AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Milli Edebiyat Dönemi & Milli Edebiyat Dönemi Roman ve Hikayesi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Milli Edebiyat Dönemi

Milli Edebiyat döneminde sanatçılar Türkçenin sadeleştirilmesi ve millî bir edebiyat oluşturulması amacını benimsemişler, eserlerinde genellikle "Memleket Edebiyatı" çığırını açarak Anadolu'yu ve Anadolu insanını konu edinmişlerdir.

Bu sözler, söz konusu dönemin hikâye ve roman yazarları için aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülürse verilen bilgi yanlış olur?

B

dil konusunda sadeleşmeyi savunmuşlar, yazım ve söyleyişte İstanbul Türkçesini esas alarak konuşma diliyle yazma dili arasındaki uçurumu kapatmışlardır.

C

toplum için sanat anlayışını benimseyip eserlerinde halkın yaşadığı sıkıntıları, cehaleti ve batıl inançları eleştirel bir yaklaşımla işlemişlerdir.

D

Tanzimat ve Servetifünun dönemindeki ağır ve süslü dili tamamen terk edip halk şiiri nazım şekillerini ve aruz ölçüsünü roman ve hikâyelerine taşımışlardır.

E

eserlerinde teknik kusurlardan büyük ölçüde arınmış, Batı tekniğine uygun, olay ağırlıklı ve gözlemci gerçekçiliğe dayanan anlatımlar ortaya koymuşlardır.

A

eserlerinde İstanbul dışına çıkarak Türk milletinin ortak değerlerini, ahlaki çatışmalarını ve Anadolu coğrafyasını işlemeyi temel ilke edinmişlerdir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Servet-i Fünun ve Millî Edebiyat Dönemi

Servet-i Fünun ve Millî Edebiyat dönemine ait sanatçılar ile ilgili bilgi yanlışlarını tespit etmeye yönelik bir inceleme yapılmıştır.

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi, ayraç içinde verilen sanatçı ile ilgili değildir?

E

Tiyatro eleştirileri ve mizahi yazılarıyla tanınmış, Çal Dağı'nın Kartalı gibi eserlerle halk hayatını realist bir bakış açısıyla romanlaştırmıştır. (Hüseyin Cahit Yalçın)

D

Genç Kalemler dergisindeki yazılarıyla 'Yeni Lisan' hareketinin öncülerinden olmuş, millî duyarlılığı yansıtan şiirler ve hikâyeler kaleme almıştır. (Ömer Seyfettin)

B

Edebiyatımızda Batılı anlamda ilk psikolojik roman denilebilecek eserin yazarı olup mensur şiir türünde de önemli eserler vermiştir. (Halit Ziya Uşaklıgil)

C

Fecr-i Ati topluluğunun kurucuları arasında yer alıp daha sonra Millî Edebiyat akımına katılmış, roman ve hikâyelerinde Türk tarihine ve millî değerlere yönelmiştir. (Mehmet Fuat Köprülü)

A

Romanlarında genellikle İstanbul'un aydın çevresini ve bireyin iç dünyasını psikolojik bir tahlil yöntemiyle işlemiştir. (Mehmet Rauf)

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Hüseyin Cahit Yalçın, Servet-i Fünun dönemi yazarlarındandır; ancak 'Çal Dağı'nın Kartalı' gibi halk hayatını konu alan eserleri veya romanları ile bilinmez. Hüseyin Cahit daha çok 'Eylül' dışındaki Servet-i Fünun mensur şiirleri ve anılarıyla (Cedide vb.) değil, 'Hayal İçinde' romanı, eleştiri ve polemikleriyle tanınır. Ayrıca 'Çal Dağı'nın Kartalı' eseri Hüseyin Cahit Yalçın'a ait değildir.

