AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Tezkireler ve Şair Değerlendirmeleri (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Divan Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 4 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 4 Soru Cevaplandı
Soru 1Divan Edebiyatı
Latîfî, Tezkiretü'ş-Şuarâ adlı eserinde Necâtî'nin şiir anlayışını değerlendirirken onun yerli söyleyişe önem verdiğini, arapça ve farsça kalıplardan ziyade halkın deyişlerini ustalıkla şiire taşıdığını belirtir. Ancak aynı tezkirede şairin bazı gazellerindeki kusurlara da işaret ederek 'Gazelleri her ne kadar lâtif ise de kıdemli üstatların derecesine ermez.' diyerek onun zayıf yönlerini eleştirmekten geri durmaz. Eserde ayrıca şairin eserlerinin telif ve tercüme yönleri üzerinde durulur, dönemin diğer usta şairleriyle mukayeseler yapılır.
Bu parçadan hareketle tezkire yazarıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
B
Sanatçıların eserlerini tanıtırken onların zayıf ve güçlü yönlerini tarafsız bir gözle eleştirdiği
E
Sanatçının başarı düzeyini sorgularken kendisinden önceki usta şairlerin verimleriyle kıyaslama yaptığı
D
Şairlerin edebî kişiliklerini değerlendirirken onların halk söyleyişlerinden yararlanma derecesini göz önüne aldığı
A
Şairlerin şiirlerinden örnekler sunarken bu beyitlerin genellikle giriş kısımlarından seçildiğine değindiği
C
Eserleri incelerken şairin dil ve üslup özelliklerini dönemin diğer sanatçılarıyla karşılaştırdığı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada tezkire yazarının şairlerin şiirlerinden örnek verirken bunların özellikle giriş (matla) beyitlerinden alındığına dair herhangi bir bilgi yer almamaktadır.
Parçayı dikkatlice okuyarak tezkire yazarının işlevlerini ve yöntemlerini inceleyiniz.
Seçenekleri metindeki ifadelerle tek tek eşleştiriniz.
Metinde Necâtî'nin gazellerinin kıdemli üstatlara göre yetersiz bulunduğu (E seçeneği), yerli söyleyişe önem verdiği (D seçeneği), usta şairlerle mukayese edildiği (C seçeneği) ve güçlü-zayıf yönlerin eleştirildiği (B seçeneği) görülmektedir.
A seçeneğindeki 'matla beyitlerinden alındığı' bilgisi ise metinde geçmemektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Metinden çıkarılabilecek yargı]Yazarın eleştirel yaklaşımından bu sonuca ulaşılabilir.
E Seçeneği:[Metinden çıkarılabilecek yargı]Kıdemli üstatlarla kıyaslama metinde geçmektedir.
D Seçeneği:[Metinden çıkarılabilecek yargı]Yerli söyleyiş vurgusu bu seçeneği doğrular.
A Seçeneği:[Metinde yer almayan bilgiyi doğru kabul etme]Aday, benzer tezkire metinlerindeki kalıp bilgileri bu paragrafa genelleştirerek hataya düşer.
C Seçeneği:[Metinden çıkarılabilecek yargı]Mukayese unsuru metinde açıkça vardır.
Soru 2Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında sanat yapmak, marifet sergilemek amacıyla kaleme alınan süslü nesir; Arapça ve Farsça sözcüklerin yanı sıra tamlamalarla oldukça yüklüdür. Bu tür metinlerde secilere sıkça yer verilir, söz ve anlam sanatlarıyla okuyucu etkilenmeye çalışılır, uzun ve bağlaçlarla uzayıp giden karmaşık cümleler kurulur. Bu doğrultuda yazılmış eserlerin toplandığı kitaplara genel olarak 'münşeat', bu eserleri kaleme alan sanatçılara ise 'münşi' adı verilir.
Bu parçada numaralanmış bilgilerden hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
C
Secilere ve söz sanatlarına başvurularak anlatımın süslenmesi
A
Divan edebiyatında sanat yapmak amacıyla süslü nesir yazılması
E
Münşeat adı verilen bu eserlerin yalnızca nazım biçimiyle kaleme alınmış manzum metinlerden oluşması
D
Süslü nesir türündeki eserlerin bir araya getirildiği kitaplara 'münşeat' denilmesi
B
Arapça ve Farsça sözcükler ile tamlamalara yer verilmesi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Münşeatlar nesir (düz yazı) eserlerinin toplandığı kitaplardır, manzum eserleri kapsamaz.
Divan edebiyatında nesir türleri sade, orta ve süslü nesir olarak üçe ayrılır.
Süslü nesirde sanat amacıyla Arapça-Farsça kelime, tamlama ve seciler kullanılır.
Münşeat, bünyesinde mektuplar ve süslü nesir örnekleri barındıran düz yazı (nesir) mecmuasıdır.
E şıkkında münşeatların manzum metinlerden oluştuğu söylenmiştir ki bu bilgi yanlıştır; münşeatlar nesir ağırlıklıdır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Dil ağır mı?]Arapça-Farsça yoğunluğunu Divan nesri için olağan görür.
E Seçeneği:[Nazım-nesir karışıklığı]Doğru seçenek; münşeatlar şiir değil, nesir türündeki yazılardır.
D Seçeneği:[Münşeat tanımı]Münşeatın nesir türü olduğunu hatırlar.
