AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Nazire Geleneği (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru 1 Divan Edebiyatı

Fuzûlî'nin: "Beni candan usandırdı cefâdan yâr usanmaz mı Felek yandım muradımla şem'-i yanmaz mı" beyitiyle başlayan gazeline, başka bir şair tarafından aynı ölçü, kafiye ve uyakta yazılan şu beyit örnek gösterilebilir: "Usandı cân cefâdan yâr usanmaz mı Felek yandı âhımdan şem' yanmaz mı"

Yukarıdaki dizelerde, divan edebiyatının hangi geleneği örneklendirilmiştir?

B

Mersiye geleneği

C

Nazire geleneği

D

Tezkire geleneği

E

Muamma geleneği

A

Atışma geleneği

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Divan Edebiyatı

Lâle Devri'nde Türk edebiyatına kazandırılan, İstanbul hayatının izlerini, günlük konuşma dilini ve eğlence mekanlarını yansıtan, genellikle bestelenmek amacıyla yazılan şu dörtlük incelenmektedir: Çıksak o semte bir iki cânân ile yürürtsek Bir seyr edelim lutf ediver rütbe-i irtisk Gül-zâre varup eğlenelim gonca-leb ile Gidelim serv-i revânım yürü Göksu'da kuralım taht

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

B

Dörder dizelik bentlerden ve nakarat mısralarından oluştuğu

C

Şairin mahlasının yer aldığı 'miyan' bölümünden alındığı

E

Aruz ölçüsünün Türk mûsikisine uygun kalıplarıyla kaleme alındığı

D

Ahenk unsurlarına, seslenmelere ve günlük dilin söyleyiş özelliklerine yer verildiği

A

Bestelenmek üzere yazılan bir nazım biçiminin özelliklerini taşıdığı

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri

Ey büt-i nev-res çeker misin nazı âşıktan yana Verdin gönlümüzü şevk ile sen cânan yana Gözleri âhû gamzesi cadı efsun okur Sanki bu dertten kurtulur mu gönül yana (Ahmedî)

Bu beyitlerden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisini söylemek yanlıştır?

A

Beşerî aşk temasını işleyen klasik beyitler içermektedir.

C

Musannaf gazel özelliği göstererek kendi arasında uyaklanmıştır.

B

Aruz ölçüsünün kalıbıyla yazılmış olup kafiye ve redife yer verilmiştir.

E

Zengin kafiye ve redif kullanılarak ahenk sağlanmıştır.

D

Divan şiirinin mazmun ve söyleyiş özelliklerini yansıtmaktadır.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 4 Divan Edebiyatı

Divan edebiyatında nazım şekilleri, beyitler, dörtlükler veya bentler hâlinde kurulur; her birinin kendine özgü bir kafiye örgüsü ve işlevsel alanı bulunmaktadır.

I. Aruz vezninin kısa kalıplarıyla yazılan, beyit aralarında ziyade adı verilen kısa dizeler barındıran ve gazelin geliştirilmiş bir biçimi kabul edilen nazım şeklidir.

II. Dörder dizelik bentlerden oluşan, vasıta beyti olmaksızın kendi içinde kafiyelenen ve genellikle musammat olarak düzenlenen klasik edebiyat nazım biçimidir.

III. Beyitler hâlinde yazılan, her beytin kendi arasında kafiyelendiği ve aşk, savaş, tasavvuf gibi uzun konuların işlendiği anlatmaya dayalı nazım şeklidir.

IV. Beşli bentlerden oluşan, her bendin son dizesinin ilk bentle kafiyeten bağlandığı ve bent sayısı üç ile yedi arasında değişen musammat türüdür.

Yukarıda numaralanmış cümlelerde, aşağıdakilerden hangisinin tanımına yer verilmemiştir?

A

Müstezat

B

Murabba

C

Mesnevi

E

Tuyuğ

D

Muhammes

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 5 Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Türleri

I. Ferman-ı aşk başımız üstinedür lakin Sahra-yı cinun tabına da bir nazar gerek II. Ne bilsün bî-haberler kadrini ey Fuzûlî'nin Bizim yârenler ile sohbetimiz cânan iledir

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

A

Divan şiiri geleneksel mazmun ve hayal dünyasını yansıtmaktadır.

E

Şair, ikinci beyitte mahlasını açıkça kullanarak şiiri sonlandırmıştır.

D

Tasavvufi anlamlar içerebilecek beşeri aşk teması işlenmiştir.

B

I. beyit gazelin matla, II. beyit ise makta beytidir.

C

Aruz vezniyle kaleme alınmış olup ahenk unsurlarına yer verilmiştir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 6 Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri

Divan edebiyatında nazım şekilleri incelenirken beyitler kafiye örgüsü ve anlam ilişkileri bakımından sınıflandırılır. Özellikle kasidelerde ilk beyit, şairin ustalığını gösterdiği ve eserin tonunu belirlediği için özel bir kafiye düzenine sahiptir.

Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir kasidenin matla (ilk) beytidir?

A

Saki sun el-aman ki yine âb-ı cûy-bâr Oldu hevâyla âteş-i sûzân-ı lâlezâr

D

Gülistanda bugün bülbül figan eyler gülünç oldu Senin derdinle bu gönlüm yine Mecnun misâl oldu

E

Ey bülbül-i nâlân yine destân mı okursun Sahn-ı çemende gonce-i handân mı okursun

B

Gönül gurbet ele diyar ki yâr elinden ayrı düşeli Bülbülün çilesi bitmez kimse bilmez hâlimizi

C

Pervâne olan şem'e yandığın unutur mu Aşık olan maşukunu bir an olsun unutur mu

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Nazire Geleneği (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Yukarıdaki dizelerde, divan edebiyatının hangi geleneği örneklendirilmiştir?

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Bu beyitlerden yola çıkarak aşağıdakilerden hangisini söylemek yanlıştır?

Yukarıda numaralanmış cümlelerde, aşağıdakilerden hangisinin tanımına yer verilmemiştir?

Bu dizelerle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

Aşağıdaki beyitlerden hangisi bir kasidenin matla (ilk) beytidir?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)