın bir didaktizm sunar
D
anlatım birimi olarak mısra yerine dörtlük esasını benimser
B
biçim olarak düz yazı yapısında olmasına rağmen ses, tema ve imgesel söyleyiş bakımından şiire yaklaşır
C
günlük konuşma dilinin kalıplarını birebir yansıtarak estetik kaygıdan uzaklaşır
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Mensur şiir, dış yapı (görünüm) bakımından düz yazı (nesir) özelliklerine sahipken; iç yapı, tema, imge ve ses değerleri bakımından şiir özelliklerini barındırır.
Mensur şiirin dış görünüşünün nesir (düz yazı) formunda olduğu hatırlanır.
Ancak onu düz yazından ayıran temel özelliğin; içerdiği yoğun duygusallık, imgesel dil ve şairane söyleyiş olduğu belirlenir.
Bu doğrultuda tanımın doğru tamamlayıcısı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Estetik kaygıyı reddetme]Mensur şiirin sanatsal bir tür olduğunu unutan adaylar seçebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Didaktizm çeldiricisi]Lirik ve duygusal temaların didaktiklikle karıştırılması.
D Seçeneği:[Şekil birimi yanılgısı]Düz yazıda mısra veya dörtlük olmayıp cümle birimi kullanıldığı unutulursa seçilebilir.
A Seçeneği:[Nesirle olan benzerliği abartma]Öğrenci dış görünüşüne odaklanıp şiir yönünü göz ardı ederse bu şıkka düşebilir.
Soru 4Servetifünun Edebiyatı
(I) Servetifünun şiirinde bireysel temalar ağırlıklı olarak işlenmiş, içsel ve melankolik bir atmosfer yaratılmıştır. (II) Aruz ölçüsü Türkçeye başarıyla uygulanmış, şiirde musiki ve biçim kusursuzluğuna büyük önem verilmiştir. (III) Parnasizm ve Sembolizm akımlarının etkisiyle betimlemelerde tabiat, adeta bir tablo gibi işlenmiştir. (IV) Divan şiirindeki "parça güzelliği" anlayışı tamamen terk edilerek "konu bütünlüğü" ve "bütün güzelliği" esas alınmıştır. (V) Sanatçılar, toplumsal sorunları doğrudan halkın anlayabileceği sade bir dille işlemeyi temel ilke edinmişlerdir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
C
III
E
V
D
IV
B
II
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Servetifünun sanatçıları toplumsal konuları halkın anlayacağı sade bir dille değil, aksine bireysel konuları ağır, süslü ve anlaşılmaz bir dille işlemişlerdir.
I numaralı cümlede Servetifünun şiirinin bireysel ve melankolik temalara dayandığı bilgisi doğrudur.
II numaralı cümlede aruzun başarıyla uygulandığı ve biçim kusursuzluğunun gözetildiği doğrudur.
III numaralı cümlede Parnasizm ve Sembolizm etkisiyle tabiatın tasvir edildiği bilgisi doğrudur.
IV numaralı cümlede bütün güzelliğine önem verildiği, parça güzelliğinin terk edildiği doğrudur.
V numaralı cümlede ise dilin sade ve toplumcu olduğu söylenmiştir ki bu Servetifünun değil, Fecr-i Ati veya Milli Edebiyat dönemine ait bir özellik ya da yanlıştır; Servetifünun dili oldukça ağırdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Akımların yanlış eşleştirildiği düşüncesi.]Parnasizm ve sembolizmin bu dönemde etkili olmadığını düşünebilirler.
B Seçeneği:[Aruzun Türkçe ile uyuşmadığı yanılgısı.]Aruzun sadece Divan edebiyatına özgü olduğunu düşünüp başarısız olduklarını sanabilirler.
D Seçeneği:[Divan şiiri nazım biçimlerinin kullanılması ile bütün güzelliğinin karıştırılması.]Nazım biçimi olarak divan nazım şekilleri (beyit) kullanıldığı için parça güzelliğinin korunduğunu zannedebilirler.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Servetifünun şiirinin ağır ve süslü dilini bilerek V numaralı öncüldeki çelişkiyi yakalamıştır.
A Seçeneği:[Bireysel temaların Tanzimat ile karıştırılması.]Tanzimat 1. dönemde toplumsal, 2. dönemde bireysel konuların işlendiğini hatırlayan aday buradaki bireyselliği çelişkili bulabilir.
Soru 5Metinlerin Sınıflandırılması
Zamanın yorgun çarkları arasında ezilen sokaklar, sessizliğin gümüşi tülüyle örtülmüştü. Uzaktan uzağa yankılanan adımlarım, gecenin kalbine saplanan birer mızrak gibiydi. Göğün derinliklerinden süzülen hüzünlü damlalar, kaldırım taşlarıyla dertleşiyor; ruhum, bu sonbahar ritmiyle sessizce eriyordu.
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B
Ölçü ve uyak gibi geleneksel şiir unsurlarına yer verilmemiştir.
E
Düzenli mısra kümelenmeleri ve dörtlük yapısıyla geleneksel nazım biçimlerine bağlı kalınmıştır.
D
Deyim ve mecazlarla zenginleştirilmiş etkileyici bir anlatım tercih edilmiştir.
A
Düz yazı biçiminde yazılmasına rağmen şiirsel bir atmosfer barındırmaktadır.
C
Yazar, dış dünyadaki gözlemlerini iç dünyasının süzgecinden geçirerek aktarmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin, düz yazı biçiminde yazılmış ancak şiir özellikleri taşıyan mensur şiir örneğidir; bu nedenle geleneksel mısra ve dörtlük yapıları bulunmaz.
Metnin biçimsel olarak düz yazı (nesir) şeklinde kaleme alındığı görülmektedir.
İçerik yönünden yoğun imgeler, hüzünlü bir atmosfer ve duygusal bir söyleyiş barındırmaktadır.
Düz yazı görünümünde şiirsel duygu aktarımı 'mensur şiir' türünün özelliğidir.
Metinde mısra ve dörtlük gibi yapısal nazım özellikleri bulunmadığından E seçeneği söylenemez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru seçenek (Söylenemez olan)]Aday metnin düz yazı biçiminde olduğunu fark edip dörtlük yapısının olmadığını anlar ve doğru sonuca ulaşır.
D Seçeneği:[Sanatlı söyleyiş]Mecazlı ifadelerin yoğunluğu gözden kaçabilir.
B Seçeneği:[Kafiye ve ölçü arama eğilimi]Metinde alt alta mısralar olmadığı için ölçü ve uyak aranmaz.
A Seçeneği:[Düz yazı biçimi ile şiirsel söyleyiş çelişkisi]Metnin düz yazı gibi görünmesi kafasını karıştırabilir ancak şiirsel atmosfer doğrudur.
C Seçeneği:[Öznellik ve tabiat ilişkisi]Yazar tabiatı kendi ruh haliyle bütünleştirdiği için doğrudur.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Servetifünun Şiiri & Servetifünun ve Tanzimat Şiirinin Karşılaştırılması (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)