AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Halk Şiiri Nazım Şekilleri ve Türleri & Koşma (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Halk Şiiri Nazım Şekilleri ve Türleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Tasavvufi unsurlar içermektedir ('kıble', 'mihrap').
Koşma nazım biçimiyle yazılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Din dışı konu]Kıble ve mihrap kelimeleri dinî-tasavvufi motiflerdir.
E Seçeneği:[Nazım biçimi]11'li hece ölçüsü ve lirik konu koşma nazım biçimini gösterir.
B Seçeneği:[Uyak düzeni yanılgısı]peşine, işine, gidişine sözcükleri düz uyak (aaaa) oluşturur.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Dörtlük 11'li hece ölçüsüyle yazılmıştır, 14'lü ifadesi yanlıştır.
A Seçeneği:[Mecaz yok sanma]Yüzünü kıbleye, kaşını mihraba benzetmek mecazlı anlatımdır.
Soru 2Şiir
Yedinci ayın on beşi / Kurudu bağım bostanım hepsi / Ne bir dane kaldı ne de bir başak / Kurudu bağım bostanım hepsi
Çekirge geldi yeşil yaprağı yolar / Kurudu bağım bostanım hepsi / Bütün emeklerim yel ile savrulur / Kurudu bağım bostanım hepsi
Bu şiirden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılmaz?
A
Tarım ürünlerinin doğal ve istilacı etkenlerle zarar gördüğüne
B
Ürünlerin zayi olmasıyla şairin emeklerinin boşa gittiğine
C
Bağ ve bostanın hem kuruma hem de çekirge istilasına uğradığına
D
Şairin, yaşanan bu felaketler sonucunda tamamen şehre göç etmek zorunda kaldığına
E
Elde var olan tüm mahsulün tamamen ortadan kalktığına
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirde kıtlık, kuraklık ve çekirge istilasından ötürü ürünlerin yok olduğu, şairin emeklerinin boşa gittiği ifade edilmiştir; ancak şairin şehre göç ettiğine dair herhangi bir ifade veya ima yer almamaktadır.
Şiirin mısraları tek tek okunarak yaşanan doğal afetler tespit edilir.
Bağın bostanın kuruduğu ve çekirge geldiği bilgisine ulaşılır (A ve C seçenekleri elenir).
Emeklerin boşa gittiği ve mahsulün kalmadığı vurgusu görülür (B ve E seçenekleri elenir).
Şairin şehre göç ettiğine dair metinde hiçbir veri bulunmadığı saptanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Metinden çıkarılamaz]Bütün emeklerin yel ile savrulması emeklerin boşa gittiğini doğrular.
C Seçeneği:[Metinden çıkarılamaz]Kuruyan bağ/bostan ve gelen çekirge mısralarda net olarak ifade edilmiştir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday metinde göç teması geçmediğini fark ederek bu seçeneği işaretler.
E Seçeneği:[Metinden çıkarılamaz]Ne bir dane ne başak kalması mahsulün tamamen bittiğini gösterir.
A Seçeneği:[Metinden çıkarılamaz]Şiirde geçen kuraklık ve çekirgenin tarım ürünlerine zarar verdiği açıkça belirtilmektedir.
Soru 3Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı
I. metin
Memleket isterim
Gök mavi, dal yeşil, tarla sarı olsun;
Kuşların çiçeklerin diyarı olsun.
Memleket isterim
Ne baş dertte ne gönül hasret olsun;
Kardeş kavgasına bir son olsun.
II. metin
Diyar gurbet değil, otel odaları...
Bir kör hançer saplı sanki sol yanımda.
Ne arayan var ne soran kimsem...
Bu şehirde kimsesiz bir başınayım.
Bu metinler karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
E
Birinci metin kolektif bir özlemi ifade ederken, ikinci metin tamamen bireysel bir ruh halini yansıtmaktadır.
D
İkinci metin, modern insanın şehirdeki yalnızlığını ve ruhsal çöküntüsünü ön plana çıkarmaktadır.
