AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Edebi Sanatlar & Hüsnütalil (Güzel Nedene Bağlama) (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Edebi Sanatlar" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 7 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 7 Soru Cevaplandı
Soru 1Edebi Sanatlar
Güzel nedene bağlama (hüsnütalil); bir olayı gerçek nedeninin dışında, daha güzel, hayali veya lirik bir nedene bağlayarak anlatma sanatıdır.
Aşağıdaki dizelerin hangisinde "hüsnütalil" (güzel nedene bağlama) sanatı yoktur?
A
Güller senin renginden alıyor alını,
Bülbül bunun için çeker ah u zarını
E
Güneş bile senden aldığı ışıkla,
Aydınlatır şu yalan dünyayı heyhat
D
Gecenin karanlığı çöktü şehre,
Uykuya daldı sokaklar birer birer
B
Dağlar başındaki karlar kederinden,
Kararmış zirvesi gün görmez derinden
C
Senin hasretinle yandı bu bağlar,
Yeşeren yapraklar hep yas tutar ağlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
D seçeneğinde gecenin karanlığının çökmesi ve sokakların uykuya dalması olağan bir zaman akışının ve günlük hayatın gerçekliğin anlatımıdır; herhangi bir olaya güzel veya hayali bir neden yüklenmemiştir.
Hüsnütalil sanatının tanımı hatırlanır: Gerçek bir olayı hayali ve güzel bir nedene bağlamak.
A seçeneğinde güllerin rengini sevgiliden alması güzel bir nedene bağlanmıştır.
B seçeneğinde karların kararması kederlenmelerine bağlanmıştır.
C seçeneğinde yaprakların yeşermesi/ağlaması yas tutmalarına bağlanmıştır.
D seçeneğinde ise sıradan bir durum (gecenin olması ve uyunması) anlatılmıştır, hüsnütalil yoktur.
E seçeneğinde güneşin aydınlatması sevgiliye bağlanmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hüsnütalil örneğidir.]Doğru seçenek sanıldığı için elenebilir.
B Seçeneği:[Hüsnütalil örneğidir.]Doğru seçenek sanılabilir.
C Seçeneği:[Hüsnütalil örneğidir.]Doğru seçenek sanılabilir.
D Seçeneği:[Doğru cevap]Gerçek ve sıradan bir durum ifade edildiği için hüsnütalil olmadığını fark eden aday doğru yapar.
E Seçeneği:[Hüsnütalil örneğidir.]Doğru seçenek sanılabilir.
Soru 2Anlam Bilgisi
Yalnız taş duvarlar dinler ahımı,
Kimse bilmez bu gurbet günahımı
Bu dizelerdeki temel söz sanatı, aşağıdaki dizelerin hangisinde yoktur?
D
Kapanır yollarımız karlı dağlardan,
Geçit vermez ne nehir ne de rüzgâr.
E
Tarihin dilinden düşmez bu destan,
Nehirler gazeller okur baştan başa.
B
Bir yorgun aynadır şimdi sonbahar,
Duvarlarda eski hulyalar parlar.
C
Bahçede açtı yine pembe güller,
Kıskançlıktan çatladı bütün bülbüller.
A
Sessiz gemiciler yol alır gece,
Dalgalar fısıldar eski bir bilmece.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kök metindeki 'taş duvarların ahı dinlemesi' ifadesinde kişileştirme (teşhis) sanatı vardır. D seçeneğinde ise kişileştirme sanatına yer verilmemiştir.
Verilen dizelerdeki 'taş duvarların insan gibi ah dinlemesi' kişileştirme (teşhis) sanatını örneklendirir.
A şıkkında dalgaların fısıldaması (kişileştirme) vardır.
B şıkkında sonbaharın ayna olması (benzetme/kişileştirme) vardır.
C şıkkında bülbüllerin kıskanması (kişileştirme) vardır.
D şıkkında doğa unsurları kendi özellikleriyle verilmiş, insan özellikleri yüklenmemiştir.
E şıkkında nehirlerin gazel okuması (kişileştirme) vardır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]D seçeneğinde kişileştirilen herhangi bir unsur yoktur, olağan durumlar aktarılmıştır.
E Seçeneği:[Kişileştirme]Nehirlerin gazel okuması teşhistir.
C Seçeneği:[Mübalağa ve kişileştirme]Bülbüllerin kıskanması insani bir özelliktir.
B Seçeneği:[Benzetme ve kişileştirme]Sonbaharın ayna olarak nitelenmesi mecazi unsurlar içerir.
A Seçeneği:[Kişileştirme sanatı]Dalgaların fısıldaması teşhis sanatını örnekler.
Soru 3Anlam Bilgisi ve Söz Sanatları
Şu kopuzun tellerinde inleyen,
Kerem'in ahıdır dağlar delen
Ferhat'ın kazması vurur derine
Bozkırın ortasında su bulunur yelden
Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisinin örneği vardır?
E
Hüsn-i talil
D
İrsal-i mesel
B
Tezat
C
Tevriye
A
Telmih
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizilerde geçmişteki bilinen olay ve kişilere (Kerem ile Aslı, Ferhat ile Şirin) gönderme yapıldığı için telmih sanatı vardır.
Bu isimlerin Türk halk edebiyatında ve mitolojisinde bilinen hikayelerine dikkat edilir.