A Seçeneği:[Süslü nesrin amacını unutma]Aday süslü nesrin marifet göstermek için yazıldığını doğru kabul eder.
C Seçeneği:[Seci kullanımı]Süslü nesirde seci ve ahenk unsurlarının bulunduğunu bilir.
Soru 3Paragrafta Anlatım
Tarihsel ve bilimsel konuları ele alan metinlerde yazarlar, sadece kendi görüşlerini aktarmakla kalmaz; aynı zamanda otorite kabul edilen kişilerin düşüncelerine başvurarak veya örnekler vererek savundukları tezi güçlendirirler. Klasik dönem düşünce yazılarında akıl yürütme yolları, mantık ilkeleri çerçevesinde yapılandırılır ve okuyucuyu ikna etmek amacıyla nesnel bir üslup benimsenir. Bu tür metinlerde terimlere yer verilmesi, konunun teknik ve bilimsel yönünü öne çıkarır.
Bu açıklamalar doğrultusunda, düşünceyi geliştirme yolları ve metin özellikleri göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Sanatsal bir haz uyandırmak ve okuyucuda estetik bir izlenim bırakmak asıl amaç olarak benimsenmiştir.
A
Yazar, görüşlerini kabul ettirebilmek için tanınmış kişilerin düşüncelerinden faydalanmıştır.
B
Metinde ele alınan düşünce, mantıksal çıkarsamalarla desteklenerek tutarlı bir yapıya kavuşturulmuştur.
E
Yazar, karşıt görüşlerin yanılgılarını gözler önüne sererek kendi tezini savunmuştur.
D
Bilimsel ve düşünsel terimler kullanılarak metnin öğretici yönü belirginleştirilmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde estetik bir izlenim uyandırmak ve sanatsal haz oluşturmak değil, mantıksal çıkarsamalarla akla dayalı bilimleri ve mantığı savunmak, yani okuyucuyu bilgilendirmek ve ikna etmek amaçlanmıştır.
Öncül metindeki ana düşünce ve yazarın yazılış amacı tespit edilir.
Seçenekler metnin özellikleri ile tek tek karşılaştırılır.
A, B, D ve E seçeneklerinin metindeki tanık gösterme, terim kullanımı, mantıksal tutarlılık ve karşıt görüşleri eleştirme unsurlarıyla örtüştüğü görülür.
C seçeneğindeki 'sanatsal haz uyandırmak ve estetik izlenim bırakmak' ifadesinin düşünce ve bilim metinlerinin temel amacı olmadığı, bu nedenle metne söylenemeyeceği belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Mantık ve çıkarsama bağını kuramama.]Metnin genelindeki akıl yürütme biçiminin mantıksal çıkarsama olduğunu fark edemeyebilir.
D Seçeneği:[Terim kullanımı ile öğreticilik ilişkisini kuramama.]Metindeki bilimsel terimlerin öğretici yönü desteklediğini göz ardı edebilir.
E Seçeneği:[Eleştirel bakış açısını fark edememe.]Yazarın yanlış düşünenlere yönelik eleştirilerini fark edemeyebilir.
A Seçeneği:[Tanık gösterme unsurunu gözden kaçırma.]Metindeki alıntıların veya bilginlerin görüşlerine atıfların tanık gösterme olduğunu düşünerek bu ifadeyi doğru kabul edebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında günümüz biyografi ve antoloji türünün ilk örnekleri olan tezkireler, dönemin şairlerinin hayat hikayelerini, edebi kişiliklerini ve eserlerinden seçilen örnekleri içeren eserlerdir. Şairlerin yaşamları hakkında bilgi verirken onların sanat anlayışlarına da yer verilir.
Bu açıklamaya göre tezkirelerde şairlerle ilgili aşağıdakilerden hangisine yer verilmez?
A
Eserlerinden alınan şiir örneklerine
B
Özel aile yaşamına ve evlilik detaylarına
E
Yaşadığı dönemin sanat anlayışına
D
İlmi ve edebi yönüne
C
Doğum yeri, mesleği ve mahlasına
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Tezkireler resmi ve edebi nitelikli biyografiler olup şairlerin özel aile hayatı, eşleri ve çocukları gibi mahrem veya bireysel detaylara yer vermez.
Tezkirelerin genel özelliklerini hatırla.
Şairlerin edebi kimliği, eserleri, doğum yerleri, meslekleri ve şiirlerinden örneklerin tezkirelerin ana unsuru olduğunu doğrula.
B şıkkında yer alan özel aile hayatı ve evlilik bilgilerinin divan tezkirelerinde bulunmadığını tespit et.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Biyografik bilgiler tezkirede olmaz sanılabilir]Şairin künyesi ve biyografik verileri tezkirelerin temelidir.
A Seçeneği:[Şiir örnekleri yer almaz sanılabilir]Tüm tezkirelerde şairlerin şiirlerinden örnekler (seçkiler) yer alır.
E Seçeneği:[Dönem anlayışı yer almaz sanılabilir]Mukaddime kısımlarında dönemin sanat anlayışı ele alınır.
D Seçeneği:[Edebi yön ele alınmaz sanılabilir]Şairin edebi kişiliği tezkire yazarlarının en çok durduğu konudur.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday doğru analitik yaklaşımı uygulayarak tezkirelerin özel hayat içermediğini bulmuştur.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Tezkireler ve Şair Değerlendirmeleri (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)