Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 11 Soru Cevaplandı
Soru 1Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi
Hacı Bektaş-ı Veli'nin 'Makalat' adlı eseri, Anadolu'da tasavvufi düşüncenin yayılmasında ve toplumsal birliğin sağlanmasında bir temel oluşturmuştur. Benzer şekilde, 13. yüzyılda Mevlana'nın 'Mesnevi'si, dönemin toplumsal yapısının şekillenmesinde ve dini-ahlaki değerlerin halka aktarılmasında belirleyici olmuştur.
Bu parçadan hareketle, edebiyatın aşağıdaki bilim dallarından hangisiyle ilişkili olduğu söylenebilir?
A
Tarih
D
Felsefe
E
Sosyoloji
B
Psikoloji
C
Coğrafya
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada eserlerin belirli bir zaman diliminde (13. yüzyıl) toplumu nasıl etkilediği ve dönüştürdüğü anlatılmaktadır. Edebi eserlerin tarihsel bir arka plana oturması ve dönemin olaylarını şekillendirmesi Tarih bilimiyle ilişkilidir.
Metindeki '13. yüzyıl' ve 'dönemin toplumsal yapısı' ifadelerine odaklan.
Eserlerin tarihsel bir süreçteki etkisini belirle.
Edebiyatın tarihsel olaylarla etkileşimini tanımlayan seçeneği işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Mekan algısı]Anadolu vurgusu
D Seçeneği:[Düşünce yapısı]Tasavvufi içerik
E Seçeneği:[Toplumsal yapı]Toplumsal birlik vurgusu
B Seçeneği:[Bireysel odak]Mevlana'nın iç dünyası algısı
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 2Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi
Romanın kahramanı, Bursa'nın fethinden sonra şehre girdiğinde, Orhan Gazi'nin otağını kurduğu bölgeyi tarif ederken, o günkü coğrafi sınırlarla stratejik mevzileri birleştirerek anlatır. 'Uludağ'ın eteklerinde, o meşhur çınar ağacının gölgesinde, beyliğin kaderini değiştiren o toplantının yapıldığı yer burası olmalı.' diye geçirir içinden.
Bir romandan alınan bu parçada, yazarın aşağıdaki bilim dallarından hangisinden yararlandığı söylenebilir?
C
Sosyoloji
E
Antropoloji
D
Felsefe
B
Psikoloji
A
Tarih
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde Bursa'nın fethi, Orhan Gazi ve tarihi bir mekan olan otağ/çınar ağacı vurgulanmaktadır. Bu unsurlar doğrudan Tarih bilimiyle ilişkilidir.
Metindeki tarihi şahsiyetleri ve olayları belirle.
Mekan ve olay ilişkisini analiz et.
Tarihi gerçekliğin edebi metne yansımasını bul.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Karakterin iç sesi]Düşünce akışı
E Seçeneği:[Kültür]Oymak/Beylik
D Seçeneği:[Soyutlama]Kader vurgusu
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
C Seçeneği:[Toplum]Beylik vurgusu
Soru 3İslamiyet Etkisindeki Türk Edebiyatı
Atabetü'l-Hakayık, Divan-ı Hikmet ve Muhakemetü'l-Lugateyn gibi eserler, Türklerin İslamiyet'i kabulüyle başlayan, hem eski geleneklerin hem de yeni inanç sisteminin bir arada görüldüğü bir kültür dairesinde ortaya çıkmıştır.
Bu parçada sözü edilen eserlerin genel olarak ait olduğu dönem aşağıdakilerden hangisidir?
A
Selçuklular
B
Göktürkler
E
Gazneliler
D
Uygurlar
C
Karahanlılar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Geçiş dönemi eserleri (Kutadgu Bilig, Divanü Lugati't-Türk, Atabetü'l-Hakayık, Divan-ı Hikmet) Karahanlılar döneminde yazılmıştır.
Eserlerin isimlerini incele.
Eserlerin yazıldığı siyasi dönemi hatırla.
Karahanlılar dönemini işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[İslamiyet öncesi]Türk kelimesi
D Seçeneği:[İslamiyet öncesi]Türk edebiyatı başlangıcı
E Seçeneği:[Gazneliler]İslami dönem
A Seçeneği:[Selçuklu]Anadolu ile karıştırma
C Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
Soru 4Türkçe'nin Tarihi Gelişimi
Türkçe'nin tarihi gelişimi içerisinde, Karahanlı Türkçesi ile Çağatay Türkçesi arasında kalan, İslamiyet etkisinin yerleştiği ve dilin hem yapısal hem de kelime hazinesi bakımından zenginleştiği evredir. Bu dönemde eserler hem Uygur hem de Arap alfabesiyle verilmiştir.
Bu parçada sözü edilen dönem aşağıdakilerden hangisidir?
