AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Hikâye & Tanzimat ve Servetifünun Hikâyesi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Hikâye" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Hikâye
Türk edebiyatında modern hikâyenin ilk örnekleri Tanzimat Dönemi'nde verilmiş ancak bu dönemde geleneksel anlatı unsurları ile Batılı teknikler bir arada yer almıştır. Servetifünun Dönemi'ne gelindiğinde ise Batılı hikâye tekniği büyük ölçüde benimsenmiş ve edebiyatta bireysel yönelimler ağırlık kazanmıştır.
Tanzimat ve Servetifünun hikâyeciliğinin karşılaştırıldığı yukarıdaki değerlendirmede, hangi yargıda bir bilgi yanlışlığı yapılmıştır?
C
Tanzimat Dönemi'nde geleneksel meddah hikâyeciliği ve halk hikâyesi unsurları tamamen ortadan kalkmış, ilk günden itibaren saf Batılı hikâye çizgisi izlenmiştir.
B
Tanzimat Dönemi'ndeki ilk hikâye denemeleri teknik açıdan kusurlu ve zayıfken, Servetifünun hikâyelerinde olay örgüsü ve kişi tasvirleri Batılı tekniklere daha uygun kurulmuştur.
D
Tanzimat hikâyelerinde romantizmin ve realizmin izleri görülürken, Servetifünun hikâyelerinde realizm ve natüralizm akımlarının etkisi belirgindir.
E
Tanzimat Dönemi'nde amaç halkı bilinçlendirmek olduğu için sade veya sadeleştrilmiş bir dil hedeflenmiş, Servetifünun'da ise seçkinci bir zihniyetle ağır ve sanatkârane bir dil kullanılmıştır.
A
Tanzimat hikâyelerinde toplum için sanat anlayışı gereği sosyal meseleler işlenirken, Servetifünun hikâyelerinde 'sanat için sanat' ilkesiyle bireysel konular tercih edilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tanzimat Dönemi'nde Batılı anlamda ilk hikâyeler verilmesine rağmen geleneksel hikâye anlayışı (meddah geleneği, araya girip okuyucuya bilgi verme vb.) bir anda tamamen ortadan kalkmamıştır.
Tanzimat hikâyelerinde Ahmet Mithat Efendi gibi yazarlar geleneksel meddah geleneğinin izlerini eserlerinde sürdürmüşlerdir.
Batılı anlamda teknik açıdan kusursuz ve geleneksel unsurlardan arındırılmış modern hikâye ancak Servetifünun Dönemi'nde (Halit Ziya Uşaklıgil ile) kalıcı olarak yerleşmiştir.
Bu nedenle Tanzimat'ta geleneksel anlayışın tamamen ortadan kalktığını söylemek yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Tanzimat'ın toplumcu, Servetifünun'un bireysel olduğunu bilir.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Teknik kusurların Servetifünun'da aşıldığını hatırlar.
C Seçeneği:[Kesinlik bildiren ifadelerin gözden kaçırılması]Tanzimat'ın Batılılaşma hamlesi olduğunu düşünerek geleneksel unsurların anında bittiğini varsayar.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Dil anlayışındaki değişimi hatırlar.
D Seçeneği:[Doğru bilgi]Akım eşleştirmelerini doğru kabul eder.
Soru 2Servetifünun Edebiyatı
Servetifünun Dönemi'nin usta kalemi Halit Ziya Uşaklıgil, romanlarında olduğu gibi hikâyelerinde de Batılı teknikleri ve gerçekçi çizgiyi benimsemiştir. Eserlerinde olaydan çok karakterlerin ruhsal durumlarına odaklanan yazar, gözlemlerini titizlikle metne aktarmıştır. İstanbul dışına pek çıkmayan sanatçı, bazı hikâyelerinde ise Anadolu insanının yaşamını, yerel renkleri ve halktan kişileri merkeze alarak farklı bir duyuş açısı yakalamıştır.
Bu parçada Halit Ziya'nın hikâyeleriyle ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?
A
Romanlarındaki anlatım ve teknik olgunluğu hikâyelerinde de sürdürdüğüne
B
Gözleme dayalı gerçekçi bir yaklaşımla kaleme alındığına
C
Kişilerin iç dünyasını ve psikolojik tahlillerini öncelediğine
E
Anadolu insanına ve yerel unsurlara da eserlerinde yer verdiğine
D
Konu ve mekân seçiminde tamamen milli ve mahalli değerlerle sınırlı kaldığına
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada Halit Ziya'nın hikâyelerinde bazı hikâyelerinde Anadolu insanını ve yerel renkleri işlediği belirtilmiş ancak tamamen milli ve mahalli değerlerle sınırlı kaldığı söylenmemiştir. Aksine, yazarın genel olarak Batılı teknikleri benimsediği ve eserlerinin geniş bir yelpazeye sahip olduğu ifade edilmiştir.
