AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı & Aşık Tarzı Halk Şiiri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı
Şu garip halimden bilen işliyor
Sanki bağrım delik delik deşiliyor
Kara kaşlım gücendirmiş, küsüyor
Elim değse inci dişi deşiliyor
Karac'oğlan der ki ismim anılır
Kötü günde tatlı cana kıyılır
Kimi severimi yadlar alınır
Bülbül gülden yana yana deşiliyor
I. 11'li hece ölçüsü ve dörtlük nazım birimiyle oluşturulduğu
II. Sone nazım biçiminin özelliklerini taşıdığı
III. Aşık edebiyatı geleneğine özgü mahlas mahalli barındırdığı
IV. Lirik anlatımın hâkim olduğu
V. Koşma nazım şekline örnek oluşturduğu
Bu dizelerle ilgili olarak numaralandırılmış yargılardan hangisi söylenemez?
A
I.
B
II.
C
III.
D
IV.
E
V.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metin Karacaoğlan'a ait Aşık tarzı halk şiiri örneğidir; sone ise Batı edebiyatı kaynaklı bir nazım şeklidir.
Dizelerin hece ölçüsü (11'li) ve dörtlük birimiyle yazıldığı tespit edilir.
Son dörtlükte şairin mahlası (Karac'oğlan) geçtiği için aşık tarzı geleneği yansıttığı görülür.
Duygusal bir tema işlediği için lirik şiir özelliği gösterir.
Sone ise Türk halk edebiyatında yer almayan Batı etkisindeki edebiyat ürünüdür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ölçü ve birim yanlışı]Hece sayısını yanlış hesaplama
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Sone nazım şeklinin Halk edebiyatında olmayacağını bilmek
C Seçeneği:[Mahlas tespiti]Mahlasın yerini karıştırma
D Seçeneği:[Tema analizi]Lirik ile epik şiiri karıştırma
E Seçeneği:[Nazım şekli]Koşma ile semaiyi karıştırma
Soru 2Halk Şiiri
Türk halk şiiri, göçebe yaşamın ve sözlü kültürün izlerini taşıyan, yüzyıllar boyunca halkın ortak duygu ve düşüncelerini yansıtan zengin bir gelenektir.
I. Şiirlerde genellikle yarım kafiye ve cönk adı verilen defterlerde toplanan redifler tercih edilmiştir.
II. Saz eşliğinde, 'alanda' veya 'kahvelerde' usta-çırak ilişkisiyle yetişen şairler tarafından söylenmiştir.
III. Anlatımda somutlamalara, günlük konuşma diline ve halk deyişlerine sıklıkla yer verilmiştir.
IV. Divan şiirinden farklı olarak ahenk unsurunda göz için kafiye anlayışı yerine kulak için kafiye esası benimsenmiştir.
V. Şiirlerin çoğunda aşk, tabiat, hasret ve ölüm gibi lirik konular işlenmiş, biçimden çok anlam güzelliği ön planda tutulmuştur.
Halk şiiriyle ilgili yukarıda numaralandırılmış bilgilerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?
A
I
B
II
C
III
D
IV
E
V
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Cönkler şiirlerin toplandığı defterlerdir ancak redifler cönklerde toplanmaz; redifler kafiyeden sonra gelen aynı anlam ve görevdeki ek veya kelimelerdir.
I numaralı öncülde 'cönk adı verilen defterlerde toplanan redifler' ifadesi yanlıştır, cönkler şiirlerin yazıldığı defterlerdir.
II, III, IV ve V numaralı öncüllerde halk şiirinin genel özellikleri doğru olarak verilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Cönk ve redif kavramlarının tanımındaki hatayı fark eden aday bu şıkkı seçer.
B Seçeneği:[Saz şairlerinin icra ortamı]Saz eşliğinde söylenme özelliğini yanlışlıkla eleyebilir.
C Seçeneği:[Halk deyişleri]Sade dil ve halk deyişlerinin kullanıldığını unutabilir.
