AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı & Atabetü'l-Hakâyık (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 4 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 4 Soru Cevaplandı
Soru 1Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı
Edip Ahmet Yükneki'nin Atabetü'l-Hakâyık adlı eserinden alınan şu beyitlere bakalım:
Bedük bilig ol saadet yolı,
Biligligge baştın erür söz yoldı.
(Günümüz Türkçesiyle)
Ulu bilgidir o saadet yolu,
Bilgiliye baştan erişir söz yolu.
Bu beyitler ve eserin genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Bu beyitler ve eserin genel özellikleri dikkate alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Eserin yazarı, Hakaniye Türkçesini ustalıkla kullanarak halka doğrudan seslenmeyi amaçlamıştır.
B
Didaktik bir nitelik taşıyan eserde ahlaki ve dini öğütlere yer verilmiştir.
E
Arap harfleriyle kaleme alınmış olup dönemin kültürel geçiş özelliklerini yansıtır.
D
Gazel ve kaside nazım şekillerinin Türk edebiyatındaki ilk örneklerini barındırır.
A
Aruz ölçüsüyle kaleme alınmıştır ancak Arapça ve Farsça kelimelerin etkisi henüz sınırlıdır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Atabetü'l-Hakâyık, geçiş dönemi ürünlerinden biri olup dörtlükler ve beytiler şeklinde aruz ölçüsüyle yazılmıştır ancak gazel ve kaside nazım şekillerinin ilk örnekleri Divan edebiyatı döneminde veya Kutadgu Bilig gibi eserlerin bazı kısımlarında farklı formlarda değerlendirilir; bu eser ağırlıklı olarak beyit ve dörtlük nazım birimleriyle kurulmuş didaktik bir ahlak kitabıdır.
Metnin biçimsel ve dil özelliklerini incele.
Atabetü'l-Hakâyık'ın aruz ölçüsüyle yazıldığını ve didaktik olduğunu hatırla.
Gazel ve kaside gibi nazım şekillerinin Türk edebiyatına gidiş sürecini ve ilk örneklerin yer aldığı eserleri değerlendir.
D seçeneğindeki bilginin yanlış olduğunu tespit et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Aruz ölçüsü kullanımı]Eserin aruzla yazıldığını bilen aday bu seçeneği doğru kabul eder.
D Seçeneği:[Nazım şekilleri bilgisi]Doğru cevap.
E Seçeneği:[Alfabe ve kültür geçişi]İslamiyet etkisindeki ilk eserlerin Arap harfleriyle yazıldığını bilen aday eler.
B Seçeneği:[Didaktik içerik]Atabetü'l-Hakâyık'ın 'Hakikatlerin Eşiği' anlamında ahlaki bir eser olduğunu bilen aday eler.
C Seçeneği:[Hakaniye Türkçesi]Karahanlı Türkçesi (Hakaniye) ile yazıldığını doğrulayan aday bu seçeneği geçer.
Soru 2İlk Dönem Tasavvuf Edebiyatı
Türk edebiyatında tasavvufi düşüncenin temellerini atan ve kendisinden sonraki tasavvuf akımlarını derinden etkileyen önemli bir mutasavvıf, Hakaniye Türkçesiyle yazdığı manzumelerle tanınmıştır. Eserlerinde İslamiyet'in esaslarını sade bir dille halka anlatmayı amaçlayan bu sanatçı, gazel ve kaside gibi Arap nazım biçimlerinin yanı sıra milli nazım birimimiz olan dörtlüğü kullanmıştır. Hikmet adı verilen şiirleri, dervişler vasıtasıyla geniş coğrafyalara yayılmış ve ölümünden sonra da yandaşları tarafından bir araya getirilmiştir.
Bu parçada söz edilen sanatçı ve eseriyle ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?
E
Kurduğu tarikat, Anadolu'daki tasavvuf hareketlerinin ve Yunus Emre gibi isimlerin düşünce dünyasını beslemiştir.
D
Şiirleri aruz ölçüsüyle ve mesnevi nazım şekliyle yazılmış olup Arapça ağırlıklı bir dille kaleme alınmıştır.
B
Eseri, didaktik bir nitelik taşıyan ve Hakaniye lehçesiyle kaleme alınan şiirlerden oluşur.
C
Sanatçı, yaşadığı dönemin Türkistan coğrafyasında İslamiyet'in yayılmasında kilit rol oynamıştır.
A
Şiirlerinde hece ölçüsünün yanında yarım ve tunç kafiye ağırlıklı olarak kullanılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Divan-ı Hikmet aruz ölçüsüyle ve mesnevi formunda değil, hece ölçüsüyle ve dörtlükler halinde yazılmıştır.
Parçada söz edilen sanatçı Ahmet Yesevi'dir.
Ahmet Yesevi'nin şiirleri 'Hikmet' adı altında toplanmıştır ve bu şiirler hece ölçüsüyle, dörtlükler halinde söylenmiştir.
D seçeneğinde şiirlerin aruz ölçüsüyle ve mesnevi nazım şekliyle, Arapça ağırlıklı bir dille yazıldığı iddia edilmiştir ki bu bilgi yanlıştır; dil oldukça sade ve Hakaniye Türkçesidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Dil ve lehçe bilgisi]Hakaniye Türkçesi ve didaktik yapı doğrudur.
