AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı & Destan Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı
Türk destan geleneği; oluştuğu dönemin tarihi olaylarını, kültürel kodlarını ve hayal dünyasını yansıtan en eski verilerimizdir. Bu destanlar, Türk milletinin tarihi süreç içerisinde yaşadığı büyük göçleri, savaşları ve zaferleri olağanüstü unsurlarla harmanlayarak nesilden nesile aktarmıştır.
Aşağıdakilerin hangisinde, yukarıdaki parçada sözü edilen geleneğin İslamiyet sonrası dönemdeki Türk destanları bir arada verilmiştir?
A
Göç Destanı – Ergenekon Destanı – Türeyiş Destanı
B
Şu Destanı – Bozkurt Destanı – Alp Er Tunga Destanı
E
Küçürek Öykü – Leylâ ile Mecnun – Kerem ile Aslı
D
Köroğlu Destanı – Dede Korkut Hikâyeleri – Battal Gazi Destanı
C
Satuk Buğra Han Destanı – Manas Destanı – Cengiz-name
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İslamiyet sonrası Türk destanları İslamiyet'in kabulüyle birlikte şekillenmiş olup Satuk Buğra Han, Manas ve Cengiz-name gibi örnekleri kapsar.
Seçeneklerdeki destanların dönemleri incelenir.
A seçeneğindeki destanlar İslamiyet öncesi (Göktürk ve Uygur) dönemine aittir.
B seçeneğindeki destanlar İslamiyet öncesi Saka ve Hun dönemine aittir.
C seçeneğindeki Satuk Buğra Han, Manas ve Cengiz-name destanları İslamiyet sonrası Türk destanlarıdır.
D seçeneğindeki eserler halk hikâyesi veya kol kurgusudur.
E seçeneğindeki unsurlar farklı edebi türleri kapsar.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]İslamiyet sonrası Türk destanlarının doğru tespiti.
A Seçeneği:[İslamiyet öncesi destanları karıştırma]Destan denilince ilk akla gelen popüler destanları işaretleme eğilimi.
B Seçeneği:[Saka ve Hun dönemi destanları]Alp Er Tunga ve Şu destanlarının bilinirliğinden dolayı yanılgı.
D Seçeneği:[Halk hikayeleri ve destanları karıştırma]Battal Gazi ve Köroğlu'nun destansı özellik taşımasından ötürü.
E Seçeneği:[Farklı türleri karıştırma]Gelişigüzel eşleştirme.
Soru 2İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
Türk destanları, ait oldukları boyların kültürel ve tarihi hafızasını yansıtan en önemli ürünlerdir. Bu destanların doğru eşleştirilmesi edebiyat tarihi araştırmalarında kritik önem taşır.
I. Hunlar dönemine ait olan ve Türk milletinin türeyişini anlatan destan Oğuz Kağan'dır.
II. Göktürklere ait olan Bozkurt ve Ergenekon destanları, onların yeniden dirilişini simgeler.
III. Uygurlara ait Türeyiş ve Göç destanları, yerleşik hayata geçişin izlerini taşır.
IV. Sakalara ait olan Alp Er Tunga ve Şu destanları, Türk-İran mücadelesini ele alır.
V. Kırgızlara ait Manas Destanı, İslamiyet etkisinde gelişmiş dünyanın en uzun destanıdır.
Bu parçadaki bilgi yanlışlığının giderilmesi için yukarıda numaralanmış cümlelerden hangileri yer değiştirmelidir?
C
II. ve IV.
A
I. ve II.
B
I. ve III.
E
IV. ve V.
D
III. ve V.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Hunlar ile Göktürklere ait destanların yerleri karıştırılmıştır.
I numaralı cümlede Hunlara ait olduğu söylenen türeyiş temalı destan aslında Uygurlara aittir; Hunların en önemli destanı Oğuz Kağan'dır ancak Türeyiş ve Göç Uygurlara aittir.
III numaralı cümlede Uygurlara ait olduğu belirtilen Türeyiş ve Göç destanları yerindedir, ancak I numaralı cümldeki 'türeyişini anlatan destan' ifadesi Göktürk veya Uygur bağlamında karışıklık yaratmaktadır.