D Seçeneği:[Göz için kafiye]Halk şiirinde kulak için kafiye benimsendiğini karıştırabilir.
E Seçeneği:[Anlam güzelliği]Divan şiiriyle karıştırıp biçim ön planda sanabilir.
Soru 3Halk Edebiyatı
Cumhuriyet dönemi halk edebiyatının yaşayan kınnaplarından biri olan, UNESCO tarafından 'Yaşayan İnsan Hazinesi' seçilen, şiirlerinde hem tasavvufi hem de lirik söyleyişi barındıran; sadece şiir yazmakla kalmayıp halk hikâyelerini de ustalıkla aktaran güçlü bir âşıktır.
Bu özelliklerin sahibi olan ve âşıklık geleneğinin yaşatılmasında önemli rol oynayan halk ozanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Murat Çobanoğlu
B
Şeref Taşlıova
C
Âşık Daimî
D
Ali İzzet Özkan
E
Âşık Feymani
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Soru metninde özellikleri verilen ve UNESCO 'Yaşayan İnsan Hazinesi' unvanına sahip, Kars/Çıldırlı olan usta ozan Şeref Taşlıova'dır.
Metinde verilen coğrafi ve kültürel ipuçları (Kars/Çıldır çevresi, halk hikâyeciliği, uluslararası sempozyumlar) incelenir.
Şeref Taşlıova'nın hayatı ve gelenek içindeki konumu değerlendirilir.
UNESCO tarafından yaşayan insan hazinesi kültürel miras taşıyıcısı olarak seçildiği bilgisiyle eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Karslı ozanlar karıştırılması]Murat Çobanoğlu da Karslı bir âşıktır ve aynı dönemi temsil eder.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki tüm özellikler Şeref Taşlıova'yı işaret etmektedir.
C Seçeneği:[Bölge ve tarz karışıklığı]Âşık Daimî de önemli bir halk ozanıdır ancak farklı bir ekole mensuptur.
D Seçeneği:[Usta ozanları karıştırma]Ali İzzet Özkan Sivas kökenli bir ozandır.
E Seçeneği:[Çağdaş âşıkları karıştırma]Âşık Feymani Çukurova bölgesinin en önemli temsilcilerindendir.
Soru 4Halk Şiiri
Türk halk şiiri geleneği, yüzyıllar boyunca kendine has kalıplar ve kurallarla sözlü kültür ortamında gelişmiş, daha sonra saz şairleri tarafından sürdürülmüştür.
I. Şiirlerde genellikle yarım ve cinaslı uyaklar tercih edilmiştir.
II. Ürünler, saz eşliğinde ve özel bir ezgiyle söylenmiştir.
III. Şiirlere şairler tarafından genellikle anlamlı birer başlık konulmuştur.
IV. Nazım birimi olarak çoğunlukla dörtlük kullanılmıştır.
V. İşlenen konularda aşk, ölüm, doğa ve toplumsal olaylar ağırlıktadır.
Yukarıdakilerden hangisi halk şiirine ait bir özellik değildir?
A
I.
B
II.
C
III.
D
IV.
E
V.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Halk şiirinde şiirlerin özel başlıkları yoktur, ürünler genellikle nazım biçimleriyle veya türleriyle (koşma, varsağı vb.) anılır.
