AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Sanatçılar ve Eser Türleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Divan Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Divan Edebiyatı
Klasik Türk edebiyatında bazı önemli sanatçılar ve onların alanlarında çığır açan eserleri şunlardır:
----, yazdığı tezkire türündeki eserle Anadolu sahasındaki ilk tezkire yazarı unvanını almıştır.
Nabi, Fars edebiyatından etkilendiği ve toplumsal eleştirilere yer verdiği ---- adlı eseriyle hayrabadî tarzın öncüsü olmuştur.
Fuzuli, Hz. Muhammed'e duyduğu sevgiyi dile getirdiği ünlü naat türündeki ---- kasidesiyle tanınır.
Bu cümlelerde boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
C
Latifi – Tuhfetü'l-Hüseyn – Şikâyetname
A
Sehi Bey – Hayriyye – Su Kasidesi
B
Ali Şir Nevai – Hayrabat – Beng ü Bade
E
Ahmedi – Iskendername – Şehrengiz
D
Sehi Bey – Mantıku't-Tayr – Leyla vü Mecnun
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Anadolu sahasının ilk tezkiresi Sehi Bey'in Heşt Behişt'idir (ancak öncülde doğrudan yazar sorulmaktadır: Sehi Bey). Nabi'nin toplumsal öğütler içeren didaktik eseri Hayriyye'dir. Fuzuli'nin en ünlü naat türündeki eseri ise Su Kasidesi'dir.
İlk öncülde 'Anadolu sahasındaki ilk tezkire yazarı' ifadesinden yazarın Sehi Bey olduğu tespit edilir.
İkinci öncülde Nabi'nin toplumsal eleştiri ve nasihat içeren eseri Hayriyye olarak belirlenir.
Üçüncü öncülde Hz. Muhammed'e yazılan ve naat türünün şaheseri olan eser Su Kasidesi olarak eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Ali Şir Nevai'nin ilk tezkireci (Mecalisü'n-Nefais) olduğunu karıştırma]Nevai'nin ilk tezkire yazarı olmasından dolayı yanılgıya düşülmesi
E Seçeneği:[Dönem eserlerini karıştırma]İskendername'nin mesnevi formunda olması
D Seçeneği:[Eserleri yanlış yazarlarla eşleştirme]Mantıku't-Tayr'ın Gülşehri'ye ait olduğu gerçeğinin göz ardı edilmesi
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgi eşleşmesi
C Seçeneği:[Fuzuli yerine başka şairlerin eserlerini karıştırma]Şikâyetname'nin Fuzuli'ye ait olması ancak türün mektup olması
Soru 2Osmanlı Kültür ve Medeniyeti
Osmanlı Devleti'nde olayların kronolojik olarak kaydedildiği resmi tarih türüne ve bu türü kaleme almakla görevlendirilen resmi tarihçilere devlet merkezinde büyük bir önem verilmiştir. Özellikle XVII. yüzyıldan itibaren sarayın resmi görüşünü yansıtmak ve gelecek nesillere aktarmak amacıyla bu makam resmiyet kazanmış, müellifler eserlerini bu doğrultuda şekillendirmiştir.
Bu parçada sözü edilen resmi tarih türü ve bu yazıları kaleme alan görevli, aşağıdakilerin hangisinde sırasıyla verilmiştir?
A
Salname - Katip
E
Tezkire - Münşi
D
Seyahatname - Şehnameci
B
Vakayiname - Vakanüvis
C
Vakia - Pendname
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Osmanlı'da resmi tarih yazıcılığına vakayiname, bu yazıyı yazan resmi tarihçiye ise vakanüvis denir.
Osmanlı Devleti'nde resmi olayları kronolojik olarak kaydeden eserlere 'vakayiname' adı verilir.
Bu eserleri kaleme alan resmi saray tarihçilerine ise 'vakanüvis' denir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Olay ve öğüt kitabı kavramlarının karıştırılması]Vakia kelimesinin benzerliğinden dolayı çeldiriciye düşebilir.
A Seçeneği:[Yıllık anlamındaki salname kavramı ile karıştırılması]Yıllık anlamına gelen salnameyi resmi tarihle ilişki kurarak düşebilir.
