AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Servetifünun Edebiyatı & Hikâye ve Roman (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Servetifünun Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Servetifünun Edebiyatı
Servetifünun edebiyatı, Türk edebiyatında Batılı anlamda roman ve hikâye tekniklerinin ilk kez bilinçli ve başarılı bir şekilde uygulandığı dönemdir.
Aşağıdakilerden hangisi Servetifünun Dönemi hikâyesinin özelliklerinden biri değildir?
C
Halk hikâyesi ve meddah geleneğinin anlatım imkânlarından, geleneksel kalıplarından doğrudan yararlanılmıştır.
B
Olay hikâyesinden ziyade durum (kesit) hikâyesinin öncüsü sayılabilecek Maupassant tarzı teknikler denenmiştir.
D
Mekân genellikle İstanbul'un aydın kesimi ve konak hayatıyla sınırlı kalmıştır.
E
Aşk, hüzün, yalnızlık, tatminsizlik ve kaçış temaları sıkça işlenmiştir.
A
Sanat için sanat anlayışı benimsenmiş, bireysel konular ağırlıklı olarak işlenmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Servetifünun sanatçıları, divan edebiyatı ve halk edebiyatı geleneklerini (meddah, halk hikâyesi vb.) 'eski' kabul ederek reddetmişler; tamamen Batı'yı (özellikle Fransız edebiyatını) örnek almışlardır.
Servetifünun dönemi sanatçıları Batı hayranlığı ve yenilikçi tutumlarıyla bilinir.
Meddah tekniği ve geleneksel unsurlar bu dönemde tamamen dışlanmış, modern Batılı teknikler esas alınmıştır.
Bu doğrultuda C seçeneğindeki ifade gerçeği yansıtmamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Mekânın İstanbul olması]Yazarlar genellikle İstanbul dışına çıkmamıştır.
E Seçeneği:[Bireysel temalar]Hüzün ve kaçış teması dönemin ruhuna uygundur.
B Seçeneği:[Maupassant tarzı]Bu dönemde olay hikâyesinin temelleri bu tarzla atılmıştır.
A Seçeneği:[Sanat için sanat anlayışı]Servetifünun şiir ve nesrinde bu anlayış hakimdir.
C Seçeneği:[Doğru cevap]Aday geleneksel unsurların reddedildiğini bilir.
Soru 2Servetifünun Edebiyatı
Edebiyatımızın Batılı anlamda ilk teknik romanlarını kaleme alan bu sanatçı, eserlerinde genellikle İstanbul'un seçkin çevrelerini, aydın kesimi ve bu kesimin yaşadığı psikolojik çıkmazları işlemiştir. Sanat hayatının ilk döneminde 'sanat için sanat' ilkesine sıkı sıkıya bağlı kalmış, ağır ve süslü bir dil kullanmıştır. Ancak ilerleyen yıllarda, özellikle Cumhuriyet döneminde, kaleme aldığı bu eserleri yalınlaştırarak yeniden yayımlamıştır. Romanlarında olduğu kadar hikâyelerinde de gözleme büyük önem vermiş; İstanbul dışına nadiren çıkmakla birlikte insan psikolojisini merkeze alan tasvirler yapmıştır. 'Solgun Demet', 'Bir Yazın Tarihi' ve 'İzmir Hikâyeleri' gibi önemli hikâye türündeki eserleriyle tanınır.
Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
C
Mehmet Rauf
A
Hüseyin Cahit Yalçın
B
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Cenap Şahabettin
E
Süleyman Nazif
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada verilen eserler ('Solgun Demet', 'Bir Yazın Tarihi', 'İzmir Hikâyeleri') ve özellikler Halit Ziya Uşaklıgil'e aittir.
Sanatçının Batılı anlamda ilk teknik romanların yazarı olduğu bilgisi hatırlanır.
'Sanat için sanat' anlayışıyla yola çıkıp daha sonra romanlarını sadeleştirdiği bilgisi teyit edilir.