Sorunun orijinal kurgusuna göre; I. öncüldeki Hunlar ile III. öncüldeki Göktürk/Uygur destan eşleştirmeleri irdelenmelidir. Göktürklerin destanları Bozkurt ve Ergenekon'dur (IV. öncül). Hunların destanı ise Oğuz Kağan'dır.
Metinde I. cümlede 'Oğuz Kağan Destanı, Hunlarınkidir' denmektedir ki bu doğrudur. Ancak III. cümlede 'Türeyiş ve Göç, Göktürklerin destanlarıdır' denmektedir; oysa Türeyiş ve Göç UYGURLARA aittir. Göktürklerin destanları ise Bozkurt ve Ergenekon'dur (IV. öncül). Bu durumda III ve IV yer değiştirmelidir. Şıklarda III ve IV verilmediği için alternatif kurguya bakılır: I. cümledeki Türeyiş vurgusu ile III. cümle yer değiştirmelidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I. ve II. öncüllerin doğru olduğunu varsayma]Oğuz Kağan ve Bozkurt destanlarının kime ait olduğunu karıştırma
E Seçeneği:[Saka ve Uygur destanlarını yer değiştirme]Destan isimlerinin benzerliğinden ötürü düşülen yanılgı
D Seçeneği:[Uygur ve Kırgız destanlarını karıştırma]Manas destanının İslamiyet sonrası olduğunu kaçırma
B Seçeneği:[Doğru analiz]Bilgi yanlışlığını doğru tespit etme
C Seçeneği:[Göktürk ve Saka destanlarını karıştırma]Alp Er Tunga ile Ergenekon'u karıştırma eğilimi
Soru 3İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
İslamiyet öncesi Türk edebiyatının en önemli ürünlerinden biri olan ve Türk milletinin kahramanlık mücadelesini yansıtan destanlar, aynı zamanda komşu milletlerin kaynaklarında da iz bırakmıştır.
Divânü Lugâti't-Türk'te bu destanın kahramanının ölümü üzerine söylenen sagu örneklerine yer verilmiştir.
Firdovsi'nin Şehname adlı eserinde 'Efrasiyab' adıyla anılan Türk hükümdarının bu destanın kahramanı olduğu kabul edilmektedir.
Özellikleri verilen bu İslamiyet öncesi Türk destanı aşağıdakilerden hangisidir?
C
Şu Destanı
A
Oğuz Kağan Destanı
E
Atilla Destanı
D
Er Manas Destanı
B
Alp Er Tunga Destanı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen öncüllerde, Kaşgarlı Mahmut'un Divânü Lugâti't-Türk adlı eserinde sagusuna yer verdiği ve İran kaynaklarında 'Efrasiyab' olarak bilinen Türk hükümdarının Alp Er Tunga olduğu belirtilmektedir.
Divânü Lugâti't-Türk'te Alp Er Tunga'nın ölümü için yakılan sagunun yer alması incelenir.
Firdovsi'nin Şehname'sindeki Efrasiyab karakterinin Alp Er Tunga ile özdeşleştirildiği bilgisi doğrulanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Şu Destanı ile karıştırma] Saka Türklerine ait bir diğer önemli destan olduğu için karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Avrupa merkezli destanlarla karıştırma]Atilla'nın bilinirliğinden ötürü çeldirici olabilir.
D Seçeneği:[Manas Destanı ile karıştırma]Dünyanın en uzun destanı olması hasebiyle akla gelebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Öncüllerde verilen tüm ipuçları Alp Er Tunga Destanı'nı işaret etmektedir.
A Seçeneği:[Oğuz Kağan Destanı ile karıştırma]Adaylar en bilinen Türk destanı olduğu için doğrudan Oğuz Kağan'a yönelebilir.
Soru 4Destan Efsane Dönemi
Türk destanları, milletin tarihi ve kültürel hafızasının en eski ürünleridir. Bu metinlerde Türk boylarının yaşadığı önemli olaylar ve mücadeleler destansı bir dille aktarılır.
(I) Altay-Yakut mitolojisinin izlerini taşıyan Yaratılış Destanı, evrenin ve insanın yaratılışını konu alır.
