AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Roman Türü ve Özetleri & Tanzimat ve Servet-i Fünûn Romanları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Roman Türü ve Özetleri

Aşağıdaki numaralandırılmış cümlelerde bazı Servet-i Fünûn ve Tanzimat dönemi romanlarıyla ilgili bilgilere yer verilmiştir:

I. Batı özentisi, mirasyedi ve gülünç duruma düşen Bihruz Bey'in, trajikomik maceraları ve yabancılaşma teması işlenir. (Araba Sevdası)

II. İstanbul'un kenar mahallelerinde yetişen saf ve masum bir kızın esir pazarında satılmasıyla başlayan acıklı hayatı ve dramı anlatılır. (Sergüzeşt)

III. Ali Bey'in saf kişiliğinden yararlanarak onu ağına düşüren Mahpeyker ile sonradan hayatına giren Dilaşup arasındaki kıskançlık ve trajik son ele alınır. (İntibah)

IV. Osmanlı-Tahran savaşları çerçevesinde Kırım Şehzadesi Adil Giray ile Canfeda arasındaki imkansız aşk ve Cezmi'nin kahramanlıkları konu edilir. (Cezmi)

Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerle birlikte ayraç içinde verilen eser adlarından hangi ikisinin yer değiştirmesiyle bilgi yanlışlığı giderilmiş olur?

I. ve III.

III. ve IV.

II. ve IV.

I. ve II.

II. ve III.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: B ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

I. numaralı cümlede anlatılan eser 'Araba Sevdası' değil 'İntibah' veya I. ile III. içerikleri yer değiştirmelidir. Detaylıca incelendiğinde I numaralı cümle İntibah'a ait özellikler barındırır (veya Araba Sevdası Bihruz Bey'indir). Soru kökünde I numaralı cümle İntibah'ı, III numaralı cümle Araba Sevdası'nı tanımlamaktadır. Bu bağlamda I ve III yer değiştirmelidir.

I. cümledeki Bihruz Bey karakteri Recaizade Mahmud Ekrem'in 'Araba Sevdası' romanına aittir, ayraç içindeki eser adı yanlıştır.
III. cümledeki Ali Bey, Mahpeyker ve Dilaşup karakterleri Namık Kemal'in 'İntibah' romanına aittir.
Bu durumda I ve III numaralı cümlelerin ayraç içindeki eser adları birbiriyle karıştırılmıştır.
I. ve III. ayraçlar yer değiştirdiğinde bilgi yanlışlığı ortadan kalkacaktır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [II. ve III. öncüllerin yanlış olduğu yanılgısı.] İntibah ve Sergüzeşt karıştırılmış olabilir.

B Seçeneği: [Doğru seçenek] I. cümledeki açıklama İntibah'a, III. cümledeki açıklama Araba Sevdası'na aittir.

D Seçeneği: [Tarihî romanlar üzerinden çeldirici.] Cezmi ile ilgili bilgi karıştırılmış olabilir.

E Seçeneği: [III ve IV yer değiştirmesi.] İntibah ve Cezmi özetlerinin benzerliği.

A Seçeneği: [I ve II numaralı cümlelerin doğru olduğu düşüncesi.] Sergüzeşt ve Araba Sevdası özetleri karıştırılmış olabilir.

Soru 2 Roman

Tabloda bazı Türk romanları, bu romanların bağlı olduğu edebi akımlar ve işledikleri roman tarzları verilmiştir: Roman | Bağlı Olduğu Edebî Akım | Bağlı Olduğu Roman Tarzı ---- Zehra | Realizm | ---- ---- | Natüralizm | Töre Mai ve Siyah | ---- | Psikolojik-Sosyal

Tablodaki boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Psikolojik - Araba Sevdası - Romantizm

Macera - Sergüzeşt - Natüralizm

Töre - Felatun Bey ile Rakım Efendi - Romantizm

Psikolojik - Karabibik - Realizm

Tarihi - İntibah - Realizm

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatı

Tanzimat edebiyatının birinci ve ikinci dönemlerinde kaleme alınan bazı önemli eserler ve bu eserlerin özellikleriyle ilgili şu bilgiler verilmiştir:

I. Batılı anlamda ilk roman örneği kabul edilen *Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat*, görücü usulü evliliğin sakıncalarını ve kadın eğitimi konusunu ele alır.

II. Batılı teknikle yazılmış ilk hikâye kabul edilen *Küçük Şeyler*, gözlemci gerçekçi bir yaklaşımla kaleme alınmış küçük kesitleri içerir.

III. Türk edebiyatında ilk realist roman sayılan *Araba Sevdesı*, yanlış Batılılaşmanın gülünç ve eleştirilecek yönlerini Bihruz Bey şahsında gözler önüne serer.

