AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Servet-i Fünun Edebiyatı & Sanatçılar ve Eserleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Servet-i Fünun Edebiyatı

Halit Ziya Uşaklıgil, Türk romanında Batılı anlamdaki ilk örnekleri veren, mensur şiir türünün edebiyatımızdaki en önemli temsilcisidir. I. Sanatçı, gençlik yıllarında yazdığı eleştiri yazılarını 'Kavgalarım' adlı kitapta toplayarak dönemin estetik anlayışına yön vermiştir. II. Romanlarında genellikle İstanbul'un aydın çevresini, saray çevrelerini ve aristokrat kesimi gerçekçi bir bakış açısıyla ele almıştır. III. Anı türündeki 'Kırık Hayatlar' adlı eserinde kendi yaşamından yola çıkarak dönemin sosyal ve siyasi çalkantılarını gözler önüne serer. IV. Edebiyat hayatının son dönemlerinde kaleme aldığı 'Kırk Yıl' ve 'Saray ve Ötesi' adlı hatıralarında ise kendi hayatı ekseninde yakın dönemin tanıklığını yapmıştır. V. Sanatçı ayrıca hikâyelerinde gözlemci gerçekçiliğe önem vermiş, 'Bir İzdivacın Tarihçesi' gibi eserleriyle bu türde de önemli örnekler sunmuştur.

Bu parça numaralandırılmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

C

III.

E

V.

D

IV.

B

II.

A

I.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

III numaralı cümlede 'Kırık Hayatlar' eseri anı türünde gösterilmiştir ancak 'Kırık Hayatlar' bir anı değil, romandır. Anı türündeki eserleri 'Kırk Yıl' ve 'Saray ve Ötesi'dir.

Halit Ziya'nın eserleri ve türleri incelenmiştir.
'Kavgalarım' adlı eser eleştiri türündedir (I numaralı cümle doğrudur).
Romanlarında aydın çevreyi ele alması gerçekçilikle uyuşmaktadır (II numaralı cümle doğrudur).
'Kırık Hayatlar' bir roman olup anı türünde değildir (III numaralı cümlede bilgi yanlışı vardır).
'Kırk Yıl' ve 'Saray ve Ötesi' anı türündedir (IV numaralı cümle doğrudur).
'Bir İzdivacın Tarihçesi' onun ilk hikâye kitaplarındandır (V numaralı cümle doğrudur).

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Kavgalarım'ın kime ait olduğunu karıştırma.] Hüseyin Cahit Yalçın'ın Kavgalarım eseri ile Halit Ziya'nın eserleri karıştırılabilir.

B Seçeneği: [Servet-i Fünun romanının temalarını unutma.] Romanların konularını yanlış hatırlama.

D Seçeneği: [Anı türündeki eserleri karıştırma.] Kırk Yıl ve Saray ve Ötesi'nin türünü karıştırma riski.

E Seçeneği: [İlk dönem hikâyelerini gözden kaçırma.] Sanatçının az bilinen ilk eserlerini karıştırma.

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Kırık Hayatlar'ın roman olduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.

Soru 2 Cumhuriyet Dönemi Edebiyatı

Cumhuriyet döneminde eser veren bazı yazarların türleriyle ilgili numaralandırılmış eşleştirmeler verilmiştir:

I. Falaka $\longrightarrow$ Anı

II. Eşgal-i Zaman $\longrightarrow$ Fıkra

III. Bizim Köy $\longrightarrow$ Roman

IV. Çankaya $\longrightarrow$ Anı

V. Eğil Dağlar $\longrightarrow$ Fıkra

Yukarıda numaralandırılmış eserlerden hangisinin türü yanlış verilmiştir?

C

III

B

II

D

IV

E

V

A

I

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

III numaralı 'Bizim Köy' eseri roman türünde değil, köy edebiyatı akımının öncülerinden Mahmut Makal'ın anı/günlük/röportaj niteliğindeki gözlemlerini aktaran bir 'gezi / röportaj' (özellikle köy notları/inceleme türünde) eseridir.

