AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Halk Edebiyatı & Âşık Şiiri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Halk Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Halk Edebiyatı
Aşağıda âşık edebiyatı geleneğine ait iki farklı şiir parçasından dizeler verilmiştir:
I.
Kaldır çadırını otağın kursun
Yiğit olan yiğit serinden dursun
Köroğlu'm medheder dağları yurdun
Al kırmızı donlar giysin de gelsin
II.
Dadaloğlu'm der ki doldu vaktimiz
Kötü günde belli olur mertimiz
Eğil kalkan eğil tartı saktımız
Bizim ilen cenge gelen var mıdır?
Aşağıdaki açıklamalardan hangisi, yukarıdaki şiir parçalarının ikisi için de geçerlidir?
B
Aynı aşiretin veya boyun kollarını temsil eder.
D
Her ikisi de bir koçaklamanın son dörtlükleridir.
E
Her ikisinde de 11'li hece ölçüsü kullanılmıştır.
A
Aynı nazım şekliyle oluşturulmuştur.
C
İkisinde de şairin mahlasına yer verilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Her iki şiir parçasında da şairlerin tapşırmasına (mahlasına) yer verilmiştir.
I. şiirin son dizesinde 'Köroğlu'm' ifadesiyle tapşırma yapılmıştır.
II. şiirin ilk dizesinde 'Dadaloğlu'm' ifadesiyle tapşırma yapılmıştır.
Bu doğrultuda ortak olan özellik tapşırmaya başvurulmuş olmasıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Her iki metinde de şairin mahlası yer almaktadır.
B Seçeneği:[Tarihsel ve sosyolojik bağlamı karıştırma]Her iki ozanın da Türkmen/Avşar kültürüyle ilişkili olmasından dolayı.
D Seçeneği:[Son dörtlük yanılgısı]II. metinde 'Dadaloğlu'm der ki' ifadesi son dörtlük izlenimi verse de I. metin farklı bir konuma sahip olabilir.
E Seçeneği:[Ölçü kalıbı yanılgısı]Halk şiirlerinin genelinde hece ölçüsünün yaygın olması.
A Seçeneği:[Nazım şekillerinin aynı olduğunu sanma]İkisinin de koşma türünde olmasından ötürü nazım şeklinin de aynı olduğunu düşünebilir.
Soru 2Şiir Bilgisi
Aşağıdaki dizelerin hangisinde biçimsel yapıya (ölçü, kafiye düzeni vb.) özellikle serbest nazım anlayışı doğrultusunda önem verilmemiştir?
Bu bilgiye göre aşağıdaki dizelerden hangisi biçimsel unsurlardan bağımsız olarak yazılmıştır?
C
Karanlığın ortasında bir ses / Çınlar kulaklarımda derinden / Uzak bir diyardan gelen herkes / Bir gün döner elbet geriden
A
Bütün sensizliklerim birikir odamda / Bir yalnızlık senfonisi başlar akşamla / Duvarlar üzerime yürür yavaşça / Sen yoksun diye
B
Geniş bir soluktur penceremde / Sabahın serin mavisi / Ne bir gelen var ne giden / Yalnız sokak lambasının tanıklığı
D
Bülbülün feryadı bağlar yaramı / Kimseler duymaz ki ah-ı zarıma / Bir hasret düşmüştür dağlar başına / Geçer mi bu ömür böyle garip?
E
Ey bülbül ne gezersin bu bağda / Güller açtı ebrulu yapraklarda / Dostu olan sarılır hep uykuda / Ayrılık derdiyle yandım bu çağda
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
B seçeneğinde yer alan şiir, geleneksel ölçü, kafiye ve redif gibi biçimsel unsurlara bağlı kalınmadan, serbest nazım anlayışıyla kaleme alınmıştır.
A seçeneğindeki dizeler düzenli kafiye örgüsüne ve hece ölçüsü benzeri bir ahenge sahiptir.
B seçeneğindeki dizelerde ölçü ve kafiye kaygısı gözetilmemiş, serbest vezin kullanılmıştır.
C, D ve E seçeneklerindeki şiirlerde ise geleneksel kafiye şeması ve ölçü unsurları açıkça görülmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Halk edebiyatı nazım şekli izlenimi]Duygusal yoğunluğa odaklanıp biçimi atlama.
E Seçeneği:[Koşma tipi uyak örgüsü]Geleneksel yapıya sahip olduğunu fark edememe.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Serbest nazım özelliklerini doğru tespit ettiği için.
A Seçeneği:[Düz kafiye düzenine sahip olması]Serbest zannedilebilir ancak uyaklıdır.
C Seçeneği:[Sarma veya çapraz kafiye benzerliği]Ölçülü ve uyaklı yapıyı gözden kaçırma.
Soru 3Halk Şiiri
Gönül gurbet elde kalma
Ya dön gel ya beni de al
Bülbül gül bağına dalma
Ya dön gel ya beni de al
Bu dizelerle ilgili, aşağıda verilen yargılardan hangisi yanlıştır?
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerdeki uyak türü zengin uyak değil, yarım veya tam uyaktır; dolayısıyla E seçeneği yanlıştır.