Verilen 'Solgun Demet', 'Bir Yazın Tarihi', 'İzmir Hikâyeleri' gibi hikâye kitaplarının Halit Ziya Uşaklıgil'e ait olduğu belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Servetifünun dönemi romancı ve hikâyecisi olması nedeniyle karıştırılması]Dönemin önde gelen nesir yazarlarından biri olduğu için
D Seçeneği:[Servetifünun dönemi sanatçısı olması]Sanat için sanat anlayışını benimseyen önemli bir isim olması nedeniyle
E Seçeneği:[Servetifünun dönemi bağımsız/sanatçı grubu üyesi olması]Dönemin tanınmış aydınlarından biri olması nedeniyle
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Servetifünun romancısı olması ve psikolojik tahlillere yer vermesi]Mehmet Rauf'un da psikolojik romanlar yazması nedeniyle
Soru 3Servetifünun Edebiyatı
Servetifünun edebiyatı, Türk romanı ve hikâyesinin Batılı teknik anlamda ilk kez gerçekçi örneklerini verdiği dönemdir.
I. Eserlerde sanat için sanat anlayışı benimsenmiş, bireysel konular işlenmiştir.
II. Olay kurgusunda rastlantılara sıkça yer verilmiş, mekân olarak genellikle İstanbul dışı tercih edilmiştir.
III. Yazarlar, kişisel duygu ve düşüncelerini yansıtırken metin içinde tarafsız kalmayıp araya girmişlerdir.
IV. Roman ve hikâyelerde psikolojik tahlillere ve çevrenin ayrıntılı tasvirine önem verilmiştir.
V. Dil, dönemin zihniyetine uygun olarak ağır ve süslü; Arapça, Farsça tamlamalarla yüklüdür.
Servetifünun dönemi hikâye ve romanıyla ilgili yukarıda numaralandırılmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
C
III.
D
IV.
E
V.
B
II.
A
I.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Servetifünun dönemi roman ve hikâyelerinde mekân genellikle İstanbul (özellikle Boğaziçi, konaklar, yalısı olan semtler) içindedir, taşra veya Anadolu nadiren işlenmiştir.
I. maddede sanat için sanat ve bireysellik vurgusu doğrudur.
II. maddede 'mekân olarak İstanbul dışı tercih edilmiştir' ifadesi yanlıştır; mekân İstanbul'dur.
III. maddede yazarların teknik olarak araya girmesi (Tanzimat etkisiyle) doğrudur.
IV. ve V. maddeler realizm etkisiyle yapılan tahlil/tasvirleri ve ağır dili doğru biçimde yansıtır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yazarın araya girmesi geleneği]Servetifünun'da tamamen tarafsız kalındığı sanılabilir.
A Seçeneği:[Bireysel konuların işlenmediği yanılgısı]Toplumcu edebiyatla karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Mekân bilgisindeki hatayı yakalamak
E Seçeneği:[Dilin sade olduğu yanılgısı]Dönemin ağır dilini göz ardı etmek
D Seçeneği:[Ruh tahlili yok sanılması]Psikolojik tahlillerin sadece Mehmet Rauf'a ait olduğu düşüncesi
Soru 4Servet-i Fünûn Edebiyatı
Servet-i Fünûn edebiyatının Halit Ziya'dan sonraki en önemli romancı ve öykücülerinden biri olan sanatçı, edebiyata şiirle başlamış ancak daha sonra hikâye ve roman türlerine yönelmiştir. Eserlerinde genellikle psikolojik tahlillere ağırlık vermiş; aşk, hayal kırıklığı, yalnızlık, karamsarlık gibi bireysel temaları işlemiştir. İstanbul'un seçkin kesiminin hayatını ve bu insanların ruhsal çalkantılarını empresyonist bir bakış açısıyla yansıtan sanatçı; Eylül, Ferda-yı Garip ve Kırık Hayatlar gibi önemli eserler kaleme almıştır.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Mehmet Rauf
E
Halit Ziya Uşaklıgil
D
Safiye Erol
A
Hüseyin Cahit Yalçın
C
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada özellikleri verilen ve Türk edebiyatındaki ilk psikolojik roman olan 'Eylül'ün yazarı Mehmet Rauf'tur.
Parçadaki 'Eylül', 'Ferda-yı Garip' ve 'Kırık Hayatlar' eserleri taranır.
