AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & 15. Yüzyıl Sanatçıları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Divan Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Divan Edebiyatı
Klasik Türk edebiyatının oluşum ve gelişim evresinde önemli roller üstlenen bazı 15. yüzyıl sanatçıları, yazdıkları çığır açıcı eserlerle kendilerinden sonraki kuşaklara rehberlik etmiştir. Bu dönemde Çağatay sahasında devlet adamlığı kimliğinin yanı sıra edebi kişiliğiyle de öne çıkan bir sanatçı, Türkçenin zenginliğini savunmuş ve ilk tezkireyi kaleme almıştır. Anadolu sahasında ise tasavvufi düşünceyi halkın anlayabileceği bir dille mesnevi formatına aktaran, Hz. Muhammed'e duyulan sevgiyi en saf haliyle işleyen ve alegorik fabl niteliği taşıyan eserler veren ustalar yetişmiştir.
Bu metinde sözü edilen sanatçılar arasında aşağıdakilerden hangisinin eserine yer verilmemiştir?
A
Mecalisü'n-Nefais
E
Muhakemetü'l-Lügateyn
D
Vesiletü'n-Necat
C
Şikayetname
B
Harname
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şikayetname, 16. yüzyılda Fuzuli tarafından yazılmış edebi bir mektuptur ve 15. yüzyıl sanatçılarıyla ilişkilendirilemez.
Metinde Ali Şir Nevai'nin Mecalisü'n-Nefais ve Muhakemetü'l-Lügateyn adlı eserlerine atıfta bulunulmuştur.
Şeyhi'nin alegorik fabl niteliğindeki eseri Harnâme'dir.
Süleyman Çelebi'nin Hz. Muhammed için yazdığı eser Vesiletü'n-Necat'tır.
Şikayetname ise 16. yüzyıl şairi Fuzuli'ye aittir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Şeyhi'nin fabl türündeki eseri]Metindeki fabl vurgusuyla eşleştirilir.
C Seçeneği:[Doğru yanıt]Doğru analiz eden aday bu seçeneğe ulaşır.
E Seçeneği:[Ali Şir Nevai'nin dil karşılaştırma eseri]Türkçenin üstünlüğünü savunan eser vurgusuyla eşleştirilir.
D Seçeneği:[Süleyman Çelebi'nin mevlidi]Metindeki Hz. Muhammed vurgusuyla eşleştirilir.
A Seçeneği:[Ali Şir Nevai'nin tezkiresi]Metindeki tezkire vurgusuyla eşleştirilir.
Soru 2Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında şiire nazım, şiir yazana nâzım denildiği gibi düzyazı alanında da kendine özgü terimler geliştirilmiştir. Bu gelenek içinde düzyazı genel olarak bir terimle adlandırılmış, bu türde eser verenler ve bu eserlerin bir araya getirildiği kitaplar için özel adlar kullanılmıştır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangileri getirilmelidir?
A
nesir – nasîr – mesnevi
D
inşa – münşeat – münşi
E
nesir – münşi – inşaat
C
nesir – inşa – münşeat
B
inşa – münşi – münşeat
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Divan edebiyatında düzyazıya 'inşa', düzyazıyla eser veren sanatçıya 'münşi', düzyazıların bir araya getirildiği eserlere ise 'münşeat' denir.
Divan edebiyatında düzyazının karşılığı 'inşa'dır.
İnşa (düzyazı) türünde eser veren sanatçılara 'münşi' adı verilir.
Münşilerin mektuplarını ve süslü nesirlerini topladıkları eserler ise 'münşeat' olarak adlandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Sıralama hatası]Kavramları bilmesine rağmen sırlamada hata yapan adaylar bu çeldiriciye düşebilir.
E Seçeneği:[Modern Türkçe yapı terimleri ile Divan terimlerini karıştırma]Günlük dildeki inşaat kelimesinin benzerliğinden ötürü adaylar bu çeldiriciye yönlendirilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru terim üçlüsünü tam olarak eşleştiren adaylar bu seçeneğe ulaşır.
C Seçeneği:[Münşeat ve inşa yer değiştirme yanılgısı]Kelimelerin anlam sırasını karıştırarak üçüncü boşluğa münşeat yerine inşa yazılması.
A Seçeneği:[Nesir terimini doğru bilip sanatçı ve eser türünü karıştırma]Nesir kelimesine aşina olan adaylar, türetilmiş diğer terimleri karıştırarak mesnevi gibi şiir formlarına yönelebilir.
Soru 3Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında belirli konularda yazılan eserlerin tür adları içerikleriyle eşleştirilmiştir.
I. Şehrengiz: Belirli bir şehrin güzelliklerini ve garipliklerini anlatan eserler
II. Surname: Şehzadelerin sünnet düğünlerini veya sultanların düğün törenlerini konu edinen eserler
III. Gaffarname: Allah'ın affediciliğini ve merhametini işleyen didaktik manzumeler
IV. Bicename: Hz. Ali'nin cenknâmelerini ve savaşlarını anlatan destansı mesneviler
V. Destan: Toplumun aksayan yönlerini, savaşları veya büyük olayları mizahi ve eleştirel bir dille anlatan uzun şiirler
Yukarıda numaralanmış divan edebiyatı türleri ve içerikleriyle ilgili eşleştirmelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?
A
I.
D
IV.
E
V.
B
II.
C
III.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
I, II, III ve V numaralı eşleştirmeler divan edebiyatı terim sözlüğüne tamamen uygundur.