Şiirin 7'li hece ölçüsüyle yazıldığı ve Âşık edebiyatı ürünü (semai) olduğu görülmektedir.
"Kalma" ve "alma" sözcüklerindeki "ma" sesleri redif, "l" sesleri yarım uyaktır.
Ünsüz tekrarları aliterasyonu verir.
Bu doğrultuda zengin uyak kullanıldığı iddiası yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Ses bilgisi]Aliterasyon vardır.
D Seçeneği:[Gelenek tespiti]Âşık edebiyatı ürünüdür.
E Seçeneği:[Zengin uyak yanılgısı]Öğrenci ses benzerliğinin çokluğuna aldanıp zengin uyak sanabilir.
B Seçeneği:[Ölçü tespiti]Hece sayısı 7'dir.
A Seçeneği:[Nazım şekli tespiti]7'li hece ve semai uyumu doğrudur.
Soru 4Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında nazım biçimleri, yapısal özelliklerine ve aruz kalıplarına göre çeşitli sınıflara ayrılmaktadır.
I. Tek dörtlükten oluşan, aruzun sadece "feilâtün feilâtün feilâtün feilün" (mef'ûlü mefâîlü mefâîlü feûlün de olabilir - rübaideki gibi özel kalıplar hariç müstezat/tuyuğ tahlili için tuyuğ kalıbı) kalıbıyla yazılan ve Türklerin kazandırdığı nazım şeklidir.
II. Gazelin özel bir biçimi olup uzunlu kısalı dizelerden (ziyade) oluşan, "artmış, çoğalmış" anlamına gelen nazım biçimidir.
Bu bilgiler, sırasıyla aşağıda verilen türlerin hangisine aittir?
A
Tuyuğ – müstezat
D
Tuyuğ – rubai
E
Murabba – müstezat
B
Şarkı – müstezat
C
Rubai – murabba
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncüllerde özellikleri verilen nazım şekilleri sırasıyla Tuyuğ ve Müstezat'tır.
I. öncülde 'tek dörtlükten oluşan', 'aruzun belli bir kalıbıyla yazılan' ve Türklerin edebiyata kazandırdığı nazım şekli denildiği için bu Tuyuğ'dur.
II. öncülde 'gazelin özel bir biçimi', 'uzunlu kısalı dizelerden oluşan' ve anlamı 'artmış, çoğalmış' olan şekil denildiği için bu Müstezat'tır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru eşleştirme]Her iki öncülün de tanımlarını tam ve doğru olarak eşleştirdiği için.
B Seçeneği:[Şarkı ile Tuyuğ karıştırılması]Şarkının bentlerle yazılması ve Türklerin kazandırması yönüyle tuyuğ ile karıştırılması.
E Seçeneği:[Murabba ile tuyuğ karıştırılması]Birinci öncüldeki dörtlük kavramını murabba ile bağdaştırmak.
C Seçeneği:[Rubai ve murabba karıştırılması]Rubaiyi tek dörtlük sanıp ikinci öncülde murabba ile karıştırma ihtimali.
Soru 5Halk Şiiri Şekil ve Ahenk Özellikleri
Aşağıda halk şiiri geleneğinden alınmış iki farklı dörtlük verilmiştir:
I.
Şu garip vatanın bağrında tütmez,
Derdim büyüktür ki dillere yetmez.
Ağlasam sesimi kimseler işitmez,
Benim bu hâlimden bilenler gelir.
II.
Bülbül eylerim gülün figânını,
Çekerim âşıklık çilesini, şanını.
Ali'm yitirmiş de şirin canını,
Dağlar meftun olur figânımdır.
Yukarıdaki dizelerin ortak yönü, aşağıdakilerden hangisidir?
C
Kafiye ve redif çeşitlerinin aynı olması
A
Aynı hece ölçüsüyle yazılmış olmaları
B
Aynı durak düzenine sahip bulunmaları
E
Aynı edebi sanatlara yer verilmesi
D
Aynı tür nazım birimiyle oluşturulmaları
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Her iki dörtlük de halk şiirinde yaygın olarak kullanılan dörtlük nazım birimiyle yazılmıştır.
I. şiir dörtlük nazım birimiyle yazılmıştır.
II. şiir dörtlük nazım birimiyle yazılmıştır.
Şiirlerin nazım birimleri ortaktır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hece sayılarına hızlı bakıp aynı sanma yanılgısı.]Her ikisinin de halk şiiri olması nedeniyle hece ölçüsünün birebir aynı olduğunu varsayar.
B Seçeneği:[Durak durak ayırmada yapılan akustik hata.]Dörtlüklerin benzer ritme sahip olduğunu düşünüp durakların aynı olduğunu sanır.
E Seçeneği:[Ortak mazmun ve sanatların her şiirde bulunacağı önyargısı.]Halk şiirlerinde benzer imgelerin kullanıldığını düşünerek bu şıkka yönelir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Her iki metnin de dört dörtlük/dörtlüklerden oluştuğunu ve nazım biriminin dörtlük olduğunu fark eder.
C Seçeneği:[Kafiye şeması benzerliği.]Kafiye örgüsünün düz olmasını kafiye ve rediflerin aynı olmasıyla karıştırır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Halk Edebiyatı & Âşık Şiiri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)