AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Hikâye & Cumhuriyet Dönemi'nde Hikâye (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Hikâye" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 4 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 4 Soru Cevaplandı
Soru 1Hikâye
Şehre inen daracık patikanın başında, akşam ezanıyla birlikte lambalarını yakan küçük kahvehanede herkes sessizliğe gömülmüştü. Üç beş balıkçı, lodosun denizde bıraktığı o ağır ve uykulu rengi izliyordu. Zaman sanki durmuştu; ne bir olay akışı ne de merak unsuru vardı ortada. Sadece denizin kokusu, lodosun insanı sarhoş eden yorgunluğu ve bu insanların ruh hâlleri vardı. Kıyıdaki kayıklar yavaşça salınıyor, oltalar denizin dibindeki meçhul derinlikleri bekliyordu.
I. Olay merkezli olmaktan uzak durulmuş, anlık bir kesit ve atmosfer öne çıkarılmıştır.
II. Mekân ve doğa betimlemeleri, karakterlerin iç dünyasını yansıtacak şekilde detaylandırılmıştır.
III. Modern Türk edebiyatında Çehov tarzı (durum) hikâyeciliğin öncülerinden birine ait üslup izleri taşımaktadır.
Bu parça ile ilgili olarak numaralandırılmış yargılardan hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde olay örgüsünden ziyade bir atmosfer ve durum yansıtıldığı, doğa betimlemelerinin ruh hâliyle bütünleştiği ve Sait Faik Abasıyanık tarzı durum hikâyesi özellikleri görüldüğü için tüm öncüller doğrudur.
1. Öncülün analizi: Metinde belirli bir olay akışı yerine bir anın, bir durumun ve atmosferin tasviri yapılmıştır, bu durum durum (kesit) hikâyesinin temel özelliğidir.
2. Öncülün analizi: Lodosun denizde bıraktığı renk ve balıkçıların ruh hâli betimlemelerle iç içe verilmiştir.
3. Öncülün analizi: Sait Faik Abasıyanık, Türk edebiyatında Çehov tarzı hikâyeciliğin en önemli temsilcisidir ve bu üslup özelliklerini barındırır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Olay/durum hikâyesi ayrımını atlayıp sadece betimleme ve yazar özelliklerine odaklanmak.]I. öncülün kapsayıcı durum hikâyesi tanımını gözden kaçırır.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday tüm öncüllerin metinle ve edebiyat tarihi bilgisiyle birebir örtüştüğünü doğru tespit etmiştir.
B Seçeneği:[Yalnızca tasvirlere odaklanmak.]Metindeki betimsel öğeleri görüp bunları tür özellikleri ve yazarla bağdaştıramaz.
A Seçeneği:[Sadece birinci öncülün doğruluğuna odaklanıp diğer unsurları göz ardı etmek.]Aday metnin olay barındırmadığını fark eder ancak betimlemelerin ve yazar üslubunun diğer öncüllerle ilişkisini kuramaz.
C Seçeneği:[Yazar ve dönem bağlantısını (III. öncülü) gözden kaçırmak.]Metnin biçimsel özelliklerini yakalayıp yazar kimliğini eşleştirmede tereddüt eder.
Soru 2Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
Eserlerinde taşra insanının yalnızlığını, modernleşme sürecinde yaşadığı kültürel çatışmaları ve dinî duyarlılıkları merkeze alan sanatçı; geleneksel anlatım imkânlarını modern tekniklerle harmanlamıştır. Yokuşa Akan Sular ve Yoksulluk İçimizde gibi eserleriyle tanınan bu usta kalem, özellikle hikâyelerinde kullandığı özgün dil ve yerel söyleyiş özellikleriyle çığır açmıştır.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
C
Tarık Buğra
D
Necati Cumalı
E
Fakir Baykurt
B
Mustafa Kutlu
A
Rasim Özdenören
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada verilen 'Yokuşa Akan Sular', 'Yoksulluk İçimizde' gibi eserler ve taşra/şehir ikilemini işleyiş biçimi Mustafa Kutlu'ya aittir.
Eser isimleri (Yokuşa Akan Sular, Yoksulluk İçimizde) incelenir.
Sanatçının taşra-kent odaklı bakış açısı ve hikâyecilikteki yenilikçi yönü değerlendirilir.
Bu özelliklerin Mustafa Kutlu ile birebir örtüştüğü tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Bireyin iç dünyasını esas alan yazar]Tarık Buğra da kasaba atmosferini ve bireyin iç dünyasını işlemiştir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi
E Seçeneği:[Toplumcu gerçekçi köy edebiyatı]Taşra kelimesi adaylara köy edebiyatçılarını hatırlatabilir.
D Seçeneği:[Ege yöresi ve taşra anlatımı]Necati Cumalı taşra ve kasaba insanını işlemiştir.
A Seçeneği:[Benzer dönem ve duyarlık]Rasim Özdenören de yedi güzel adamdan biri olup benzer dini/bireysel duyarlılıkları işlediği için karıştırılabilir.
Soru 3Cumhuriyet Dönemi Öyküsü
Türk edebiyatında minimal öykü veya mensur anıcık olarak da değerlendirilen küçürek öykünün en önemli temsilcilerinden biri, eserlerinde bireyin yalnızlığını, toplumla yaşadığı uyumsuzluğu ve yabancılaşmayı modernist bir bakış açısıyla ele almıştır. Genellikle doymuş anlar ve yoğun imgeler üzerine kurduğu metinlerinde az sözcükle derin anlamlar yaratmayı amaçlayan sanatçı, *Bir Gemide* adlı yapıtıyla Sait Faik Hikâye Armağanı'na layık görülmüştür.
