AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri & Mesnevi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri
Divan edebiyatında mesneviler kendi aralarında (aa, bb, cc, dd...) kafiyelenir ve bu nazım şekliyle yazılan uzun eserlerde beyitler kendi içinde anlam birliği oluştururken gazel ve kasidelerde her beyit kendi içinde kafiyelense de (aa, ba, ca...) ilk beyit (matla) kendi içinde uyaklıdır.
Aşağıdaki dizelerin hangisi, kafiye düzeni ve nazım şekli özellikleri göz önüne alındığında bir mesneviden alınmış olamaz?
A
Bülbülün ahı ile inledi dağlar taşlar
Okunur her köşede aşk ile hümâ aşlar
E
Zülfün esîri oldu bu miskîn gönül yine
Ey şûh-ı bî-vefâ, bakıver hâlimize
D
Tîğ-ı aşk ile vuruldu bu garip gönlümün
Bilecektir kıymetin derdini çeken bülbülün
B
Gam degül çarh-ı felek eylese bî-dâd bana
Yetti bir katre kadar lutfı o bî-dâd bana
C
Girdi bir bāğ içre kim nergis gözü uykuludur
Servler reftâr edüp dalları boylu toyludur
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
B seçeneğindeki dizeler gazel nazım şekline aittir çünkü ilk beyit kendi içinde 'bî-dâd bana' şeklinde kafiyelenmiştir.
Mesnevilerde her beyit kendi içinde aa, bb, cc şeklinde kafiyelenir.
Gazel ve kasidelerde ise ilk beyit (matla beyiti) aa şeklinde, sonraki beyitler ba, ca, da şeklinde kafiyelenir.
B seçeneğindeki 'bî-dâd bana' / 'bî-dâd bana' uyak düzeni gazelin matla (ilk) beyitini gösterir, dolayısıyla bu dizeler bir mesneviden alınmış olamaz.
D Seçeneği:[Aşk temalı mesnevi]Gazel zannedilebilir.
E Seçeneği:[Lirik anlatım]Gazel sanılması muhtemel çeldirici.
C Seçeneği:[Mesnevi anlatımı]Hikaye edici unsurlar içeren mesnevi beyitidir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık kuran aday
Soru 2Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri
Hasret ile çektiğim ahlar cihanı yaktı yine,
Gönül divane oldu gurbet elde kaldı yine.
Bülbül figan eder gülşeninde hep haramiler,
Vefasız bu feleğin sillesi pek yaman vurdu yine.
Bu dört mısralık nazım biçimi ve özellikleri dikkate alındığında, yukarıdaki parça divan edebiyatı nazım şekillerinden hangisine örnek oluşturur?
A
Musammat
C
Kıt'a
B
Müstezat
E
Mesnevi
D
Terkibibent
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Verilen şiir 2 beyitten (4 dizeden) oluşan, genellikle matla beyti bulunmayan ve mahlas kullanılmayan 'Kıt'a' nazım şekliyle yazılmıştır.
Şiirin dize sayısı ve beyit yapısı incelenir: 2 beyit (4 dize) olduğu görülür.
Matla beyti barındırmadığı ve mahlasa yer verilmediği tespit edilir.
Seçenekler ele alındığında bu özelliklerin 'Kıt'a' nazım biçimine ait olduğu anlaşılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Çok dizeli nazım şekilleriyle karıştırma]Dört dizeyi görünce genel bir musammat türü sanabilir.
E Seçeneği:[Beyit birimini mesnevi ile karıştırma]Beyitlerle yazıldığı için mesnevi sanabilir.
D Seçeneği:[Bentlerle kurulan nazım şekillerini karıştırma]Vasıta vasıtasıyla bağlanan uzun bentli yapıları karıştırabilir.
B Seçeneği:[Uzunlu kısalı dizeleri karıştırma]Nazım biçimlerinin adını karıştırmış olabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metnin biçimsel özelliklerini doğru analiz etmiştir.
