Divan şiirinde nazım biçimleri genellikle ele aldıkları konulara, beyit sayılarına ve kafiye düzenlerine göre sınıflandırılır.
I. Kasideler, genellikle dinî ve devlet büyüklerini övmek, kimi zaman da eleştirmek amacıyla yazılan ve ilk beyti kendi arasında kafiyeli olan nazım şeklidir.
II. Tuyuğ, aşk, hiciv, tasavvuf gibi konuların işlendiği,ruz-ı mahşer veya felsefi düşüncelerin aktarıldığı, yalnızca Türk edebiyatına ait dörtlüklerle kurulan bir nazım biçimidir.
III. Muradife, her bendinin sonunda vasıta beyti bulunan ve genellikle dinî, felsefi konuların işlendiği musammat türlerindendir.
IV. Hicviye, başlı başına bir nazım şekli olmayıp nefes veya kaside içinde yer alan, toplumun ya da kişilerin aksayan yönlerini eleştiren şiir genel adıdır.
V. Mesneviler, savaş, aşk, tasavvuf gibi geniş konuların işlendiği, her beytin kendi arasında kafiyelendiği ve uzun hikâyelerin anlatıldığı nazım biçimidir.
✓ Doğru Cevap: C
ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Muradiye değil, terciibend veya terkibibentlerde vasıta beyti yer alır. Muradife diye bir nazım şekli Divan edebiyatında bulunmamaktadır.
- I. öncülde kasidenin tanımı ve işlevi doğru verilmiştir.
- II. öncülde tuyuğun Türklere ait olduğu ve mani tipi kafiyeye sahip olduğu bilgisi doğrudur.
- III. öncülde geçen 'Muradife' şekil adı hatalıdır; vasıta beytiyle bende ayrılan şekiller Terkib-i Bend ve Terci-i Bend'dir.
- IV. öncülde hicviyenin bir nazım şekli değil, eleştiri türü olduğu doğrudur.
- V. öncülde mesnevinin beyit birimi ve kafiye düzeni doğru verilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:
[Terim yanılgısı]
Muradife teriminin uydurma veya yanlış bir nazım şekli olduğunu fark etme
B Seçeneği:
[Tuyuğ özellikleri]
Tuyuğ ile rubaiyi karıştırma
E Seçeneği:
[Mesnevi tanımı]
Mesnevi özelliklerini yanlış hatırlama
D Seçeneği:
[Hicviye türü]
Hicviyenin nazım şekli sanılması
A Seçeneği:
[Kaside tanımı]
Kaside özelliklerini karıştırma ihtimali