(II) Hun hükümdarının Çinlilerle yaptığı mücadeleleri ve oğullarıyla olan ilişkilerini anlatan eser Oğuz Kağan Destanı'dır.
(III) Göktürklerin bir yenilgi sonrası Ergenekon adı verilen sarp bir vadiye çekilip orada çoğalmaları Ergenekon Destanı'nda işlenir.
(IV) Saka Türklerinin Büyük İskender'e karşı verdikleri mücadeleyi dile getiren destan Alp Er Tunga Destanı'dır.
(V) Kırgız Türklerinin millî kimliklerini ve kahramanlıklarını anlatan en uzun destan olma özelliğini Manas Destanı taşır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
C
III
B
II
D
IV
E
V
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numaralı cümlede Saka Türklerinin Büyük İskender'le mücadelesi Şu Destanı'nın konusudur; Alp Er Tunga Destanı ise Saka hükümdarı Alp Er Tunga'nın İranlılarla yaptığı savaşları ve Türk-İran mücadelesini anlatır.
Cümleler sırasıyla incelenir.
I numaralı cümlede Yaratılış Destanı'nın konusu doğru verilmiştir.
II numaralı cümlede Oğuz Kağan Destanı'nın temel içeriği doğrudur.
III numaralı cümlede Ergenekon Destanı'nın konusu doğru aktarılmıştır.
IV numaralı cümlede Saka Türklerinin İskender'le mücadelesi 'Alp Er Tunga Destanı' olarak verilmiş ancak bu olay 'Şu Destanı'nın konusudur. Alp Er Tunga ise İranlılarla savaşmıştır.
V numaralı cümlede Manas Destanı'nın özellikleri doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Oğuz Kağan Destanı'nın Hun veya Metehan ile ilişkisini unutmak.]Oğuz Kağan'ın kimliği hakkında tereddüt yaşayabilir.
E Seçeneği:[Manas Destanı'nın Kırgızlara ait olmadığını düşünmek.]Dünyanın en uzun destanı bilgisini gözden kaçırabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Saka destanlarının konularına hâkim olan aday IV numaradaki hatayı hemen fark eder.
A Seçeneği:[Yaratılış destanının İslamiyet öncesi Türk destanları içinde yer almadığı yanılgısı.]Destanların İslami dönem etkisini karıştırarak I. cümleyi yanlış sanabilir.
C Seçeneği:[Ergenekon Destanı ile Bozkurt Destanı'nı karıştırmak.]Göktürk destanlarının içeriklerini birbirine karıştırabilir.
Soru 5Destan Dönemi
Milletlerin hayatında derin izler bırakan savaş, göç, doğal afet gibi sarsıcı olayların yüzyıllarca dilden dile aktarılmasıyla oluşan destanlar, halkın ortak vicdanının ve hayal gücünün ürünüdür. Bu eserlerde belirli bir yazar bulunmaz; aksine toplumun ortak malı olma niteliği taşırlar.
Aşağıdakilerden hangisi bu parçada anlatılan edebî türün özelliklerini taşıyan örneklerden biri değildir?
A
Şehname
D
İlyada
E
Alp Er Tunga
B
İlahi Komedya
C
Manas
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İlahi Komedya, Dante Alighieri tarafından yazılmış yapay (sanatlı) bir destandır.
Paragrafta özellikleri verilen tür 'doğal destan'dır.
Şehname, Manas, İlyada ve Alp Er Tunga halk arasında kendiliğinden oluşan doğal destanlardır.
İlahi Komedya ise bir yazarı olan yapay destan örneğidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Türk destanlarını karıştırma]Türk destanlarının tamamının doğal olduğunu göz ardı edebilir.
D Seçeneği:[Yunan destanını yapay sanma]Homeros'un adı geçtiği için yapay destanla karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]İlahi Komedya'nın Dante tarafından yazılmış yapay bir destan olduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.
A Seçeneği:[Yabancı kökenli doğal destanları karıştırma]İran edebiyatına ait Şehname'nin yazarının Firdevsi olduğunu unutarak doğal destan olmadığını düşünebilir.
C Seçeneği:[Kırgız destanını yapay sanma]Manas destanının çok uzun olması nedeniyle sonradan yazıldığını düşünüp yapay zannedebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı & Destan Dönemi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)