AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Halk Edebiyatı & Cenkname (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Halk Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 4 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 4 Soru Cevaplandı
Soru 1Halk Edebiyatı
Hz. Hamza'nın Kaf Dağı'nın ardındaki diyarın sultanına karşı verdiği mücadeleyi anlatan bir eserde, kahramanın yolu önü kesilemez sihirli bir vadiye çıkar. Vadide ateş saçan ejderhalar ve görünmez cinler vardır. Hz. Hamza, elindeki zülfikar benzeri kutsal kılıcı savurarak bu engelleri aşar; ardından karşılaştığı diyarın hükümdarını İslam'a davet eder. Hükümdar bu daveti kabul ederek inanç değiştiri.
I. Olağanüstü ve fantastik olayların anlatıda yer alması
II. Kahramanın destansı ve idealize edilmiş özellikler taşıması
III. Farklı din mensupları arasında inanç temelli bir mücadelenin bulunması
Bu parçada anlatılanlardan hareketle cenkname türü için yukarıdaki belirlemelerden hangilerine ulaşılabilir?
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve III
E
I, II ve III
C
I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada verilen cenkname kesitinde olağanüstü unsurlar (sihirli vadi, ateş saçan ejderhalar, görünmez cinler), destansı motifler (kahramanın olağanüstü güçlerle mücadele edip engelleri aşması) ve Müslim-gayrimüslim çatışması (diyarın hükümdarının İslam'a davet edilmesi ve inanç değiştirmesi) unsurlarının tamamı yer almaktadır.
Parçadaki 'sihirli vadi, ateş saçan ejderhalar ve görünmez cinler' ifadeleri I numaralı öncüldeki olağanüstü unsurları doğrular.
Hz. Hamza'nın bu engelleri aşarak idealize edilmiş bir kahraman gibi betimlenmesi II numaralı öncüldeki destansı motiflerle örtüşür.
Hükümdarın İslam'a davet edilmesi ve inanç değiştirmesi süreci III numaralı öncüldeki Müslim-gayrimüslim çatışmasını (mücadelesini) örnekler.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Yalnızca fantastik öğelere odaklanıp diğer unsurları göz ardı etmek.]Aday sadece ejderha ve sihirli vadiyi fark edip I. öncülü seçer.
B Seçeneği:[Sadece kahramanlık boyutunu ele almak.]Aday destansı unsurlara odaklanıp diğerlerini atlayabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday tüm öncüllerin metinle birebir örtüştüğünü doğru analiz etmiştir.
D Seçeneği:[Olağanüstü unsurları atlayıp sadece kahramanlık ve dinî temaya odaklanmak.]Aday ejderha ve sihirli vadinin cenknameye ait standart motif olduğunu fark edemeyebilir.
C Seçeneği:[Dinî çatışma unsurunu gözden kaçırmak.]Aday sadece fantastik ve epik unsurlara odaklanmış olabilir.
Soru 2İslamiyet Etkisindeki İlk Türk Edebiyatı
Anadolu'nun Türkleşme ve İslamlaşma sürecinde oluşturulan ilk dönem mahsullerinde, eski Türk destan geleneğine ait motiflerle İslami inancın getirdiği cihat ruhu iç içe geçmiştir. Bazı eserlerde boy bilinci, Alp tipi ve olağanüstülükler ağırlıkta iken; bazı eserlerde doğrudan doğruya din uğruna yapılan savaşlar ve gaza ruhu ön plana çıkarılmıştır. Örneğin ---- hem eski Türk kültürel izlerini ve boy kimliğini barındırması hem de İslami unsurları içermesi bakımından dikkat çekerken; ---- tamamen İslamiyet'in yayılması amacıyla gerçekleştirilen gaza ve fetih hareketlerini merkezine almıştır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere, sırasıyla aşağıdakilerden hangilerinin getirilmesi uygundur?
B
Makalat'ta - Kutadgu Bilig'de
E
Divan-ı Hikmet'te - Selçukname'de
D
Dede Korkut Hikâyeleri'nde - Battalnâme'de
A
Risaletü'n-Nushiye'de - Danişmendname'de
C
Vesiletü'n-Necat'ta - Cemşid ü Hurşit'te
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dede Korkut Hikâyeleri İslamiyet öncesi Türk kültürü (Oğuz boyları, alp tipi) ile İslamiyet sonrasındaki ögeleri bir arada barındırır. Battalnâme ise İslamiyet uğruna yapılan savaşları (gaza ve fetih) ve kahramanlıkları konu alır.
Birinci boşluk için hem İslamiyet öncesi boy bilincini hem de İslami dönemi yansıtan bir eser aranmalıdır (Dede Korkut Hikâyeleri).