I. Falaka, Ahmet Rasim'in anı türündeki önemli eseridir.
II. Eşgal-i Zaman, Ahmet Rasim'in fıkra (köşe yazısı) türündeki eseridir.
III. Bizim Köy, Mahmut Makal'ın köy notları türünde (gezi/inceleme/gözlem) bir eseridir, roman değildir.
IV. Çankaya, Falih Rıfkı Atay'ın anı türündeki en tanınmış eseridir.
V. Eğil Dağlar, Yahya Kemal Beyatlı'nın milli mücadele dönemini anlattığı fıkra/makale türündeki yazılarının toplandığı eseridir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

E Seçeneği: [Eğil Dağlar'ı şiir kitabı sanmak] Yahya Kemal'in şiirleriyle düz yazıtlarını karıştırmak

D Seçeneği: [Çankaya'yı tarih incelemesi zannetmek] Atatürk dönemi tarih kitaplarıyla anıları karıştırmak

B Seçeneği: [Eşgal-i Zaman'ı başka bir tür zannetmek] Fıkra ve sohbet türlerini birbirine karıştırmak

A Seçeneği: [Falaka'yı roman veya hikaye sanmak] Ahmet Rasim'in anı türündeki eserlerini karıştırmak

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Bizim Köy'ün roman olmadığını, köy notları/inceleme/anı türünde olduğunu bilmek

Soru 3 Servetifünun Edebiyatı

----, Servetifünun edebiyatının hazırlık döneminden itibaren eleştiri yazılarıyla öne çıkmış, dönemin estetik anlayışını savunurken muhalifleriyle sert tartışmalara girmiştir. Sanatçı, ---- adlı anı/hatıra türündeki eserinde ise II. Abdülhamit dönemindeki sansür baskılarını, Edebiyat-ı Cedide topluluğunun iç dinamiklerini, Tevfik Fret ve Halit Ziya gibi isimlerin ruh hallerini ve dönemin gazete/dergi çevrelerindeki çatışmaları kendi perspektifinden tüm çıplaklığıyla aktarır.

Bu parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

E

Ahmed İhsan Tokgöz - Matbuat Hatıralarım

D

Ali Ekrem Bolayır - Zيق-ı Nefes

B

Hüseyin Cahit Yalçın - Edebî Hatıralar

A

Ahmet Şuayip - Eshap-ı Kehf

C

Mehmet Rauf - Kırk Yıl

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Servetifünun Edebiyatı

Edebiyat-ı Cedide sanatçıları, Recaizade Mahmud Ekrem'in öncülüğünde Servetifünun dergisi etrafında toplanarak Batı edebiyatını örnek alan yepyeni bir sanat anlayışı ortaya koymuşlardır. Şiirde biçim mükemmelliğine önem vermiş, "sanat için sanat" anlayışını benimsemiş ve dönemin siyasi baskıları nedeniyle bireysel temaları işlemişlerdir.

Bu cümle, aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa verilen bilgi yanlış olur?

C

Kendilerine yöneltilen "Dekadanlık" suçlamalarına karşı edebî eleştiri türünde eserler vermekten kaçınmışlar, hiçbir şekilde yazılı savunma yapmamışlardır.

B

Ağır ve süslü bir dil kullanmışlar, Arapça ve Farsça tamlamalarla kurulu, kurallı uzun cümlelere yer vermişlerdir.

D

Şiirde kulak için kafiye anlayışını benimsemiş, divan edebiyatı nazım şekillerini batı tarzıyla birleştirerek geliştirmişlerdir.

E

Tiyatro eserlerinde oynanabilirlik kaygısından ziyade okunabilirlik esasını benimsemişler, eserlerinde sahne tekniğine tam anlamıyla uymamışlardır.

A

Hüseyin Cahit Yalçın'ın Fransızcadan çevirdiği Edebiyat ve Hukuk makalesinden dolayı derginin kapatılmasıyla dağılma sürecine girmişlerdir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Servetifünun Edebiyatı

Servetifünun Edebiyatı'nda şiir ve roman kadar olmasa da farklı türlerde de önemli eserler kaleme alınmıştır. Bu dönemde Ahmet Şuayb'ın Esat-ı Edebiye adlı eleştiri, Cenap Şahabettin'in Avrupa Mektupları ve Hac Yolunda adlı gezi yazısı türündeki eserleri bilinmektedir. Ayrıca Mehmet Rauf'un Edebi Hatıralar anı türüne örnek gösterilirken, Süleyman Nazif'in Batarya ile Ateş adlı eseri ise şiir türündedir.