Bu parçada söz edilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
E
Yusuf Atılgan
D
Sevgi Soysal
B
Ferit Edgü
A
Rasim Özdenören
C
Oktay Akbal
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada özellikleri verilen ve 'Bir Gemide' adlı eseriyle Sait Faik Hikâye Armağanı'nı kazanan yazar Ferit Edgü'dür.
Metinde geçen 'minimal öykü (küçürek öykü)' vurgusu incelenir.
Bireyin yabancılaşması ve iç dünyasını ele alan modernist çizgi belirlenir.
'Bir Gemide' adlı eserin Ferit Edgü'ye ait olduğu bilgisi eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Toplumcu-gerçekçi ve bireyin iç dünyasını işleyen yazar karışıklığı.]Oktay Akbal'ın da ödüllü öykü yazarları arasında yer alması.
A Seçeneği:[Küçürek öykü denince akla gelen ilk isimlerden biri olması.]Küçürek öykü öncüsü olduğu için Rasim Özdenören ile karıştırılması.
E Seçeneği:[Bireyin yabancılaşması temasının Yusuf Atılgan'da da yoğun olması.]Yabancılaşma teması nedeniyle Yusuf Atılgan'a yönelme.
D Seçeneği:[Modernist dönem yazarları arasında genel bir benzetme.]Sevgi Soysal'ın da 20. yüzyıl modernist çizgide eser vermesi.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
Yalnızlık ve varoluş sancılarını geleneksel minyatür sanatının estetiğiyle harmanlayan bir yazarın eserinden alınan şu diyalog dikkat çekmektedir:
"— Dinliyor musun beni katip, yoksa yine sarı sedefli kâğıtların arasına mı gömüldün?
— Buradayım usta, seninle beraber hem varım hem yok.
— Öyleyse söyle bana, bu kâğıda çizdiğin gölgeler mi gerçektir, yoksa bizim burada nefes alışımız mı?
— Sen bilirsin usta; kalem elinde, fırça sendedir. Ama unutma, ben kalemi bıraktığım an bu mürekkep kurumayacak, sen de var olamayacaksın.
— Ne garip! Sen benim elimden çıkma bir çizgisin ama şu an benden daha canlı duruyorsun.
— Öyleyse ikimiz de aynı rüyanın uykusuzluğuyuz, usta."
I. Yazarın, eserini oluşturma sürecini ve kurmaca ile gerçeklik ilişkisini metnin merkezine yerleştirdiği
II. Geleneksel sanat unsurlarının postmodern bir kurgu tekniğiyle (üstkurmaca) yeniden yorumlandığı
III. Anlatıcının, yarattığı karakterle diyaloga girerek metnin etkin ve kurmaca bir figürü haline geldiği
IV. Olayların kronolojik bir zaman akışı içinde, tamamen gerçekçi ve nesnel bir bakış açısıyla aktarıldığı
V. Varlık, yokluk ve yazgı gibi felsefi temaların fantastik ögelerle desteklenerek işlendiği
Bu parçayla ilgili olarak yukarıdaki numaralandırılmış yargılardan hangisi yanlıştır?
A
I
B
II
D
IV
E
V
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada olaylar kronolojik ve gerçekçi bir akışla değil, postmodern edebiyatın karakteristik özelliklerinden olan üstkurmaca, fantastik ögeler ve yazar-kahraman ilişkisi çerçevesinde verilmiştir.
Parçayı incelediğimizde usta ve katip (yazar ve karakter) arasındaki konuşmanın gerçekçi bir düzlemde değil, kurmaca ile gerçeğin iç içe geçtiği fantastik ve felsefi bir boyutta gerçekleştiği görülür.
I. öncül, yazarın kurmaca ile gerçeklik ilişkisini işlemesi bakımından doğrudur (üstkurmaca).
II. öncül, geleneksel 'nakkaş/katip' motifinin postmodern teknikle verilmesiyle örtüşür.
III. öncül, anlatıcının/yazarın kurmacanın içinde bizzat yer almasıyla doğrudur.
IV. öncül, metnin 'gerçekçi ve nesnel bir bakış açısıyla' aktarıldığını iddia etmektedir; oysa metin son derece öznel, fantastik ve postmodern özellikler taşır. Bu nedenle yanlıştır.
V. öncül, varlık ve yokluk temalarının fantastik ögelerle işlenmesini doğru niteler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Anlatıcı konumunu karıştırma]Yazarın metne dahil olmasını yadırgama.
A Seçeneği:[Üstkurmaca kavramını yanlış yorumlama]Yazarın kurmacayı açık etmesini yanlışlıkla metne yabancı bulma riski.
B Seçeneği:[Geleneksel unsurların varlığını sorgulama]Nakkaş/katip motifinin modern metne uyarlanmasını gözden kaçırma.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metnin hiç de gerçekçi ve kronolojik olmadığını fark eden aday bu şıkkı seçer.
E Seçeneği:[Fantastik ögeleri yadırgama]Varlık ve yokluk tartışmasının gerçek dışı havasını eleştirme.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Hikâye & Cumhuriyet Dönemi'nde Hikâye (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)