IV. Edebiyatımızdaki ilk hikâye denemesi olan *Letâif-i Rivâyât*, Ahmet Mithat Efendi tarafından kaleme alınmış ve halkı eğitmeyi amaçlamıştır.

V. Natüralist çizgide yazılmış ilk köy romanı olan *Karabibik*, Antalya'nın Kaş ilçesinin Kukluca köyündeki köylülerin yaşamını ve yerel söyleyişleri başarıyla yansıtır.

Yukarıda numaralanmış cümlelerle birlikte verilen bilgi ve eser eşleştirmelerinden hangi ikisinde bir bilgi yanlışı vardır ve bunların düzeltilmesi için eserlerin yer değiştirmesi gerekir?

I. ve II.

III. ve IV.

IV. ve V.

II. ve III.

II. ve IV.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: C ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Öncüllerde yer alan eser ve yazar/özellik eşleştirmeleri incelendiğinde II. öncüldeki eser Samipaşazade Sezai'ye aittir ancak IV. öncüldeki *Letâif-i Rivâyât* Recaizade Mahmut Ekrem'e değil Ahmet Mithat Efendi'ye aittir. Soru kökündeki gibi doğrudan eser-yazar yer değiştirmesi değil, benzer soru kalıplarının varyasyonu olarak verilen öncüllerdeki bilgi yanlışlığının giderilmesi için II ve IV numaralı öncüllerdeki eserlerin veya yazarların aidiyet ilişkisi irdelenir. Benzer bir ÖSYM kurgusunda Ahmet Mithat ile Recaizade veya Samipaşazade ile ilgili karıştırmalar esas alınır.

I. öncüldeki *Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat* Şemsettin Sami'ye aittir ve bilgi doğrudur.
II. öncüldeki *Küçük Şeyler* Samipaşazade Sezai'ye aittir ve Batılı anlamda ilk hikayedir.
III. öncüldeki *Araba Sevdası* Recaizade Mahmut Ekrem'e aittir ve ilk realist romandır.
IV. öncüldeki *Letâif-i Rivâyât* Ahmet Mithat Efendi'ye aittir.
V. öncüldeki *Karabibik* Nabizade Nazım'a aittir ve ilk natüralist romandır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

C Seçeneği: [Doğru seçenek] Doğru mantık

E Seçeneği: [Karabibik ve Nabizade Nazım eşleştirmesini hatalı bulma.] Natüralizm akımı ile köy romanı tanımını karıştırma.

D Seçeneği: [III ve IV arasında yanlışlık arama.] Eserlerin yazarlarını yanlış eşleştirme.

B Seçeneği: [Araba Sevdası ile ilgili yazar karmaşası yaşama.] Recaizade ile Ahmet Mithat eserlerini karıştırma.

A Seçeneği: [I ve II numaralı bilgilerin tamamen doğru olduğunu gözden kaçırma.] Öncüllerin karmaşık yapısından dolayı ilk iki bilgiyi hatalı sanma.

Soru 4 Roman

Halit Ziya Uşaklıgil'in *Mai ve Siyah* romanı, Ahmet Cemil'in şahsında hayal ile hakikat çatışmasını işleyen, Batılı anlamda Türk edebiyatının ilk bilinçli ve olgun romanı kabul edilir; bu eser aynı zamanda edebiyatımızdaki ilk psikolojik roman denemesi olarak da değerlendirilmektedir.

Bu cümlelerdeki bilgi yanlışı aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Romanın kahramanı Ahmet Cemil değil, Bihruz Bey'dir.

İlk psikolojik roman denemesi Mai ve Siyah değil, Eylül'dür.

Mai ve Siyah'ta hayal kırıklığı değil, siyasi ideallerin zaferi anlatılmaktadır.

Eser, Batılı anlamda ilk roman değil, ilk edebi roman örneğidir.

Mai ve Siyah Halit Ziya Uşaklıgil'in değil, Mehmet Rauf'un eseridir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Roman Türü ve Özetleri & Tanzimat ve Servet-i Fünûn Romanları (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıdaki numaralandırılmış cümlelerle birlikte ayraç içinde verilen eser adlarından hangi ikisinin yer değiştirmesiyle bilgi yanlışlığı giderilmiş olur?

Tablodaki boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

Yukarıda numaralanmış cümlelerle birlikte verilen bilgi ve eser eşleştirmelerinden hangi ikisinde bir bilgi yanlışı vardır ve bunların düzeltilmesi için eserlerin yer değiştirmesi gerekir?

Bu cümlelerdeki bilgi yanlışı aşağıdakilerden hangisinde belirtilmiştir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)