AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Eserler ve İçerik Özellikleri (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.

✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi

Soru 1 Divan Edebiyatı

Divan edebiyatında sanatçılar yazdıkları eserlerde tasavvufi, tarihi, coğrafi ve ahlaki konuları işlemişlerdir.

Aşağıda verilen divan edebiyatı eserlerinden hangisinin içeriği hakkında yanlış bir açıklama yapılmıştır?

Fuzûlî, Hadîkatü's-Süedâ adlı eserinde Kerbela olayını ve Hz. Hüseyin ile yakınlarının yaşadığı acıları işlemiştir.

Bâkî, Târîh-i Feth-i Yemen adlı eseriyle divan edebiyatının en önemli gezi yazısı (seyahatname) örneğini vermiştir.

Şeyh Galip, Hüsn ü Aşk mesnevisinde ilahi aşkı ve tasavvufi bir yolculuğu simgesel bir dille anlatmıştır.

Mercimek Ahmetçi'in Kabusname çevirisi, siyaset ve devlet yönetimi üzerine yazılmış didaktik bir eserdir.

Nâbi, Hayriyye adlı eserinde oğlu Hayriye'ye öğütler vermiş, dönemin toplumsal aksaklıklarını eleştirmiştir.

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 2 Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri ve Türleri

Divan edebiyatında sanatçıların yazdıkları eserler ve türler ele alındığında bazı kavramların açıklamalarıyla birebir örtüştüğü görülür.

I. Şehrengiz -> Bir şehrin güzellerini ve güzelliklerini anlatan mesnevi türüdür.

II. Hicviye -> Bir kişiyi, toplumu veya düzeni eleştirmek amacıyla yazılan şiirlerdir.

III. Münşeat -> Devlet adamlarına yazılan resmi mektupların ve süslü nesirlerin toplandığı eserlerdir.

IV. Hikemî şiir -> Günlük olayların magazinel boyutunu ele alan lirik manzumelerdir.

Yukarıdaki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Yalnız I

III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

Soru 3 İslamiyet Tarihi ve Türk-İslam Devletleri

Türk edebiyatı ve tarihi açısından dönüm noktası niteliğinde olan bazı önemli eserler ve bu eserlerin özellikleri şunlardır:

I. Yusuf Has Hacip tarafından yazılan ve devlet yönetimi ile ideal insan modelini anlatan siyasetname niteliğindeki ilk Karahanlı eseridir. (Kutadgu Bilig)

II. Edip Ahmet Yükneki tarafından kaleme alınan, ahlaklı ve erdemli bir insan olmanın yollarını öğreten geçiş dönemi eseridir. (Atabetü'l-Hakayık)

III. Kaşgarlı Mahmud'un Arapça kaleme aldığı, Türk dilinin zenginliğini göstermek ve Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazdığı sözlüktür. (Divânü Lugâti't-Türk)

IV. Ali Şîr Nevai tarafından yazılan ve içerisinde koçaklama, sagu, sav gibi halk edebiyatı ürünlerinin en eski örneklerini barındıran sözlüktür. (Mecalisü'n-Nefais)

V. Hoca Ahmet Yesevi'nin tasavvufi düşüncelerini yaymak amacıyla sade bir dille yazdığı, tasavvuf edebiyatının ilk örneği sayılan şiirlerini içeren eserdir. (Divan-ı Hikmet)

Yukarıdaki numaralı cümlelerin hangisinde yapılan açıklama, parantez içinde verilen eserle ilgili değildir?

III

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

✓ Doğru Cevap: D ÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi

IV numaralı öncülde adı geçen Mecalisü'n-Nefais, Ali Şîr Nevai tarafından yazılmış ilk tezkiredir (şairler biyografisi). Koşuk, sagu, sav gibi halk edebiyatı ürünlerinden örnekler içeren eser ise Kaşgarlı Mahmud'un Divânü Lugâti't-Türk adlı eseridir.