B
İki metin de bireyin iç dünyasını ve yalnızlık temasını işlemede aynı biçimsel kalıpları kullanmıştır.
C
Birinci metin, umutlu ve idealize edilmiş bir memleket tablosu çizerken; ikinci metin bireysel yabancılaşma ve gurbet hissiyatını dile getirmektedir.
A
Birinci metin, halkın yaşamını ve beklentilerini merkeze alan toplumsal bir duyarlılığı yansıtmaktadır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
İki metin farklı şiir geleneklerine ve tematik yapılara sahiptir; dolayısıyla biçimsel ve zihniyet olarak birebir aynı kalıpları paylaştıkları söylenemez.
I. metin Cahit Sıtkı Tarancı'nın 'Memleket İsterim' şiirindendir (Saf şiir / bireysel duyarlılık veya genel insani özlem teması).
II. metin ise bireyin yalnızlığı ve yabancılaşmasını işleyen farklı bir yapıdadır.
A Seçeneği:[Toplumsal duyarlılık kavramı]I. metindeki 'memleket', 'kardeş kavgası' gibi ifadeler nedeniyle bu şık doğru kabul edilebilir.
D Seçeneği:[Yalnızlık teması]II. metindeki 'otel odaları', 'kimsesiz' ifadeleri bu yargıyı destekler.
E Seçeneği:[Kolektif ve bireysel ayrımı]I. metin 'isterim' yüklemleriyle ortak bir arzuyu, II. metin ise 'sol yanımda', 'ben' vurgusunu taşır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinlerin biçimsel yapıları ve işledikleri ruhsal zihniyetler birbirinden farklıdır, 'aynı biçimsel kalıplar' ifadesi yanlıştır.
C Seçeneği:[Tematik karşılaştırma]I. metin umutlu bir tablo çizerken II. metin yabancılaşmayı işler, bu söylenebilir.
Soru 4Şiir Bilgisi ve Şiir Türleri
Gönlümle oturdum da hüzünlü atölyede,
Andım eski günleri, dalıp bir katreyede;
Bir damla su, bir bulut, bir rüzgar esintisi,
Hayatın ta kendisi, kalbimin ses sesi.
Dağlar taşlar el ele, kır çiçekleri güler,
Bu neşeli tabloyu kim yeniden düşler?
Bu şiir için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Aruz ölçüsüyle yazılmıştır.
E
Yaşama sevinci ve doğa güzellikleri tema olarak işlenmiştir.
D
Kafiye ve rediflere yer verilmiştir.
C
Didaktik şiir türünün tipik bir örneğidir.
B
Duygu ve coşku yüklü bir anlatım benimsenmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiir, didaktik (öğretici) değil, lirik (duygusal) şiir türüne girer.
Şiirin temasına ve üslubuna bakılır: İçsel duygular, hüzün, doğa sevgisi ve yaşam coşkusu işlenmiştir.
Şiir türü belirlenir: Duygu ve coşkunun ön planda olduğu bu tarz şiirler lirik şiir olarak sınıflandırılır.
Seçenekler incelenir: C seçeneğinde verilen 'didaktik şiir' bilgi vermek, ahlâk dersi vermek veya bir konuyu öğretmek amacıyla yazılır. Oysa bu şiirde öğreticilik amacı yoktur, tamamen bireysel duygu ve izlenimler aktarılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Şiirin öğretici olmadığını kavrayan aday bu şıkkı doğru işaretler.
B Seçeneği:[Lirik şiir özelliklerini göz ardı etmek]Duygu yüklü ifadeleri fark edemeyebilir.
D Seçeneği:[Ses benzerliklerini gözden kaçırmak]Uyak ve redifleri ayırt edemeyebilir.
E Seçeneği:[Tema analizinde yanılgı]Doğa unsurlarının varlığını fark etmeyebilir.
A Seçeneği:[Aruz kalıplarının ahenk yapısıyla karıştırılması]Ahenkli söyleyişi aruz ölçüsü olarak değerlendirebilir.
