AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Klasik Türk Edebiyatı & Nazım Türleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Klasik Türk Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Klasik Türk Edebiyatı
Divan edebiyatında belirli içeriksel ve biçimsel özelliklere sahip nazım türleri ve terimleri bulunmaktadır.
I. Dinî ve tasavvufi konularda yazılan, Allah'ı bir ve tek kabul eden şiirlere tevhit denir.
II. Padişahların, devlet adamlarının övülmesi amacıyla yazılan kasidelere methiye adı verilir.
III. Başkalarını küçük düşürmek, alaya almak ya da eleştirmek amacıyla bir şairin şiirini veya tarzını taklit ederek yazılan mizahi şiirlere tehzil denir.
IV. Genellikle bir gazelin matla beyitinden sonra şairin aynı vezin ve kafiyede üç mısra eklemesiyle oluşan nazım şekline müstezat adı verilir.
V. Savaş kahramanlıklarını, gazalarda gösterilen kahramanlıkları coşkulu bir üslupla işleyen mesnevi türündeki eserlere şehrengiz denir.
Numaralanmış cümlelerin hangisinde boş bırakılan yere veya tanıma ait açıklamada yanlışlık yapılmıştır?
D
IV
E
V
B
II
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
V numaralı öncülde adı geçen 'şehrengiz', savaşları değil, bir şehrin güzelliklerini ve güzellerini anlatan eserlerdir.
I. Öncül doğrudur, tevhit Allah'ın birliğini işler.
II. Öncül doğrudur, övgü şiirlerine methiye denir.
III. Öncül doğrudur, alay maksatsız taklitlere tehzil denir.
IV. Öncül doğrudur, müstezat eklemeli bir nazım şeklidir.
V. Öncül yanlıştır, şehrengiz şehir tasvirlerini içerir; savaşları anlatan eserler gazavatname'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Müstezat tanımı]Ziyade mısraların konumunu karıştırma.
E Seçeneği:[Şehrengiz ile gazavatname karışıklığı]Şehrengiz kelimesini savaş eseri sanma.
B Seçeneği:[Methiye tanımı]Kasidenin bölümleriyle karıştırılması.
A Seçeneği:[Tevhit tanımı]Tevhit ile münacat kavramlarını karıştırma ihtimali.
C Seçeneği:[Tehzil tanımı]Nazire ile tehzil arasındaki ince farkı gözden kaçırma.
Soru 2Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri
Divan edebiyatında din ve devlet büyüklerini övmek, kimi zaman da eleştirmek amacıyla yazılan, beyitlerle kurulan en uzun nazım şekillerinden biri de kasidedir.
Aşağıdakilerden hangisi kaside nazım şeklinin özelliklerinden biri değildir?
B
İlk beydine matla, son beydine مقطع (makta) denir.
E
Her beyiti kendi içinde farklı ölçü ve uyak düzenine sahiptir.
D
Şairin mahlasının geçtiği beyte tac beyit adı verilir.
A
Aruz ölçüsüyle ve beyitler halinde yazılır.
C
Kafiye düzeni gazeldeki gibi aa, ba, ca şeklindedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kasidede her beyit kendi içinde değil, tüm beyitler kasidenin genel kafiye düzenine (aa, ba, ca...) ve aynı aruz kalıbına bağlıdır.
Kasideler aruz ölçüsünün tek bir kalıbıyla yazılır.
Kafiye düzeni gazel ve kasidede benzer şekilde ilk beyit kendi arasında, sonraki beyitlerin ikinci mısraları ilk beyit ile uyaklıdır (aa, ba, ca...).
Her beyitin kendi içinde farklı ölçü ve uyak düzenine sahip olması mümkün değildir.
A Seçeneği:[Genel özellikleri karıştırma]Kasidenin beyit nazım birimiyle aruzla yazıldığı doğrudur.
B Seçeneği:[Terim bilgisi]İlk beyit matla, son beyit makta olarak bilinir.
D Seçeneği:[Mahlas beyti]Şairin adının geçtiği beyit tac beyittir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday doğru olmayan yani kasideye ait olmayan kuralı tespit eder.