Paragrafı dikkatle okuyarak Halit Ziya'nın hikâyelerinin özelliklerini tespit edin.
A seçeneğindeki teknik olgunluk 'romanlarında olduğu gibi hikâyelerinde de' ifadesiyle eşleşmektedir.
B seçeneğindeki gözlem vurgusu metindeki 'gözlemlerini' ifadesiyle doğrulanmaktadır.
C seçeneğindeki psikolojik tahlil ve ruhsal durum vurgusu metinde geçmektedir.
E seçeneğindeki Anadolu insanı ve yerel unsurlar metnin sonunda yer almaktadır.
D seçeneğinde ise 'tamamen ... sınırlı kaldığı' ifadesi yanlıştır çünkü yazarın hikâyelerinde farklı mekanlar ve konular da bulunmaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ruhsal durum odaklılık]'karakterlerin ruhsal durumlarına odaklanan' ifadesinden çıkarılabilir.
B Seçeneği:[Gözlem vurgusu]'gözlemlerini titizlikle metne aktarmıştır' cümlesiyle eşleşir.
E Seçeneği:[Anadolu insanı ve yerellik]Metnin son kısmındaki Anadolu vurgusuyla eşleşir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Yazarın hikâyelerinin tamamen milli ve mahalli değerlerle sınırlı olmadığı, metinde 'bazı hikâyelerinde' ifadesiyle belirtilmiştir.
A Seçeneği:[Metnin ilk cümlesindeki roman-hikaye paralelliği]Parçada 'romanlarında olduğu gibi' ifadesini gördüğü için buna değinildiğini düşünür.
Soru 3Servetifünun Edebiyatı
(I) Batılı anlamda ilk örneklerini Tanzimat'ta veren hikâye türü, Servetifünun Dönemi'nde teknik açıdan güçlenip olgunlaşmıştır.
(II) Bu dönem sanatçılarında görülen iç dönüklük, karamsarlık ve melankoli duygusu hikâyelerin tematik yapısına da hâkimdir.
(III) Mekân genellikle İstanbul dışındaki taşra kasabaları ve köyler olarak seçilmiş, İstanbul sadece simgesel bir arka plan olarak kalmıştır.
(IV) Sanatçılar "sanat için sanat" anlayışıyla hareket ettikleri için eserlerinde süslü, sanatkârane ve anlaşılması güç bir dil kullanmışlardır.
(V) Dönemin hikâyeciliğinde realizm ve natürralizm akımlarının etkisiyle gözleme önem verilmiş, ancak bireysel konular işlenmiştir.
Bu parçada numaralandırılmış cümlelerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
B
II
C
III
E
V
D
IV
A
I
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III numaralı cümlede Servetifünun hikâyesindeki mekân anlayışı yanlış verilmiştir.
Servetifünun sanatçıları, 'kulaktan kulağa' veya 'kaçış' motifiyle genellikle İstanbul dışını değil, İstanbul'un içini (özellikle yalıları, konakları, Boğaziçi'ni) mekân olarak seçmişlerdir.
Dönem romancı ve hikâyecilerinde (Halit Ziya, Mehmet Rauf vb.) mekân çoğunlukla İstanbul'dur.
III numaralı cümlede mekânın İstanbul dışı olarak belirtilmesi bilgi yanlışlığıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Akım etkilerini karıştırma]Realizm ve natürralizmin bu dönemde etkili olmadığını düşünme yanılgısı.
D Seçeneği:[Dil ve üslup özelliklerini karıştırma]Sanat için sanat anlayışının ağır dil getirdiğini unutma riski.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Mekânın İstanbul olduğunu bilerek III numaralı cümleyi doğru tespit etmiştir.
B Seçeneği:[Servetifünun ruh halini göz ardı etme]Dönemin genel siyasi baskısını ve sanatçıların hissiyatını unutma ihtimalidir.
A Seçeneği:[Tanzimat ile hikâyenin başlangıcını karıştırma]Tanzimat'ta hikâyenin ilk kez denendiğini (Tasviri Efkâr vb.) unutarak bu öncülü yanlış sanabilir.
Soru 4Servetifünun Edebiyatı
Servetifünun edebiyatında roman ve hikâye türü, Batılı teknik özelliklerin en yetkin örnekleriyle bu dönemde buluşmuştur. Sanatçılar eserlerinde gözleme önem vermişler, konularını genellikle seçkin kesimden ve İstanbul'un entelektüel çevrelerinden seçmişlerdir.