C
Yeni Türkçe Dönemi
A
Eski Türkçe Dönemi
E
Batı Türkçesi Dönemi
D
Ana Türkçe Dönemi
B
Orta Türkçe Dönemi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Eski Türkçe (Göktürk-Uygur-Karahanlı) sonrası, Çağatay öncesi dönem Orta Türkçe olarak adlandırılır.
Dönemleri kronolojik sıraya koy.
Karahanlı sonrası ve Çağatay öncesi dönemi bul.
Orta Türkçe olduğunu doğrula.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Modern]Yeni kelimesi
A Seçeneği:[Eski Türkçe]Karahanlı vurgusu
D Seçeneği:[Başlangıç]Ana kelimesi
E Seçeneği:[Batı]Coğrafya
B Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 5İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
İslamiyet öncesi Sözlü Edebiyat dönemi ile ilgili bazı özellikler aşağıda verilmiştir:
I. Nazım birimi olarak dörtlük kullanılmıştır.
II. Hece ölçüsü temel ölçü olarak benimsenmiştir.
III. Aruz ölçüsü ile şiirler yazılmıştır.
IV. Konular genellikle doğa, ölüm ve kahramanlıktır.
V. Sav, sagu, koşuk gibi türler gelişmiştir.
Numaralanmış özelliklerden hangisi Sözlü Edebiyat dönemine ait değildir?
A
I
B
II
E
V
D
IV
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Aruz ölçüsü İslamiyet etkisindeki Türk edebiyatı (Divan edebiyatı) ile girmiştir. Sözlü edebiyatta hece ölçüsü esastır.
Öncülleri tek tek incele.
İslamiyet öncesi edebiyatın özelliklerini hatırla.
Aruz ölçüsünün hangi döneme ait olduğunu bul.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
D Seçeneği:[Konu]Hata payı
E Seçeneği:[Tür]Hata payı
B Seçeneği:[Ölçü]Hata payı
A Seçeneği:[Dörtlük]Halk edebiyatı ile karışıklık
Soru 6Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi
Ahmet Hamdi Tanpınar'ın 'Huzur' romanında Mümtaz'ın iç dünyası, yaşadığı kararsızlıklar, geçmiş ve gelecek arasındaki sıkışmışlığı detaylıca işlenir. Yazar, karakterin bilinçaltındaki çatışmaları, çocukluk travmalarını ve toplumsal değişimlerin birey üzerindeki etkisini bir psikanalist titizliğiyle yansıtır.
Bu parçadan yola çıkılarak, Tanpınar'ın bu romanında aşağıdaki bilim dallarından hangisinden yoğun bir şekilde yararlandığı söylenebilir?
C
Coğrafya
A
Tarih
E
Sosyoloji
D
Felsefe
B
Psikoloji
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde 'bilinçaltı', 'çatışma', 'travma' gibi ifadeler doğrudan psikoloji bilimiyle ilişkilidir.
Bu kavramların hangi bilim dalına ait olduğunu bul.
Psikoloji seçeneğini işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Geçmiş vurgusu]Tanpınar'ın tarih bilinci
B Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
E Seçeneği:[Toplum]Toplumsal değişim
D Seçeneği:[Düşünce]Felsefi derinlik
C Seçeneği:[Mekan]Romanın geçtiği yerler
Soru 7Dil Bilgisi / Etimoloji
Eski Türkçe 'tın' kökünden türetilen 'tınmak' fiili, 'nefes almak, dinlenmek, huzur bulmak' anlamlarına geliyordu. Zamanla bu kelime, 'tınç' ve ardından 'durgun, sakin' anlamlarını kazanarak bugünkü halini almıştır.
Bu parça için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
C
Kelimenin yazım kuralları verilmiştir.
B
Kelimenin etimolojik kökeni ve anlam değişimi açıklanmıştır.
E
Kelimenin günümüzdeki kullanımı eleştirilmiştir.
D
Kelimenin eş anlamlıları sıralanmıştır.
A
Kelimenin ses değişim süreci anlatılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada kelimenin kökeni (tın) ve zamanla geçirdiği anlam değişimi (nefes almaktan durgunluğa) açıklanmıştır.
Metni oku.
Kelimenin kökenine dair bilgiyi bul.
Anlam değişimine dair bilgiyi bul.
Bu iki unsuru içeren seçeneği işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Ses]Ses değişimi de var
B Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
D Seçeneği:[Eş anlam]Anlamlar
E Seçeneği:[Eleştiri]Günümüz kullanımı
C Seçeneği:[Yazım]Kelime vurgusu
Soru 8Türkçe'nin Tarihi Gelişimi
Türkiye Türkçesi ile ilgili aşağıdaki yargılar verilmiştir:
(I) Cümle yapısı bakımından oldukça sadeleşmiştir.
(II) Yazı dili ile konuşma dili arasındaki fark azaltılmıştır.
(III) Batı dillerinden alınan kelimeler Türkçeleştirilmiştir.
