Batı edebiyatında ortaya çıkan akımlar, kendilerinden önceki anlayışlara tepki olarak doğmuş ve sanatçılara farklı bakış açıları kazandırmıştır.
I. Klasisizmde insan doğası ve akıl ön planda tutulmuş, eserlerde kahramanlar genellikle soylu tabakadan seçilerek duygulardan çok akıl ve irade yüceltilmiştir.
II. Romantizm, klasisizmin akıl ve kuralcı yapısına tepki olarak doğmuş; bireyin iç dünyasına, coşkuya, doğaya ve ulusal tarihe yönelmiştir.
III. Realizm, yaşamın olduğu gibi nesnel bir yansıtılması gerektiğini savunmuş, yazarlar eserlerinde kişiliklerini gizleyerek gözlem ve belgeye dayalı bir anlatım benimsemiştir.
IV. Sembolizm, dış dünyanın gerçeğini olduğu gibi aktarmayı amaçlamış, şiirde anlaşılır ve açık bir dil kullanarak toplumsal sorunları doğrudan ele almıştır.
V. Ekspresyonizm, dış dünyanın nesnel görünümünden ziyade sanatçının iç dünyasındaki izlenimlerini ve ruhsal tepkilerini merkeze almıştır.
✓ Doğru Cevap: D
ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
IV numaralı öncülde Sembolizm akımı yanlış tanımlanmıştır.
- I. Klasisizm akımının akıl, kural ve soylu kahraman özellikleri doğru verilmiştir.
- II. Romantizmin akılcılığa tepki, duygu ve doğa unsurları doğrudur.
- III. Realizmin nesnellik, gözlem ve belge ilkeleri doğrudur.
- IV. Sembolizm dış dünyayı olduğu gibi aktarmaz; aksine dış dünyanın gerçeğini reddederek içsel sezgileri, mecazlı ve kapalı bir dili savunur. Toplumsal sorunları doğrudan ele almak realizmin veya natüralizmin özelliğidir.
- V. Ekspresyonizmin (Dışavurumculuk) iç dünya ve ruhsal tepkileri merkeze alması doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:
[Klasisizm kuralcılığı]
Doğru eşleşmedir.
E Seçeneği:
[Ekspresyonizm içsel yönü]
Doğru eşleşmedir.
D Seçeneği:
[Sembolizm kapalılığı yerine açıklık verilmiştir.]
Öncüldeki çelişkiyi fark eden aday doğru cevaba ulaşır.
B Seçeneği:
[Romantizm duygusallığı]
Doğru eşleşmedir.
C Seçeneği:
[Realizm nesnelliği]
Doğru eşleşmedir.