Soru 3Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri
Divan edebiyatında övgü veya yergi amacı taşıyan kasideler, baş kısmındaki (nesib/teşbib) konunun işleniş niteliğine göre farklı tür adları alır. Şairin nesib bölümünde bahar mevsimini ve doğanın uyanışını tasvir etmesi durumunda eser ---- adını alırken; peygamberin hayatındaki olağanüstü bir gece yolculuğunu konu edinmesi hâlinde ise ---- olarak anılmaktadır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A
baharriye – naat
E
rahşiye – medhiye
D
fahriye – kaside
C
bahariye – miraciye
B
teşbib – hicviye
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Kasidelerin nesib bölümündeki konulara göre aldığı özel adlar sorulmaktadır.
1. Boşluk: Bahar mevsiminin ve doğanın tasvir edildiği kasideler nesib konusuna göre 'bahariye' adını alır.
2. Boşluk: Hz. Muhammed'in miraç olayının işlendiği kasideler ise 'miraciye' olarak adlandırılır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Terim karışıklığı]Baharriye yazılış benzerliği nedeniyle seçilebilir.
E Seçeneği:[Uydurma/yanlış terim]Rahşiye at kasideleri için kullanılan atipik bir terimdir.
D Seçeneği:[Kavram yanılgısı]Fahriye şairin kendini övdüğü bölümdür, nesib konusu değildir.
B Seçeneği:[Konu uyumsuzluğu]Teşbib zaten nesib bölümünün diğer adıdır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
Soru 4Divan Edebiyatı Sanatçıları
Divan edebiyatı geleneğinde şairler bazı nazım şekilleri veya türlerle adeta özdeşleşmiş, o alanda yazdıkları eserlerle zirveye ulaşmışlardır. Örneğin Fuzuli "----", Baki "----", Nabi ise "----"; alanlarında en yetkin örnekleri vermiştir.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla, aşağıdakilerin hangisinde verilenler getirilmelidir?
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fuzuli gazelleriyle (özellikle lirik gazel), Baki kasideleriyle (özellikle Kanuni Mersiyesi kaside nazım şekliyle yazılmıştır veya gazelleriyle bilinir, ancak buradaki klasik eşleşmede Baki kaside/gazel ve ihtişamlı söyleyişiyle, Nabi ise hikemî (didaktik) tarz şiirleriyle anılır. Aslında Fuzuli lirik gazelleri, Baki kasideleri veya gazelleri, Nabi ise hikemî tarzıyla bilinir.
Öncüldeki şairler ve edebî kimlikleri taranır.
Fuzuli, Divan edebiyatının en büyük lirik şairi olup gazelleriyle ün salmıştır.
Baki, kasideleri ve gazellerindeki İstanbul Türkçesi ile tanınır.
Nabi, hikemî (didaktik) şiir çığırının (Nabi Ekolü) kurucusudur.
Bu doğrultuda doğru seçenek A'dır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Nef'i tarzı karışıklığı]Nabi yerine Nef'i hicivleriyle karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Baki'nin mersiyesi ile karıştırılması]Baki denince akla Kanuni Mersiyesi geldiği için mersiyelerle özdeşleştirilebilir.
D Seçeneği:[Rastgele terim eşleşmesi]Bilgi eksikliğinden kaynaklanan ezbere yönelim.
E Seçeneği:[Nedim/Şarkı karışıklığı]Şarkı türü Nedim ile anılır.
A Seçeneği:[Doğru eşleşme]Şairlerin en karakteristik özelliklerini doğru eşleştirir.
Soru 5Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında şiirler oluşturuldukları nazım birimlerine göre sınıflandırılır. Beyitlerle kurulup kendi içinde uyaklananlar olduğu gibi, tek dörtlükten oluşanlar veya çoklu bentlerle kurulan nazım şekilleri de bulunmaktadır.
Bu sınıflandırmaya göre aşağıdakilerden hangisi yaygın olarak kullanılan nazım biçimlerinin doğru bir eşleştirmesini verir?
D
Beyitlerle kurulanlar: Kaside, müstezat, rubaî / Tek dörtlükten oluşanlar: Tuyuğ, murabba / Bentlerle kurulanlar: Şarkı, terkibibent, kıta
E
Beyitlerle kurulanlar: Gazel, kaside, murabba / Tek dörtlükten oluşanlar: Rubaî, tuyuğ / Bentlerle kurulanlar: Şarkı, terkibibent, mesnevi
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Divan Edebiyatı Nazım Şekilleri & Mesnevi (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)