Soru 3Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında devlet erkanını övmek, dini ve tasavvufi büyükleri yüceltmek amacıyla yazılan, beyit sayısının çokluğu ve ilk beyitinin kendi arasında kafiyeli olmasıyla bilinen ---- ile genellikle aşk, hasret ve tabiat güzelliklerini işleyen, divan şiirinin en gözde ve lirik nazım şekli olan ----, Tanzimat Dönemi'nde dahi yenilikçiler tarafından en çok kullanılan ve biçimsel olarak en az değişime uğrayan nazım biçimlerindendir.
Bu cümlede boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
B
kaside - gazel
D
terkibibent - terciibent
E
müstezat - kaside
A
mesnevi - şarkı
C
tuyuğ - rubai
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde özellikleri verilen ilk nazım şekli kaside, ikinci nazım şekli ise gazeldir.
Öncülde devlet erkanını övmek ve dini-tasavvufi konuları işlemek amacıyla yazılan ve uzun beyitlerden oluşan nazım şeklinin kaside olduğu belirtilmiştir.
Aşk, hasret ve güzellik konularını işleyen, lirik ve divan şiirinin en yaygın nazım şeklinin ise gazel olduğu vurgulanmıştır.
Bu doğrultuda boşluklara sırasıyla 'kaside' ve 'gazel' getirilmelidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Nazım şekillerinin tür ve tema karmaşası]Tuyuğ ve rubainin benzer yapıları nedeniyle karıştırılması
A Seçeneği:[Mesnevi ve şarkı kavramlarının karıştırılması]Şarkının aşk konusuyla ilişkilendirilmesi
D Seçeneği:[Bentlerle kurulu nazım şekillerinin karıştırılması]Terkibibent ve terciibentin felsefi konuları işlemesi
E Seçeneği:[Müstezat ve kaside kavramlarının yanlış konumlandırılması]Terimlerin yapısal özelliklerinin karıştırılması
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Kasiyenin övgü, gazelin aşk temasıyla doğru eşleştirilmesi
Soru 4Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında devlet ileri gelenlerini övmek, din ve devlet büyüklerini yüceltmek amacıyla yazılan nazım şekillerinden biri de kasidedir.
Bu nazım şekliyle ilgili olarak aşağıdakilerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
B
Şairin mahlasının geçtiği beyte taç beyit adı verilir.
E
En güzel beytine şah beyit veya beyfül-kasid denir.
D
Beyit sayısı genellikle 31 ile 99 beyit arasında değişir.
A
İlk beytine matla, son beytine مقطع (makta) denir.
C
Uyak düzeni gazelde olduğu gibi aa, ba, ca... biçimindedir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kasidede şairin mahlasının geçtiği beyte 'taç beyit' değil, 'taç beyit' ifadesi gazel için kullanılır; kasidede mahlasın geçtiği beyte 'tac beyit' yerine 'mahlas beyti' denir.
A seçeneğinde verilen ilk beyit (matla) ve son beyit (makta) bilgisi doğrudur.
B seçeneğindeki 'taç beyit' ifadesi kasideye değil, gazele ait bir terimdir. Kasidede şairin adının veya mahlasının geçtiği beyit 'mahlas beyti' olarak adlandırılır.
C seçeneğindeki uyak düzeni (aa, ba, ca...) kaside ve gazel için ortaktır.
D seçeneğindeki beyit sayısı (31-99) kasideler için doğrudur.
E seçeneğinde belirtilen 'beytül-kasid' (şah beyit) kasidenin en güzel beyfidir ve bu bilgi doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Taç beyit teriminin gazel ile kasideye ortak atfedilmesi]Aday taç beyitin mahlas beyti ile aynı olduğunu düşünebilir.
D Seçeneği:[Beyt sayısını yanlış hatırlama]Aday kaside beyit sayısını ezberlemişse doğru kabul eder.
E Seçeneği:[Beytül-kasid kavramını unutmuş olma]Aday şah beyit tanımını gazelle karıştırabilir.
A Seçeneği:[Matla ve makta kavramlarını karıştırma ihtimali]Aday bu terimlerin doğru olduğunu bilir ve elemez.
C Seçeneği:[Uyak düzeninin gazelle aynı olduğunu gözden kaçırma]Aday kasidenin kafiye örgüsünü farklı sanabilir.
Soru 5Divan Edebiyatı Nazım Biçimleri
Divan edebiyatında şiirler, şekil ve içerik özelliklerine göre çeşitli adlar almıştır. Bu biçimlerin her birinin kendine özgü bir kafiye örgüsü, beyit sayısı veya nazım birimi bulunmaktadır.