Servetifünun dönemi hikâyeleriyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
A
Olayların geçtiği mekân seçiminde millî bir hassasiyet gözetilerek genellikle Anadolu coğrafyası tercih edilmiştir.
E
Akım olarak romantizmin etkisinde kalındığı için olağanüstü olaylara ve tesadüflere sıkça yer verilmiştir.
D
Konu seçiminde toplumsal meselelere ağırlık verilmiş, köy ve köylünün sorunları gerçekçi bir yaklaşımla işlenmiştir.
C
Teknik açıdan Tanzimat'ın ilk dönemindeki teknik kusurlardan arınmış, Batılı anlamda daha olgun hikâyeler kaleme alınmıştır.
B
Hikâyelerin dili, aynı dönemde yazılan romanların diline kıyasla oldukça yalın ve halkın konuşma diline yakındır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Servetifünun dönemi hikâye ve romanları, teknik açıdan Tanzimat 1. Dönem'e göre çok daha gelişmiştir ve Batılı teknik standartları yakalamıştır.
Servetifünun döneminde sanatçılar gözleme dayalı gerçekçilik (realizm ve natürralizm) akımlarından etkilenmiştir.
Mekân olarak genellikle İstanbul (özellikle Beyoğlu ve konaklar) dışına çıkılmamıştır, Anadolu işlenmemiştir (A şıkkı yanlıştır).
Dil, romanla hemen hemen aynı düzeyde ağır ve süslüdür, dilde sadeleşme amaçlanmamıştır (B şıkkı yanlıştır).
Tanzimat'ın ilk dönemindeki teknik aksaklıklar (akışı kesip bilgi verme vb.) bu dönemde büyük ölçüde giderilmiştir (C şıkkı doğrudur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Türlerin dil özellikleri konusunda yanılgı]Hikâyenin romana göre her zaman daha sade olduğunu varsayan adaylar düşebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Servetifünun edebiyatının en temel teknik kazanımını doğru tespit eden aday bu şıkka ulaşır.
D Seçeneği:[Toplumcu gerçekçilik veya köy edebiyatı ile karıştırma]Realizm akımından ötürü köy ve köylü sorununun işlendiğini düşünenler seçebilir.
E Seçeneği:[Edebi akım yanılgısı]Dönemin şiirindeki melankolik havanın hikâyeye de romantizm olarak yansıdığını sananlar seçebilir.
A Seçeneği:[Millî edebiyat dönemiyle Servetifünun'u karıştırma]Anadolu vurgusunun Millî Edebiyat'a ait olduğunu gözden kaçıran adaylar seçebilir.
Soru 5Servetifünun Edebiyatı
Edebiyatımızın Batılı anlamda ilk teknik hikâyelerini yazan bu sanatçı, Servetifünun topluluğunun önde gelen isimlerindendir. Eserlerinde genellikle İstanbul'un aydın kesimini, Batı hayranlığına kapılmış kişileri ve bireysel hayal kırıklıklarını ele almıştır. Realizm ve natüralizm akımlarının etkisinde kalan yazar; gözlemci gerçekçiliğe önem vermiş, hikâyelerinde karamsar ve melankolik bir atmosfer yaratmıştır. Sanatçının teknik açıdan oldukça sağlam olan hikâyelerinin yanı sıra romancılığı da edebiyatımızda dönüm noktası kabul edilir.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Hüseyin Rahmi Gürpınar
C
Halit Ziya Uşaklıgil
E
Hüseyin Cahit Yalçın
D
Samipaşazade Sezai
A
Ahmet Hikmet Müftüoğlu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada özellikleri verilen sanatçı, Servetifünun dönemi romancılığının ve modern hikâyeciliğin kurucusu sayılan Halit Ziya Uşaklıgil'dir.
Paragrafta verilen 'Batılı anlamda ilk teknik hikâyeler' ifadesi doğrudan Halit Ziya Uşaklıgil'e işaret etmektedir.
Sanatçının hem roman hem de hikâye türünde Servetifünun döneminin zirve ismi olması ayırt edici özelliktir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Haristan ve Gülistan eseriyle karıştırılma]Servetifünun dönemi hikâyecisi olduğu için
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki tüm özellikler Halit Ziya Uşaklıgil'i işaret etmektedir.
B Seçeneği:[Servetifünun dönemi bağımsız yazarlarından olması]Realizm ve natüralizm etkisinde kaldığı için
D Seçeneği:[Tanzimat dönemi ile Servetifünun dönemi geçiş sanatçısı olması]Küçük şeyler adlı ilk edebi hikâye yazarı ile karıştırılması
E Seçeneği:[Servetifünun dönemi romancı ve hikâyecisi olması]Topluluğun önemli mensuplarından biri olduğu için
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Hikâye & Tanzimat ve Servetifünun Hikâyesi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)