D Seçeneği:[Gezisözü ve saray şairi/tarihçisi karışıklığı]Seyahatname ile tarih yazıcılığını karıştırabilir.
E Seçeneği:[Biyografi ve yazıcı unvanlarının karıştırılması]Tezkire ve münşi kavramlarını resmi tarihle bağdaştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgiye sahip olan aday bu seçeneği işaretler.
Soru 3Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında şiir kadar nesir (düzyazı) alanında da önemli eserler kaleme alınmıştır. Özellikle devlet yönetimi, tarih, seyahat ve ahlak gibi konuların ele alındığı öğretici metinler; dönemin kültürel ve idari yapısını yansıtan temel kaynaklar arasında yer alır.
Aşağıdakilerden hangisi, Divan edebiyatı nesir (öğretici metin) geleneklerinin genel özelliklerinden biri değildir?
E
Anlatımda secilere, tamlamalara, süslü ve sanatkârane söyleyişlere sıklıkla yer verilmesi
D
Tarih, seyahatname, siyasetname ve tezkire gibi belirli tür kalıpları etrafında şekillenmesi
B
Toplumsal düzenin korunması ve idari aksaklıkların giderilmesi amacıyla padişaha veya devlet büyüklere öğütler verilmesi
A
Eserlerin çoğunlukla medrese eğitimi almış, Arapça ve Farsçaya vakıf aydın zümre tarafından kaleme alınması
C
Batı etkisindeki Türk edebiyatıyla birlikte gündeme gelen temel insan hakları, meşrutiyet ve halk iradesi gibi olguların ön planda tutulması
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Divan edebiyatı ümmetçilik ve saray/medrese eksenli bir edebiyattır; halkın yönetime katılması, meşrutiyet, insan hakları gibi modern kavramlar Tanzimat edebiyatı ile edebiyatımıza girmiştir.
Divan edebiyatı öğretici metinlerinin hedef kitlesi ve yazarları incelenir.
Metinlerin üslup özellikleri (secili, süslü nesir) ve türleri (siyasetname, tezkire vb.) değerlendirilir.
C şıkkında yer alan 'halk iradesi, meşrutiyet, temel insan hakları' gibi kavramların Tanzimat ve sonrası döneme ait olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Siyasetname geleneği]Siyasetnamelerin içeriğiyle örtüştüğü için doğrudur.
D Seçeneği:[Tür bilgisi]Divan nesrinin türlerini doğru tanımladığı için elenir.
E Seçeneği:[Üslup özellikleri]Sinan Paşa, Veysi gibi isimlerin süslü nesir anlayışını hatırlayan aday bu şıkkı eler.
A Seçeneği:[Yazar profili]Aday bu ifadenin divan nesri için doğru olduğunu bilir ve eler.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Modern kavramların Divan edebiyatına ait olmadığını fark eden aday doğru sonuca ulaşır.
Soru 4Metinlerin Sınıflandırılması
Hicri bin yüz yirmi yılında Üsküdar'dan hareketle doğu istikametine doğru yola çıktık. Birkaç günlük yolculuğun ardından İzmit vilayetine ulaşıldı. Buradan Geyve kasabasına geçilerek Sakarya Nehri aşıldı. Hendek mevkisine varıldığında yörenin ileri gelen alimleri ve dervişleri ziyaret edildi. Hava şartlarının elverişsizliği sebebiyle konaklanan handa, tesadüfen eski dostumuz Sipahi Ahmed Ağa ile karşılaştık. Kendisi padişah fermanıyla doğu sınırındaki kalelerin teftişine memur edildiğini belirterek bana "Hangi tarafa azmetmektesiniz?" diye sordu. "Bağdat yolundayım" deyince "Şimdi Musul vilayetinde isyancılarla mücadele hazırlığı vardır, lakin ordunun iaşe ve ikmalinde aksaklıklar yaşanmaktadır, dilerim Allah yardımcımız olur." diyerek dert yandı.
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
E
Gezilip görülen yerlerin yanı sıra kişisel karşılaşmalara ve diyaloglara da yer verilmiştir.
D
Dönemin siyasi, askerî ve sosyal durumuna dair izler taşımaktadır.
B
Anadolu coğrafyası dışındaki farklı ülkelere ait gözlemlere yer verilmiştir.