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi, ayraç içinde belirtilen divan edebiyatı nazım biçiminin tanımı değildir?
C
Vasıta beyitinin her bendin sonunda değiştiği, genellikle dinî ve felsefi konuların işlendiği vasıta vasıtasıyla bağlanan bentlerden oluşan nazım şekli terciibendir.
E
Aruzun özel kalıplarıyla yazılan, tek dörtlükten oluşan ve rubai gibi aruzun belirli kalıplarıyla kurulan nazım şekli tuyuğdur.
D
Dörder dizelik bentlerden oluşan, Türklerin edebiyata kazandırdığı ve genellikle aşk, mizaç, felsefi düşüncelerin işlendiği nazım biçimi tuyuğdur.
B
Beş beyitten oluşan ve genellikle aşk, tabiat, tasavvuf gibi konuların işlendiği, her beyitinin kendi içinde uyaklı olduğu nazım biçimi tuyuğdur.
A
Kendi içinde kafiyelenen beyitlerden oluşan, her beyit kendi arasında ayrı uyaklı olan ve aruzun kısa kalıplarıyla yazılan mesnevi türünün en uzun mesnevi şairi Fuzuli'dir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
B seçeneğinde verilen tanım tuyuğ nazım biçimine aittir ancak ayraç içinde tuyuğ yerine başka bir anlam karmaşası yaratılmıştır ya da tanım yanlıştır.
A şıkkında mesnevinin genel tanımı ve en önemli şairlerinden biri doğru verilmiştir.
B şıkkında verilen 'Beş beyitten oluşan ve her beyiti kendi içinde uyaklı' tanımı tuyuğ için değil, gazel veya kaside benzeri yapılara ya da kıtaya yaklaşır; tuyuğ tek dörtlükten oluşur.
C şıkkında terciibend doğru tanımlanmıştır.
D şıkkında tuyuğun Türklerin kazandırdığı ve tek dörtlük olduğu bilgisi doğrudur.
E şıkkında tuyuğun özellikleri doğru verilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Mesnevi tanımı]Doğru bilgi olduğu için elenir.
E Seçeneği:[Tuyuğ aruz kalıbı]Doğru ifadedir.
D Seçeneği:[Tuyuğ kökeni]Doğru ifadedir.
B Seçeneği:[Nazım birimi yanılgısı]Aday tuyuğun tek dörtlük olduğunu unutup beyitlerle karıştırabilir.
C Seçeneği:[Terciibend tanımı]Doğru eşleşmedir.
Soru 6Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri
Gam leşkeri kim kaddimi çifte kılıptur,
Çarhın sillesi başıma tığı kılıptur.
Ey Dilber-i bî-rahm aman rüzgârdur bu,
Vaktinde yetiş kim iş işten geçiptur.
Yukarıdaki dörtlük, şekil ve kafiye düzeni göz önüne alındığında aşağıdaki nazım şekillerinden hangisiyle yazılmış olabilir?
B
Tuyuğ
D
Rubai
E
Kıt'a
A
Şarkı
C
Murabba
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen şiir dört dizeden oluşan, aaxa kafiye düzenine sahip ve aruz ölçüsünün özel kalıplarıyla yazılmış bir rubai örneğidir.
Şiirin nazım birimi incelenir: Dörtlük halindedir.
Kafiye düzenine bakılır: kılıptur (a), kılıptur (a), bî-rahm aman rüzgârdur bu (b), geçiptur (a) yani aaxa şeklindedir.
Aruz kalıbı ve tema özellikleri değerlendirildiğinde farsça kökenli mahalli olmayan felsefi/lirik bir söyleyiş hakimdir, bu da rubaiyi işaret eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Dörtlük yapısı]Murabba da dörtlüktür.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Dörtlük ve aaxa kafiye düzeni rubai özellikleriyle birebir örtüşmektedir.
E Seçeneği:[Nazım birimi]İki beyitlik kıt'a ile karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Dörtlük nazım şekli karıştırılması]Rubai ile tuyuğun şekil benzerliği yüzünden adaylar sıklıkla karıştırır.
A Seçeneği:[Nazım biriminin dörtlük olması]Şarkının da dörtlüklerle yazılmasından ötürü aday yanılgıya düşebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Klasik Türk Edebiyatı & Nazım Türleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)