C Seçeneği:[Tarihsel rol]Türkistan'daki İslamlaşma süreci tarihsel olarak doğrudur.
E Seçeneği:[Kültürel etki]Yesevilik tarikatının Anadolu'ya etkileri bilinmektedir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Aruz ve mesnevi iddiasının yanlış olduğunu fark eden aday bu şıkkı seçer.
A Seçeneği:[Şiirlerin biçimsel yapısı]Aday, halk edebiyatı nazım birimi olan dörtlük ve hece uyumunu doğru kabul eder.
Soru 3İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı
Karahanlı döneminde kaleme alınan, Türk dilinin ilk yazılı sözlüğü olma özelliği taşımasının yanı sıra dönemin halk bilimi, coğrafya ve folklorik unsurları hakkında zengin veriler barındıran eser, Arapça bilmeyenlere Türkçeyi öğretmek ve Türk dilinin üstünlüğünü kanıtlamak amacıyla yazılmıştır. Eserin sonunda Türk boylarının coğrafi konumunu gösteren bir harita da bulunmaktadır.
Bu parçada tanıtılan eser ve bu eserin yazarı, aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
C
Divanü Lügati't-Türk - Kaşgarlı Mahmut
B
Atabetü'l-Hakayık - Edip Ahmet Yükneki
D
Divan-ı Hikmet - Hoca Ahmet Yesevi
E
Kısasü'l-Enbiya - Ali
A
Kutadgu Bilig - Yusuf Has Hacip
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada özellikleri verilen eser Kaşgarlı Mahmut tarafından kaleme alınan Divanü Lügati't-Türk'tür.
Parçadaki anahtar kelimeler incelenir: 'ilk yazılı sözlük', 'Arapça bilmeyenlere Türkçe öğretmek', 'harita'.
Bu özelliklerin Kaşgarlı Mahmut'un eseri olan Divanü Lügati't-Türk'e ait olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Dini-hikaye türündeki eserlerle karıştırmak.]Yazar-eser eşleştirmesinde çeldirici olarak.
D Seçeneği:[Tasavvufi şiirler ile sözlük türünü karıştırmak.]Geçiş dönemi şairlerinden olduğu için.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öncüldeki tüm ipuçları (sözlük, harita, Türkçe öğretme amacı) bu eseri işaret etmektedir.
B Seçeneği:[Ahlaki ve didaktik eser özellikleri ile sözlük özelliklerini karıştırmak.]Geçiş dönemi eserleri arasında karıştırılması muhtemel olduğundan.
A Seçeneği:[İlk İslami eser ile ilk sözlüğü karıştırmak.]Geçiş dönemi denilince akla ilk gelen eserlerden biri olduğu için.
Soru 4Geçiş Dönemi Edebiyatı
Kutadgu Bilig'de vezir Ay-Toldı ile Hükümdar Küntuğdı arasındaki diyaloglarda devlet yönetimi, adalet, akıbet, akıl ve dilli olmak gibi konular işlenir. Ay-Toldı, sözün saklanması ve ölçülü konuşulması gerektiğini şu şekilde ifade eder: Sözün yeri sırdır, söz ondur, fakat biri söylenmelidir. Biri söylenebilir, dokuzunun söylenmesi yasaktır.
Bu diyalogdan hareketle Kutadgu Bilig ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
D
Toplumsal sınıfların o dönemdeki ekonomik gelir dağılımını ayrıntılı istatistiklerle incelediği
E
Nazım biçimi olarak mesnevi nazım şekliyle kaleme alındığı
C
Hakim ile vezir arasındaki konuşmalar üzerinden ideal insan modelini tartıştığı
B
Ahlaki ve didaktik öğütler içerdiği
A
Allegorik (simgesel) bir anlatım barındırdığı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kutadgu Bilig didaktik, alegorik ve mesnevi nazım şekliyle yazılmış bir eserdir; ancak ekonomik gelir dağılımını istatistiki verilerle inceleme amacı gütmez.
A seçeneğindeki simgesel (alegorik) yapı Küntuğdı (adalet), Ay-Toldı (saadet) gibi karakterlerle ortadadır.
B seçeneği didaktik niteliği doğrular, eser öğüt kitabıdır.
C seçeneği karakterlerin temsil ettiği değerleri yansıtır.
D seçeneğinde geçen 'ekonomik gelir dağılımını istatistiklerle inceleme' ifadesi bilimsel ve tarihsel gerçeğe aykırıdır, eser ahlaki ve siyasi nasihatler içerir.
E seçeneği eserin şekil özelliğini doğru şekilde yansıtır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Alegorik anlatım]Karakterlerin soyut kavramları temsil ettiğini bilir.
D Seçeneği:[Anakronizm ve aşırı genelleme]Doğru cevap.
E Seçeneği:[Şekil bilgisi]Kutadgu Bilig'in mesnevi olduğunu bilir.
C Seçeneği:[Karakter temsilleri]Hükümdar ve vezir diyaloglarını fark eder.
B Seçeneği:[Didaktik yapı]Metindeki öğüt verici havayı sezer.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Geçiş Dönemi Türk Edebiyatı & Atabetü'l-Hakâyık (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)