'Eylül' romanının Türk edebiyatındaki ilk psikolojik roman olduğu hatırlanır.
Bu eserin yazarının Mehmet Rauf olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Millî Edebiyat ve Servet-i Fünûn geçiş dönemi yazarı olması karıştırılabilir.]Hikâye yazarı olması nedeniyle aday yanılgısı yaşanabilir.
A Seçeneği:[Servet-i Fünûn dönemi romancısı olması karıştırılabilir.]Dönemin önemli yazarlarından olduğu için adaylar bu şıkka yönelebilir.
E Seçeneği:[Metnin başında adı geçen sanatçı ile karıştırılması.]Halit Ziya'nın öğrencisi ve yakın dostu olması.
D Seçeneği:[Cumhuriyet dönemi kadı yazar olması.]Aşk ve psikolojik romanlar yazdığı için karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 5Servetifünun Dönemi Roman ve Hikâyesi
Akşamın alacasında, rüzgârın bacalarda uğuldayarak dolaştığı, sokakların soğuktan büzüştüğü o melâl dolu saatte; o, bütün gün sırtındaki ağır küfeden başka kimseden dost bilmeyerek, yorgun argın ama vazifesinin idrakinde, eski mahallenin arnavutkaldırımlı yokuşunu tırmanıyordu. Hayatın çarkları arasında ezilen, sırtındaki yükle beraber kendi kaderini de taşıyan bu garip adam; yazın yakıcı sıcağında, kışın ise ayazın ve karın insafsızlığında ekmek peşinde koşan bir gölgeden ibaretti sanki. Üstelik ne bir yakından teselli buluyor ne de halinden şikayet ediyordu; çünkü onun lügatinde isyan kelimesi yer almıyor, sadece "vazife" ve "tahammül" sözleri yankılanıyordu.
I. Hâkim (ilâhi) bakış açısıyla kaleme alınmıştır.
II. Ağır ve sanatlı söyleyişe, Arapça ve Farsça tamlamalara yer verilmiştir.
III. Bireysel bir tema yerine toplumsal bir ezilmişlik ve yoksulluk unsuru işlenmiştir.
IV. Mekân olarak modern şehir hayatının ihtişamlı mekânları tercih edilmiştir.
Bu parçayla ilgili yukarıdaki yargılardan hangilerine ulaşılamaz?
C
I ve III
A
Yalnız II
B
Yalnız IV
D
II ve III
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde geçen mekân unsuru modern şehirlerin ihtişamlı salonları değil, fakir mahalleler ve sokaklardır. Bu nedenle IV numaralı yargı yanlıştır.
Metnin bakış açısı incelenir: Karakterin iç dünyası ve düşünceleri bilindiği için hâkim bakış açısı vardır (I doğru).
Dil ve anlatım özellikleri taranır: 'Melâl', 'idrak', 'tahammül' gibi kelimelerle birlikte sanatkârane bir üslup sezilir (II doğru).
Tema değerlendirilir: Ekmek peşinde koşan fakir bir insanın toplumsal konumu ele alınmıştır (III doğru).
Mekân analizi yapılır: Yoksul sokaklar ve arnavutkaldırımlı yokuşlar anlatılmıştır, lüks mekânlar yoktur (IV yanlış).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dilin sade olduğu yanılgısı]Aday, metnin tamamen sade bir Türkçe ile yazıldığını sanıp II numarayı da dahil etmek isteyebilir.
E Seçeneği:[Çift yanlış arama eğilimi]III numaralı öncülün toplumsal olmadığını sananlar bu şıkkı seçebilir.
D Seçeneği:[Üslup ve içerik çelişkisi]II ve III'ün doğru olduğunu gözden kaçıranlar bu şıkka yönelir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Mekânın ihtişamlı olmadığı, aksine yoksul sokaklar olduğu fark edilerek doğru sonuca ulaşılır.
C Seçeneği:[Bakış açısı ve tema karmaşası]Aday I ve III numaralı öncüllerin yanlış olduğunu düşünebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Servetifünun Edebiyatı & Hikâye ve Roman (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)