Seçenekleri tek tek inceleyerek yazar-eser ve yazar-anlayış ilişkilerini kontrol edelim.
Mehmet Rauf, psikolojik roman türünün ilk başarılı örneği olan Eylül'ün yazarıdır ve bireyin psikolojisini ele almıştır (A seçeneği doğrudur).
Halit Ziya, Batılı anlamda ilk güçlü romanların yazarıdır ve mensur şiirin de öncüsüdür (B seçeneği doğrudur).
Mehmet Fuat Köprülü, Fecr-i Ati'den Millî Edebiyat'a geçen önemli isimlerdendir (C seçeneği doğrudur).
Ömer Seyfettin, Yeni Lisan hareketinin ve Millî Edebiyat'ın kurucu figürlerindendir (D seçeneği doğrudur).
E seçeneğinde adı geçen 'Çal Dağı'nın Kartalı' veya benzeri halkçı köy romanı çizgisi Hüseyin Cahit'e ait olmayıp, Servet-i Fünun dışındaki sanatçılara ya da yanlış atfedilmiş bilgilere dayanır.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Mehmet Rauf'un psikolojik tahlillerine yabancı kalma] Mehmet Rauf'un Eylül romanı dışındaki yönlerini karıştırma ihtimali

C Seçeneği: [Mehmet Fuat Köprülü'nün geçiş dönemi kimliğini gözden kaçırma] Köprülü'yü sadece edebiyat tarihçisi olarak bilip edebi topluluk değişimini unutma

B Seçeneği: [Halit Ziya'nın mensur şiirlerini unutma] Halit Ziya'nın sadece roman yazarı olduğunu zannetme

D Seçeneği: [Ömer Seyfettin'in Yeni Lisan hareketindeki rolünü karıştırma] Genç Kalemler dergisini başka bir yazarla ilişkilendirme riski

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Aday, Hüseyin Cahit Yalçın'ın eser dağarcığını doğru analiz ederek bu ifadenin ona ait olmadığını tespit eder.

Soru 3 Edebi Akımlar

19. yüzyılın ikinci yarısında pozitivizm ve natüralizm gibi felsefi akımların da etkisiyle ortaya çıkan realizm, edebiyatta hayalî unsurların yerini somut gerçekliğe bırakmasını sağlamıştır. Bu akımı benimseyen sanatçılar, hayatı ve insanı tüm yönleriyle nesnel bir bakış açısıyla ele almayı amaçlamıştır.

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi realizm akımının özelliklerinden biri olamaz?

A

Sanatçının, eserlerinde kendi duygularını ve kişiliğini açıkça hissettirmesi

B

Toplumsal olayların ve bireysel ilişkilerin gözlem ve belgeye dayanılarak yansıtılması

C

Kahramanların çevresiyle birlikte, gerçeğe uygun ve inandırıcı bir biçimde çizilmesi

D

Eserlerde ahlaki bir ders verme veya toplumu yönlendirme kaygısının güdülmemesi

E

Betimlemelerin sadece süs olsun diye değil, karakterin ruh halini ve çevresini yansıtmak için yapılması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Roman

Toplum için sanat anlayışıyla eserler veren bir yazarın bu romanında; Paris'te gördüğü yaşam tarzını ve Batılılaşmayı yanlış anlayıp kendi ailesine zorla kabul ettirmeye çalışan Meftun karakteri merkezdedir. Erenköy'deki bir köşkün ekonomik sıkıntılar içindeki sakinleri üzerinden, geleneksel değerlerle sözde modernleşme arasındaki komik ve trajikomik çatışmalar gözler önüne serilir.

Bu parçada söz edilen romanın yazarı ve eseri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

A

Ahmet Mithat Efendi - Felatun Bey ile Rakım Efendi

E

Yakup Kadri Karaosmanoğlu - Sodom ve Gomore

D

Hüseyin Rahmi Gürpınar - Mürebbiye

C

Recaizade Mahmut Ekrem - Araba Sevdası

B

Hüseyin Rahmi Gürpınar - Şıpsevdi

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Servet-i Fünûn Edebiyatı

Edebiyatımızda psikolojik roman denemesinin ilk başarılı örneklerini veren bu sanatçı, eserlerinde genellikle İstanbul'un seçkin çevrelerini ve bu çevrelerdeki bireylerin ruhsal açmazlarını işlemiştir. Eserlerindeki karamsar atmosfer, bireyin iç dünyasındaki huzursuzluklar ve hastalıklı ruh halleri onun romancılığının temel izlekleridir. Sanat hayatında kaleme aldığı az sayıdaki romanla tanınmasına rağmen, özellikle Türk edebiyatının ilk psikolojik romanı kabul edilen eseriyle haklı bir ün kazanmıştır.

Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

E

Ahmet Hikmet Müftüoğlu

D

Ağaoğlu Ahmed

B

Mehmet Rauf

C

Hüseyin Cahit Yalçın

A

Halit Ziya Uşaklıgil

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Servet-i Fünun Edebiyatı ve Millî Edebiyat

Türk edebiyatının batılı anlamda roman türünün geliştiği Servet-i Fünun ve bağımsız yazarlar dönemine ait bazı eserler ve bu eserlerin yazarları aşağıda numaralandırılarak verilmiştir.

I. Mai ve Siyah $\longrightarrow$ Halit Ziya Uşaklıgil

Iİ. Eylül $\longrightarrow$ Mehmet Rauf

III. Şıpsevdi $\longrightarrow$ Hüseyin Rahmi Gürpınar

IV. Ferda-yı Garam $\longrightarrow$ Mehmet Rauf

V. Harabelerin Çiçeği $\longrightarrow$ Ahmet Rasim

Yukarıda numaralanmış eserlerden hangisi, karşısında verilen sanatçıya ait değildir?

E

V.

D

IV.

C

III.

B

II.

A

I.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: E ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

Harabelerin Çiçeği adlı roman Ahmet Rasim'e değil, Hüseyin Cahit Yalçın'a aittir.

I numaralı eserde verilen 'Mai ve Siyah' Halit Ziya Uşaklıgil'in başyapıtlarındandır.
II numaralı eserde verilen 'Eylül' edebiyatımızın ilk psikolojik romanı olup Mehmet Rauf'a aittir.
III numaralı eserde verilen 'Şıpsevdi' Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın toplumsal eleştiri içeren önemli bir romanıdır.
IV numaralı eserde verilen 'Ferda-yı Garam' Mehmet Rauf'un roman türündeki eserlerinden biridir.
V numaralı eserde yer alan 'Harabelerin Çiçeği' Ahmet Rasim'e değil, Hüseyin Cahit Yalçın'a aittir.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Halit Ziya'nın majör eserini yanlış sanma riski.] Aday eserin kime ait olduğunu karıştırırsa bu şıkka yönelir.

E Seçeneği: [Doğru seçenek] Harabelerin Çiçeği'nin Hüseyin Cahit Yalçın'a ait olduğunu bilen aday bu seçeneği işaretler.

D Seçeneği: [Mehmet Rauf'un az bilinen romanı.] Ferda-yı Garam'ın yazarını hatırlayamama.

B Seçeneği: [Eylül romanının yazarını karıştırma.] İlk psikolojik roman olan Eylül'ü Halit Ziya ile karıştırabilirler.

C Seçeneği: [Hüseyin Rahmi'nin eserlerini karıştırma.] Şıpsevdi gibi natüralist izler taşıyan romanları başka bir isme mal etme.

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Milli Edebiyat Dönemi & Milli Edebiyat Dönemi Roman ve Hikayesi (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Bu sözler, söz konusu dönemin hikâye ve roman yazarları için aşağıdakilerden hangisiyle sürdürülürse verilen bilgi yanlış olur?

Aşağıdaki açıklamalardan hangisi, ayraç içinde verilen sanatçı ile ilgili değildir?

Bu bilgilere göre aşağıdakilerden hangisi realizm akımının özelliklerinden biri olamaz?

Bu parçada söz edilen romanın yazarı ve eseri aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?

Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?

Yukarıda numaralanmış eserlerden hangisi, karşısında verilen sanatçıya ait değildir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)