(IV) Arapça ve Farsça kelimelerin kullanımı artmıştır.
(V) Divan edebiyatına göre daha anlaşılır bir dil kullanılmıştır.
Bu parçada numaralanmış cümlelerin hangisinde Türkiye Türkçesi ile ilgili bilgi yanlışı vardır?
C
III
A
I
E
V
D
IV
B
II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türkiye Türkçesi'nde (özellikle Cumhuriyet dönemiyle) Arapça ve Farsça kelimelerin kullanımı azalmıştır, artmamıştır.
Cümleleri tek tek incele.
Tarihsel süreci hatırla.
Yanlış olan ifadeyi bul.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sadeleşme]Hata payı
B Seçeneği:[Yazı/Konuşma]Hata payı
E Seçeneği:[Divan]Hata payı
D Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
C Seçeneği:[Batı etkisi]Hata payı
Soru 9Edebiyat Dönemleri
Aşağıdakilerden hangisi parantez içinde verilen dönemle ilişkili bir bilgi değildir?
Seçenekleri inceleyiniz.
C
Batı'dan gelen modern hikaye, roman, tiyatro gibi türlerle ilk kez Tanzimat döneminde tanışılmıştır. (Servetifünun Dönemi)
E
Edebiyatımızda din dışı edebiyat olarak bilinen halk edebiyatı kollarındandır. (Âşık edebiyatı)
D
13. ve 19. yüzyıllar arasında İslamiyet etkisinde gelişen Türk edebiyatı koludur. (Divan edebiyatı)
B
Sav, sagu, koşuk gibi ürünlerde eser verilmiştir. (Sözlü edebiyat)
A
İslamiyet öncesi Türk edebiyatının devamı niteliğindedir. (Halk edebiyatı)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Batı tarzı modern hikaye, roman ve tiyatro ile tanışmamız Tanzimat dönemindedir, Servetifünun değil.
Seçenekleri tek tek incele.
Dönem özelliklerini hatırla.
Yanlış eşleşmeyi bul.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Sözlü]Hata payı
E Seçeneği:[Âşık]Hata payı
D Seçeneği:[Divan]Hata payı
A Seçeneği:[Halk]Hata payı
C Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 10Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi
Bir düşünür, 'Toplumun dili bozulursa, o toplumun kurumları işleyişini kaybeder. Dil, toplumsal düzenin temelidir; dildeki yozlaşma, kültürel çöküşü ve ardından toplumsal kaosu getirir.' demiştir.
Bu sözden yola çıkılarak, dilin özellikle aşağıdaki bilimlerden hangisiyle ilişki kurularak edebiyata yansıması gerektiği vurgulanmıştır?
C
Felsefe
A
Sosyoloji
D
Coğrafya
E
Tarih
B
Psikoloji
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde 'toplum', 'kurumlar', 'toplumsal düzen' ve 'kültürel çöküş' ifadeleri doğrudan Sosyoloji bilimiyle ilişkilidir.
Metindeki anahtar kelimeleri bul.
Bu kelimelerin hangi bilim dalına ait olduğunu analiz et.
Sosyoloji seçeneğini işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Soyutlama]Düşünür vurgusu
B Seçeneği:[Birey]Düşünce vurgusu
D Seçeneği:[Mekan]Hata payı
E Seçeneği:[Geçmiş]Tarihsel süreç algısı
A Seçeneği:[Doğru]Doğru mantık
Soru 11Sözlükçülük
----, 19. yüzyılın sonlarında Şemsettin Sami tarafından hazırlanan, Türkçenin ilk kapsamlı sözlüğü olma özelliğini taşıyan eserdir. Eserde sadece Türkçe ve Türkçeleşmiş kelimelere yer verilmiş, Arapça ve Farsça kelimeler ayıklanmaya çalışılmıştır.
Bu parçadaki boşluğa aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
C
Lügat-ı Naci
A
Muhakemetü'l-Lugateyn
B
Şecere-i Türki
E
Lehçetü'l-Lugat
D
Kamus-ı Türki
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şemsettin Sami'nin hazırladığı ve Türkçenin ilk kapsamlı sözlüğü olan eser Kamus-ı Türki'dir.
Eser ve yazar eşleşmelerini hatırla.
Şemsettin Sami'nin sözlüğünü bul.
Doğru seçeneği işaretle.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Muallim Naci]Sözlük olduğu için
E Seçeneği:[Mehmet Esat Efendi]Sözlük olduğu için
D Seçeneği:[Doğru]Doğru bilgi
B Seçeneği:[Ebulgazi Bahadır Han]Türk kelimesi
A Seçeneği:[Ali Şir Nevai]Sözlük olduğu için
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve KPSS/AYT 2027 sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
KPSS/AYT 2027 • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Edebiyatın Bilimlerle İlişkisi & Edebiyat-Tarih (11 Soruluk Çıkmış Formatında Test)