A
Sade ve anlaşılır bir nesir diliyle kaleme alınmıştır.
C
Yaşanan olaylar yazarın tanıklığına dayanılarak aktarılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde geçen Üsküdar, İzmit, Geyve, Sakarya, Hendek ve Bağdat gibi yer adları Osmanlı coğrafyası ve Anadolu sınırları içindedir.
Metindeki coğrafi adlar incelenir (Üsküdar, İzmit, Geyve, Sakarya vb.).
Bu yerlerin Osmanlı Devleti sınırları içerisinde, yani Anadolu coğrafyasında olduğu belirlenir.
B seçeneğinde yer alan 'Anadolu coğrafyasının dışındaki farklı ülkelere ait gözlemler' ifadesinin metinle uyuşmadığı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sade nesir]Metnin dili akıcı ve anlaşılır olduğu için bu yargıya ulaşılır.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik yaklaşım.
D Seçeneği:[Askeri/siyasi unsur]Padişah fermanı, isyancılarla mücadele gibi unsurlar bu yargıyı doğrular.
E Seçeneği:[Diyalog unsuru]Sipahi Ahmed Ağa ile olan konuşma diyaloglara yer verildiğini gösterir.
C Seçeneği:[Birinci tekil/çoğul anlatıcı]Yazar kendi tanıklıklarını birinci şahıs çoğul anlatımla aktarmıştır.
Soru 5Divan Edebiyatı
Tezkireler, geçmiş dönem şairlerinin hayatlarını, edebi kişiliklerini ve eserlerinden örnekleri içeren biyografik eserlerdir. Örneğin XVI. yüzyılda kaleme alınmış bir tezkirede adı geçen bir şair için şu bilgilere yer verilmiştir: Asıl adı Mahmud olan şair, üstat şairlerin yanında yetişmiş, tasavvufi derinliğiyle bilinen ve halk arasında derviş meşrep olarak tanınan biridir. Yavuz Sultan Selim devrinde İran seferine katılmış, doğunun kültür merkezlerinde tasavvufi ilimler tahsil etmiştir. Şiirlerinde genellikle aşk ve tasavvuf temalarını işlemiş, gazellerindeki maharetle devrin uleması tarafından takdir edilmiştir.
Bu parçada sözü edilen şaire yönelik aşağıdakilerden hangisiyle ilgili bilgi verilmemiştir?
C
Eserlerinin şekil özelliklerine ve basıldığı yerlere
A
Sanatçılar arasındaki yerine
E
Tasavvufi yönü ve aldığı eğitime
D
Asıl adına ve işlediği temalara
B
Yaşadığı döneme ve katıldığı seferlere
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde şairin asıl adı (Mahmud), dönemi (Yavuz Sultan Selim devri), işlediği temalar (aşk ve tasavvuf), tasavvufi yönü, aldığı eğitim ve ulemanın takdiriyle sanatçılar arasındaki yeri belirtilmiştir. Ancak eserlerinin şekil özellikleri ve basıldığı yerler hakkında hiçbir bilgi verilmemiştir.
Metin taranarak şairin asıl adı ve temaları tespit edilir (D şıkkı elenir).
Şairin dönemi ve sefere katılımı bulunur (B şıkkı elenir).
Devrin uleması tarafından takdir edilmesi sanatçılar arasındaki yerini gösterir (A şıkkı elenir).
Tasavvufi yönü ve tahsili vurgulanmıştır (E şıkkı elenir).
Eserlerinin şekil özellikleri veya basım yeri metinde yer almadığından doğru cevap C'dir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Asıl adı ifadesini unutma.]Adın geçmediğini zannedebilir.
E Seçeneği:[Tasavvufi eğitimi fark edememe.]Eğitim yönünün eksik olduğunu düşünebilir.
B Seçeneği:[Sefer kelimesini dikkate almama.]Aday dönemin ve seferlerin belirtilmediğini sanabilir.
A Seçeneği:[Devrin uleması tarafından takdir edilmesi ifadesini gözden kaçırma.]Aday, sanatçılar arasındaki yerinin vurgulanmadığını düşünebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek.]Metinde eserlerin şekli ya da basım yeri geçmediği için doğru cevaptır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Sanatçılar ve Eser Türleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)