Herkesçe bilinen tarihi veya efsanevi bir olaya/şahsiyete yapılan göndermenin 'telmih' (hatırlatma) sanatı olduğu hatırlanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Güzel neden bulma]Doğa olaylarının (dağların delinmesi vb.) güzel bir sebebe bağlanması.
D Seçeneği:[Atasözü/deyim benzetmesi]Hikaye anlatımını atasözüyle karıştırma.
C Seçeneği:[Çok anlamlılık]İki anlamlı kelime arama eğilimi.
B Seçeneği:[Zıtlık algısı]Şiirdeki duygusal yoğunluğu tezat zannedebilir.
Soru 4Söz Sanatları
Gönül gurbet ele varma
Ya dön gel ya gelme giriftar etme
Andan bilirim ki bir şahin bakışlı
Can kafesinde durmaz oynar
Bu dizelerde aşağıdaki söz sanatlarından hangisi vardır?
A
Kapalı eğretileme
E
Tenasüp
D
İntak
C
Benzetme
B
Açık eğretileme
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde geçen 'şahin' sözcüğü ile sevgili veya insan kastedilmiş ancak kendisi söylenmeyip benzetme yönü olan bakış ile şahine benzetilmiştir. Sadece benzeyen söylenmediği, kendisiyle benzetilen (şahin) söylendiği için açık eğretileme (açık istiare) yapılmıştır.
Dizelerdeki benzetme unsurları tespit edilir.
'Şahin bakışlı' ifadesinde sevgili bir şahine benzetilmiştir.
Benzeyen (sevgili) söylenmemiş, sadece benzetilen (şahin) söylenmiştir.
Sadece benzetilenin söylendiği bu tür istiareler 'açık eğretileme' olarak adlandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Tenasüp (uygunluk) yanılgısı]Kafes, şahin, bakış gibi kelimelerin birbiriyle ilişkili olduğunu düşünmek.
D Seçeneği:[İntak (konuşturma) yanılgısı]Can kafesi gibi ifadelerin insan dışı varlıklara atfedildiğini zannetmek.
C Seçeneği:[Yalın benzetme (teşbih) yanılgısı]Gib gibi edatların aranıp bulunamamasına rağmen benzetme sanatı olduğunu düşünmek.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Açık eğretileme kuralını doğru uygulama.
A Seçeneği:[Kapalı eğretileme yanılgısı]Şiirdeki imgeleri genel olarak kapalı istiare olarak düşünme eğilimi.
Soru 5Edebi Sanatlar
Bâki kalan bu kubbede hoş bir sadası imiş,
Ettiğimiz yârenlerin her birisi bî-vefâ imiş.
Bu beyitte geçen "Bâki" sözcüğünün hem şairin adı hem de "kalıcı, ebedî" anlamını verecek şekilde iki anlamlı kullanılması hangi edebî sanata örnektir?
Bu dizelerdeki "Bâki" sözcüğünün iki anlama gelebilecek biçimde kullanılmasından yararlanılan edebî sanat aşağıdakilerden hangisidir?
D
Tevriye
E
Cinas
B
Telmih
C
Tenasüp
A
Kinaye
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tevriye, iki anlamlı sözcüklerden yakın olanın değil, uzak olanın kastedilerek kullanılma sanatıdır. Öncüldeki 'Bâki' sözcüğü hem şairin adını (yakın anlam) hem de kalıcı/ebedî olma durumunu (uzak anlam) düşündürdüğü için tevriyedir.
Sözcüğün taşıdığı anlam katmanları incelenir.
'Bâki' isminin hem şair Bâki'yi hem de 'ebedî' anlamını verdiği tespit edilir.
İki anlamın da gerçek anlamda olması ve uzak anlamın kastedilmesi tevriye sanatını verir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Tarihî veya edebî şahsiyet adının geçmesi]Bâki isminin bir şair adı olmasından ötürü geçmişteki ünlü birine atıf yapıldığı (telmih) sanılabilir.
C Seçeneği:[Anlam uyumu arama]Sözcüklerin birbiriyle uyumlu olduğu düşünülerek tenasüp işaretlenebilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday tevriye tanımını ve örneklerini doğru uyguladığında bu seçeneğe ulaşır.
E Seçeneği:[Cinas ile tevriyenin karıştırılması]Yazılışı aynı olan sözcüklerin cinas sanatını çağrıştırması nedeniyle adaylar bu çeldiriciye düşebilir.
A Seçeneği:[Kinaye ile tevriyenin karıştırılması]Sözcüğün hem gerçek hem mecaz anlama gelebileceği yanılgısına düşen adaylar kinayeyi seçebilir.
Soru 6Edebi Sanatlar
Yalnızlık duvarda bir sarı leke,
Saatler gecenin durduğu yerde.
Gözyaşım damlar ya eski bir köprüye,
Tarih uykusundan uyanır birden.
Şafak sökerken rüzgârın sesinden,
Dağlar secdeye kapanır derinden.
Bu dizelerde aşağıda verilen söz sanatlarından hangisinin örneği yoktur?
B
Telmih
C
Teşhis
E
İstiare
D
Mübalağa
A
Hüsnütalil
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dizelerde geçmişteki tarihi bir olay veya kişiye doğrudan ya da dolaylı bir gönderme (telmih) yapılmamıştır.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Edebi Sanatlar & Hüsnütalil (Güzel Nedene Bağlama) (7 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)