I. Öncül: Halk şiirinde yarım uyak ve cinas sıklıkla kullanılır.
II. Öncül: Halk şiiri müzikle (sazla) iç içedir.
III. Öncül: Halk şiiri ürünlerinin özel başlıkları yoktur, tür adlarıyla anılır.
IV. Öncül: Temel nazım birimi dörtlükdür.
V. Öncül: Konular lirik ve epik ağırlıklıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yarım uyak az kullanıldığı düşüncesi]Divan şiiri ile karıştırma
B Seçeneği:[Müzik unsurunun unutulması]Sadece yazılı metin odaklı düşünme
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Halk şiirinde başlık olmadığını bilme
D Seçeneği:[Nazım birimi yanılgısı]Bazen dörtlük bazen beyit karıştırılması
E Seçeneği:[Konu çeşitliliği]Konuların sadece aşkla sınırlı sanılması
Soru 5Halk Edebiyatı
Erzurum ve Kars yöresinin âşıklık ocağında yetişen, şiirlerinde hem usta-çırak ilişkisinin hem de geleneksel kol kollarının izlerini taşıyan sanatçı; sadece bir çalgı icracısı değil, aynı zamanda yöre hikâyeciliğini ve atışma geleneğini günümüze taşıyan en önemli figürlerden biridir. Kendine has üslubuyla halk edebiyatının lebdecez/destan gibi türlerinde ustalaşmış, aynı zamanda ulusal yarışmalarda pek çok ödül alarak bu kültürel mirası ulusal boyuta taşımıştır.
Bu parçada tanıtılan halk ozanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Neşet Ertaş
B
Murat Çobanoğlu
C
Âşık Feymanî
D
Âşık Daimî
E
Ali İzzet Özkan
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada verilen Kars/Erzurum yöresi, usta-çırak ilişkisi ve âşıklık geleneğini yaşatmadaki öncü rol Murat Çobanoğlu'na işaret etmektedir.
Paragraftaki coğrafi ipucu (Kars/Erzurum yöresi ve ocak kültürü) incelenir.
Âşık Şenlik kolundan gelen ve geleneksel atışma/destan türünde öne çıkan isimler taranır.
Murat Çobanoğlu'nun Kars kökenli en önemli çağdaş âşıklardan biri olduğu belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bozkır geleneği]En bilinen halk ozanı olmasından ötürü genel bir çeldiricidir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Çukurova âşıklık geleneği]Adana/Çukurova yöresindeki usta ozanlarla karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Alevi-Bektaşi deyiş geleneği]Pirsultan abdal kolundan etkilenen ozanlarla karıştırılması.
E Seçeneği:[Sivas yöresi ozanı]İç Anadolu ozanlarıyla karıştırılması.
Soru 6İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı
Yardan ayrı düşen bir ozanın dilinden dökülen şu dörtlük incelenmektedir:
Dağlar duman oldu, gurbet el yaman,
Bülbül figan eder, gül oldu yaman.
Ayrı düştüm elden, kalmadı derman,
Derdimi dökmeye deryalar yetmez.
Bu şiirin içeriği ve biçim özellikleri dikkate alındığında, oluşturulduğu edebî dönem ve nazım türü aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
Divan edebiyatı - kaside
B
Halk edebiyatı - koşma
C
Halk edebiyatı - semaî
D
Divan edebiyatı - gazel
E
Sözlü edebiyat - sav
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiir 11'li hece ölçüsüyle yazılmış olup gurbet ve hasret temalarını işlediği için Aşık edebiyatına ait bir koşmadır.
Şiirin ölçüsü hece ölçüsüdür (11'li hece kalıbı). Bu durum Divan edebiyatı ihtimalini ortadan kaldırır.
İşlenen tema gurbet, hasret ve derttir.
11'li hece ölçüsüyle yazılan ve lirik konuları işleyen Aşık edebiyatı nazım türü 'koşma'dır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Aruz ölçüsü yerine hece ölçüsünün kullanıldığını fark edememe]Aruz ve Divan nazım şekilleriyle karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Hece ölçüsünün 8'li kalıbıyla karıştırma]Semaî ile koşmayı ayırt edememe.
D Seçeneği:[Divan edebiyatı nazım biçimleriyle benzeştirme]Arapça/Farsça tamlamalar arama eğilimi.
E Seçeneği:[Dönem adlandırmasında yanılgı]İslamiyet öncesi dönem kavramlarıyla karıştırma.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: İslamiyet Sonrası Türk Edebiyatı & Aşık Tarzı Halk Şiiri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)