I. öncülde Kutadgu Bilig hakkında verilen siyasetname ve Yusuf Has Hacip bilgisi doğrudur.
II. öncülde Atabetü'l-Hakayık ve Edip Ahmet Yükneki eşleştirmesi doğrudur.
III. öncülde Divânü Lugâti't-Türk'ün yazılış amacı ve yazarı doğrudur.
IV. öncülde Mecalisü'n-Nefais eseri ile halk edebiyatı ürünleri (koşuk, sagu, sav) eşleştirmesi yanlıştır. Halk edebiyatı ürünleri Divânü Lugâti't-Türk'te yer alır.
V. öncülde Divan-ı Hikmet ve Hoca Ahmet Yesevi bilgisi doğrudur.

🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:

A Seçeneği: [Kutadgu Bilig'in yazarı ve türü hakkında bilgi karışıklığı.] Aday eserin siyasetname özelliğini unutmuş olabilir.

D Seçeneği: [Doğru seçenek] Mecalisü'n-Nefais bir tezkiredir, sav-sagu-koşuk Divânü Lugâti't-Türk'tedir.

E Seçeneği: [Divan-ı Hikmet'in tasavvufi niteliği.] Aday eserin nazım birimi veya türüyle ilgili çelişkiye düşebilir.

C Seçeneği: [Divânü Lugâti't-Türk'ün yazılış amacı.] Aday Araplara Türkçe öğretme amacını gözden kaçırabilir.

B Seçeneği: [Atabetü'l-Hakayık ile Divan-ı Hikmet'in yazar karışıklığı.] Aday Edip Ahmet Yükneki ile Hoca Ahmet Yesevi'yi karıştırabilir.

Soru 4 Divan Edebiyatı

Divan edebiyatında sanat kaygısından uzak, halkı aydınlatmayı amaçlayan sade nesir anlayışı, genellikle halkın konuşma diline dayanır. Bu tarz eserlerde ağır ve süslü bir üslup yerine anlaşılır bir Türkçe tercih edilmiştir. Dinî ve didaktik içerikli tefsir çevirileri, hadis tercümeleri, dinî-hikâyeci türdeki eserler bu nesir anlayışıyla kaleme alınmıştır. Ancak Sinan Paşa'nın yazdığı Tazarruname adlı eser, orta nesir kategorisinde değerlendirilmeli ve süslü nesrin kurucusu olarak anılan sanatçının bu eseriyle birlikte divan edebiyatında süslü nesir zirveye ulaşmıştır.

Bu parçada numaralandırılmış ya da altı çizili bölümlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Sinan Paşa'nın süslü nesrin kurucusu olarak kabul edilmesi

Sinan Paşa'nın Tazarruname adlı eserinin orta nesir kategorisinde değerlendirilmesi

Genel olarak tefsir ve hadis kitapları, menakıbname ve destan niteliği taşıyan yapıtları barındırması

Halkı bilgilendirmek için yalın ve sanatsız bir dille yazılan yapıtları kapsaması

Sade nesrin, halkın konuşma dilini temel alan bir nesir anlayışı olması

Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Eserler ve İçerik Özellikleri (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Soru Havuzu ve Doğrudan Çözüm Modu

Aşağıda verilen divan edebiyatı eserlerinden hangisinin içeriği hakkında yanlış bir açıklama yapılmıştır?

Yukarıdaki numaralandırılmış eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

Yukarıdaki numaralı cümlelerin hangisinde yapılan açıklama, parantez içinde verilen eserle ilgili değildir?

Bu parçada numaralandırılmış ya da altı çizili bölümlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?

Önerilen ÖSYM Deneme Testleri

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Tiyatro & Epik Tiyatro (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Dünya Edebiyatı & Klasik Dönem ve William Shakespeare (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları & Klasisizm, Romantizm, Realizm (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Batı Edebiyatı & Realizm ve Önemli Romanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Şiir Bilgisi & Ölçü, Kafiye, Şive ve Nazım Biçimleri (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)