İkinci boşluk için doğrudan gaza ve fetih temalarını işleyen epik bir eser aranmalıdır (Battalnâme).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Tasavvufi eser ile gaza eserini karıştırma]Yazım türlerinin benzerliğinden dolayı
E Seçeneği:[Tasavvufi şiir ile tarihî destanı karıştırma]Divan-ı Hikmet'in yaygınlığından
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık ve tam eşleşme
B Seçeneği:[Geçiş dönemi eserlerinin yerini karıştırma]Kutadgu Bilig'in bilinirliğinden
C Seçeneği:[Mevlit ve mesnevi türlerini karıştırma]Eser adlarına aşinalıktan
Soru 3Halk Edebiyatı
Türk edebiyatında destandan halk hikâyesine geçiş dönemi ürünü olan halk hikâyeleri, Türk halkının ortak hafızasını ve estetik zevkini yansıtır.
Aşağıdakilerden hangisi halk hikâyelerinin genel özellikleri arasında yer almaz?
C
Konuları çoğunlukla aşk ve kahramanlık maceraları üzerine kuruludur.
B
Olaylar genellikle gerçeğe yakın olmakla birlikte olağanüstü unsurlara da yer verilir.
D
Yazarları belli olan, sanat kaygısıyla ve ağır bir dille kaleme alınan metinlerdir.
E
Anlatıcıları meddah veya âşık adı verilen halk sanatçılarıdır.
A
Anlatımında hem nazım hem de nesir bir arada bulunur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Halk hikâyeleri anonim özellik gösterir, yazarları belli değildir ve dilleri halkın anlayabileceği sade bir yapıdadır.
Halk hikâyelerinin anonim halk edebiyatı ürünü olduğunu hatırla.
Sanat kaygısının olmadığını, aksine halkın diliyle sade bir şekilde oluşturulduğunu bil.
D seçeneğindeki 'yazarları belli olan' ve 'ağir bir dille' ifadelerinin halk hikâyelerine değil divan edebiyatı ürünlerine ait olduğunu tespit et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Konu kapsamı yanılgısı]Aday aşk ve kahramanlık temalarının temel eksen olduğunu bilir.
B Seçeneği:[Olağanüstü unsurları destanla karıştırma]Aday destanlardaki tamamen fantastik yapı ile halk hikâyesindeki gerçeğe yakınlığı ayırt edebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Halk hikâyeleri anonimdir, yazarları belli değildir ve dilleri sadedir.
E Seçeneği:[Anlatıcı kimliği]Aday meddah ve âşıkların bu hikâyeleri aktardığını bilir.
A Seçeneği:[Nazım-nesir karışık olma özelliğini karıştırma]Aday bu özelliğin halk hikâyelerine ait olduğunu bilir ve eler.
Soru 4Halk Edebiyatı
Kerem, Aslı'nın aşkından diyar diyar gezer, gözü başka kimseyi görmez. Bir gün Aslı'nın keşiştir babası, bu sevdaya asla izin vermeyeceğini anlayınca Kerem'i çağırtır ve ona bir tuzak kurmaya karar verir. Akşam olur, sofra kurulur; ancak hazırlanan yemeklere katılan zehirle Kerem'in ortadan kaldırılması planlanmaktadır. Olayları kapı aralığından dinleyen Aslı, durumu öğrenir ve üzüntüden ne yapacağını bilemez. Akşam Kerem sevinçle gelir, sofrayı görünce aşkın coşkusuyla sazını eline alır ve şu dizeleri söyler:
Aslım uykudan uyanmış
Burcu burcu kokular salınmış
Sofra kurulmuş ama el değmemiş
Sen bu zehre nasıl razı gelmişin
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Olaylar, kahramanlardan birinin bakış açısıyla birinci kişi anlatıcının ağzından aktarılmıştır.
B
Toplumsal veya dini farklılıklar gibi aşıkları ayıran çatışmalara yer verilmiştir.
E
Aşk temasının etrafında şekillenen olay örgüsünde olağanüstü veya dramatik unsurlara yer verilmiştir.
D
Geleneksel Türk halk hikayeciliği geleneğinin anlatım kalıplarını ve motiflerini barındırır.
A
Düz yazı ve şiir biçimindeki bölümlerin bir araya gelmesiyle oluşmuştur.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde olaylar kahramanlardan biri tarafından değil, dışarıdaki tarafsız bir anlatıcı (üçüncü kişi anlatıcı) tarafından aktarılmıştır.
Metnin genelinde 'Kerem gezer, Aslı dinler, planlarlar' gibi ifadelerle üçüncü kişi (o) anlatım hakimdir.
C seçeneğinde 'birinci kişi anlatıcının ağzından' denilmesi metnin anlatım özelliğine ters düşmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Dramatik ve olağanüstü unsurlar]Zehirli yemek ve dramatik olay örgüsüne odaklanır.
D Seçeneği:[Halk hikayesi kalıpları]Geleneksel motiflerin varlığını kabul eder.
B Seçeneği:[Kuşak veya din çatışması]Keşiş babanın engellemesi temasına takılır.
A Seçeneği:[Nazım-nesir karışık olma özelliği]Metinde hem düz yazı cümleleri hem de şiir dörtlüğü olduğu için bu şıkkı doğru kabul eder.
C Seçeneği:[Anlatıcı bakış açısı yanılgısı]Doğru seçenektir; metin 3. kişi anlatıcıyla yazılmıştır, 1. kişi değil.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Halk Edebiyatı & Cenkname (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)