IV numaralı öncülde yer alan 'Bicename' (veya biçâne), Hz. Ali'nin savaşlarını değil, genellikle tasavvufi ya da ahlaki öğütler içeren veya farklı mahiyetteki metinleri ifade eder. Hz. Ali'nin cenknâmeleri 'Cenkname' veya 'Hz. Ali Cenknamesi' olarak bilinir.
Bu nedenle IV numaralı eşleştirme yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Şehrengiz türünün unutulmuş olması ihtimali]Şehrengiz ile Surname kavramlarını karıştırma riski
B Seçeneği:[Surnâme kelimesinin sadece soyadı anlamıyla karıştırılması]Edebiyattaki düğün töreni anlamını göz ardı etme
C Seçeneği:[Nadir görülen divan türlerine yabancılık]Terimin tanımına şüpheyle yaklaşma
E Seçeneği:[Divan edebiyatındaki destan türü ile halk edebiyatındaki destanın karıştırılması]Divan'da destanın mizahta kullanıldığını unutma
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Hz. Ali cenknâmeleri ile Bicename kavramının karıştırıldığını fark etme
Soru 4Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında çeşitli alanlarda gelişen nesir türleri, dönemin kültür, sanat ve siyaset hayatına ışık tutar.
I. Yabancı ülkelere elçi olarak gönderilen devlet görevlilerinin, görev yaptıkları yerlerdeki izlenimlerini ve gözlemlerini aktardıkları eserlerdir.
II. Hz. Muhammed'in doğumu, hayatı, gazveleri ve mucizelerini kronolojik bir sırayla anlatan manzum veya mensur türdeki eserlerdir.
III. Başta şairler olmak üzere dönemin tanınmış kişilerinin hayatlarının anlatıldığı ve eserlerinden örneklerin sunulduğu biyografik nitelikli eserlerdir.
IV. Hz. Muhammed'in dış görünüşünü, fiziki özelliklerini, ahlaki meziyetlerini ve portresini ayrıntılı biçimde tasvir eden eserlerdir.
Bu numaralanmış açıklamalarda, aşağıdaki Divan edebiyatı türlerinden hangisiyle ilgili bir bilgi verilmemiştir?
A
Sefaretname
C
Surname
B
Siyer
E
Hilye
D
Tezkire
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncüllerde verilen açıklamalar sırasıyla Sefaretname, Siyer, Tezkire ve Hilye türlerine aittir. Surname (şehzadelerin sünnet düğünleri veya padişah çocuklarının doğum törenlerini anlatan tür) ile ilgili bir açıklama verilmemiştir.
I. öncül 'Sefaretname' tanımıdır.
II. öncül 'Siyer' tanımıdır.
III. öncül 'Tezkire' tanımıdır.
IV. öncül 'Hilye' tanımıdır.
C seçeneğindeki 'Surname' dışarıda kalmaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sefaretname çeldiricisi]I. öncül ile doğrudan eşleşir.
D Seçeneği:[Tezkire çeldiricisi]III. öncül ile doğrudan eşleşir.
E Seçeneği:[Hilye çeldiricisi]IV. öncül ile doğrudan eşleşir.
B Seçeneği:[Siyer çeldiricisi]II. öncül ile doğrudan eşleşir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde sünnet düğünlerini anlatan Surname türüne ait bir açıklama bulunmamaktadır.
Soru 5Divan Edebiyatı
Zamanın asrî meliki, hüner mülkünün tâc-dârı, şairlerin sultanı olan o zat, usta kalemlerin önderidir. Üsküdar diyarında doğmuş olmasına rağmen, olgunluk çağını Rumeli coğrafyasında geçirdiği için eserlerinde o bölgenin deyiş özellikleri açıkça görülür. Şiir meclisinin parlayan yıldızı, yazdığı benzersiz gazellerle edebi muhitlerin tahtına kurulmuştur. Sözün inceliklerini ilk defa o keşfetmiş, kendinden sonra gelenler onun açtığı yoldan yürümüştür. Nitekim bir beytinde şöyle der:
Sabır mülkünün sultanı olduk ezelden
Kimse yıkamaz bu binayı bizim elden
Bu parçayla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Öğretici metin niteliği taşımaktadır.
B
Biyografik özellikler barındırmaktadır.
C
Toplumsal değişimleri ve ekonomik bunalımları konu edinmiştir.
E
Sanatçının edebi kişiliği ve üslubu hakkında değerlendirmeler içerir.
D
Divan edebiyatı nesir geleneğinin özelliklerini yansıtır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parça, Divan edebiyatında şairlerin hayatını anlatan tezkire türünden alınmış öğretici bir nesir örneğidir. Metinde şairin doğduğu yer, yetiştiği çevre, sanat gücü ve şiirlerinden örnekler verilmiştir; ancak toplumsal değişimler veya ekonomik bunalımlardan bahsedilmemiştir.
Metnin türü ve üslubu incelenir.
Şairin hayatı, eserleri ve edebi kişiliğinin ele alındığı görülür (Tezkire).
Tezkirelerin biyografik ve öğretici nesir özellikleri taşıdığı belirlenir.
C seçeneğindeki toplumsal ve ekonomik unsurların metinde yer almadığı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Öğretici metin özelliğini reddetme]Metnin edebi bir üslupla yazılmasından ötürü kurmaca sanılması
E Seçeneği:[Üslup değerlendirmesini kaçırma]Övgü ifadelerinin fark edilmemesi
D Seçeneği:[Nesir örneği olmadığını düşünme]İçindeki beyit nedeniyle şiir sanılması
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde toplumsal veya ekonomik bir eleştiri/konu yer almaz.
B Seçeneği:[Biyografi niteliğini göz ardı etme]Şairin hayatından kesitler sunulduğunun fark edilmemesi
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı & 15. Yüzyıl Sanatçıları (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)