Bu parça numaralanmış ya da altı çizili eser-yazar eşleştirmelerinden bilgi yanlışlığı içeren bir ifadenin düzeltilmesi amacıyla yeniden düzenlenecektir. Buna göre, metin içerisindeki hangi yazar-eser eşleştirmesinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

C

Mehmet Rauf - Edebi Hatıralar

A

Ahmet Şuayb - Esat-ı Edebiye

B

Cenap Şahabettin - Hac Yolunda

D

Süleyman Nazif - Batarya ile Ateş

E

Cenap Şahabettin - Avrupa Mektupları

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Yazarlar ve Eserleri

Anı türünde önemli eserler veren sanatçılarımız, yaşamlarının belirli dönemlerini ve tanıklık ettikleri tarihi olayları kaleme almışlardır.

(I) Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Politikada 45 Yıl adlı eserinde parlamenter yaşamındaki gözlemlerini ve siyasi anılarını aktarmıştır.

(II) Ahmet İhsan Tokgöz, Matbuat Hatıraları adlı eserinde Türk basın hayatının gelişimini ve yaşadığı dönemi anlatmıştır.

(III) Halit Ziya Uşaklıgil, Saray ve Ötesi adlı eserinde II. Abdülhamit dönemindeki saray hayatını ve saraydaki görev yıllarını dile getirmiştir.

(IV) Yahya Kemal Beyatlı, Siyasi ve Edebi Portreler adlı eserinde tanık olduğu edebi çevreyi ve önemli şahsiyetleri tanıtmıştır.

(V) Cenap Şahabetin, Taksirat adlı eserinde ise gezip gördüğü yerleri ve Avrupa izlenimlerini anı türünün özellikleriyle harmanlamıştır.

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

C

III.

E

V.

D

IV.

B

II.

A

I.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

V numaralı cümlede Cenap Şahabettin'e ait olduğu söylenen 'Taksirat' adlı eser anı türünde değil, yazarın makale, fıkra ve tenkit türündeki yazılarının toplandığı bir eserdir. Avrupa izlenimleri ise 'Avrupa Mektupları' adlı gezi yazısı türündedir.

I. cümledeki Yakup Kadri'nin 'Politikada 45 Yıl' eseri siyasi anı türündedir ve doğrudur.
II. cümledeki Ahmet İhsan Tokgöz'ün 'Matbuat Hatıraları' basın tarihi açısından anı türünde doğru bir bilgidir.
III. cümledeki Halit Ziya'nın 'Saray ve Ötesi' eseri II. Abdülhamit dönemi saray teşkilatını anlatan önemli bir anıdır.
IV. cümledeki Yahya Kemal'in 'Siyasi ve Edebi Portreler' eseri portre ve anı özelliği taşır.
V. cümlede geçen 'Taksirat' anı değil, çeşitli gazete ve dergilerde yayımlanmış makale/fıkra türündeki yazıları kapsar; bu nedenle bilgi yanlışı vardır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Halit Ziya'nın anılarını romanlarıyla karıştırma] Saray ve Ötesi eserinin içeriğini farklı sanma

B Seçeneği: [Basın tarihi eserlerinin türünü yazarla bağdaştıramama] Eserin adını ilk kez duyduğunu düşünerek şüpheye düşme

D Seçeneği: [Yahya Kemal'in şiir dışındaki eserlerini göz ardı etme] Şair kimliğinin yanında anı/portre türünü unutma

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Taksirat'ın anı olmadığını ve Cenap Şahabettin'in farklı türdeki yazısı olduğunu bilme

A Seçeneği: [Yakup Kadri'nin romanları ile anılarını karıştırma] Eserin adını yabancı bulup bilgi yanlışı sanma

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Servet-i Fünun Edebiyatı & Sanatçılar ve Eserleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu parça numaralandırılmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Yukarıda numaralandırılmış eserlerden hangisinin türü yanlış verilmiştir?

Bu parçadaki boşluklara sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Bu cümle, aşağıdakilerden hangisiyle tamamlanırsa verilen bilgi yanlış olur?

Bu parça numaralanmış ya da altı çizili eser-yazar eşleştirmelerinden bilgi yanlışlığı içeren bir ifadenin düzeltilmesi amacıyla yeniden düzenlenecektir. Buna göre, metin içerisindeki hangi yazar-eser eşleştirmesinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)