Soru 5Şiir Bilgisi
I.
Gözümün nuru, bu akşam yine mahzun musun?
Yoksa uzaklardaki o diyardan yorgun musun?
II.
Erenler meydanına varıp
Süphan dağı'nı aşarak
Gerçeğin demine durup
Canlar ile görüşelim
Bu iki şiirle ilgili olarak, aşağıdaki belirlemelerden hangisi kesinkes doğrudur?
A
Her ikisi de konusu yönünden lirik şiir örneğidir.
C
Birincisinde zengin uyağa, ikincisinde tam uyağa yer verilmiştir.
B
İkisi de aynı ölçü birimiyle kaleme alınmıştır.
D
İkisi de halk edebiyatı nazım biçimleriyle oluşturulmuştur.
E
Birinci şiir divan edebiyatı, ikinci şiir tasavvufi halk edebiyatı geleneğindendir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Her iki şiir de bireysel ve duygusal temaları (hüzün, özlem, birlik arzusu) işlediği için tür bakımından lirik şiirdir.
I. şiir aruz veya heceyle yazılmış olabilir ancak içerik olarak duygusallık (lirik) barındırır.
II. şiir hece ölçüsüyle yazılmış bir nefes/koşma örneğidir ve o da içsel bir coşku (lirik) içerir.
A seçeneği her iki şiirin ortak ve kesin özelliği olan lirik oluşunu vurgular.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Ölçü yanılgısı]I. şiirin aruz, II. şiirin hece ölçüsüyle yazılmış olabileceğini göz ardı eden aday bu şıkka yönelir.
C Seçeneği:[Kafiye örgüsü yanılgısı]Kafiye çeşitlerini yanlış tahlil eden adaylar bu çeldiriciye düşer.
E Seçeneği:[Gelenek yanılgısı]I. şiirin divan edebiyatı mahsulü kesin olduğunu zanneden aday seçer.
D Seçeneği:[Nazım biçimi yanılgısı]I. şiirin nazım biçiminin halk edebiyatı olmadığını fark edemeyen aday düşer.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Her iki şiirin de duygusal ve coşkulu bir anlatıma (lirik tema) sahip olduğunu fark eden aday bu şıkkı seçer.
Soru 6Şiir Bilgisi
Kömür gözlerin de erittin beni
Bir felaket rüzgarı saldın canıma
Hasretinle sararttın soldurdun beni
Böyle bir zulmü reva mı gördün bana
Yukarıdaki dörtlük için, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Benzetme ve kişileştirme gibi sanatsal söyleyişlere yer verildiği
C
11'li hece ölçüsüyle kaleme alındığı
B
Düz uyak (abab) düzeninde yazıldığı
D
Lirik türün özelliklerini yansıttığı
E
Koşma nazım biçimiyle oluşturulduğu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirin uyak düzeni 'beni (a) - canıma (b) - beni (a) - bana (b)' şeklinde çapraz uyak (veya yarı uyak/redif ilişkisiyle abab) düzenindedir. Ancak düz uyak (aaab veya aabb) değildir.
Dörtlüğün son sözcüklerine bakılır: beni, canıma, beni, bana.
Uyak düzeni çapraz uyaktır (abab).
Seçeneklerdeki düz uyak iddiası bu nedenle yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Hece ölçüsü sayım hatası]Hızlı sayımda hata yapılabilir.
B Seçeneği:[Doğru cevap]Öncüldeki uyak düzeni çaprazdır, düz uyak değildir.
D Seçeneği:[Tür karmaşası]Aşk teması işlendiği gözden kaçabilir.
E Seçeneği:[Nazım şekli yanılgısı]Ölçü ve tema koşma ile uyumludur.
A Seçeneği:[Sanatlı söyleyiş yok sanılması]Şiir sade olduğu için sanat bulunmadığı zannedilebilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Halk Şiiri Nazım Şekilleri ve Türleri & Koşma (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)