AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Destan Edebiyatı & Doğal ve Yapma Destanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Destan Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Destan Edebiyatı
Aşağıdaki tabloda I. grupta bazı destanlar veya destan türündeki eserler, II. grupta ise bu eserlerle ilgili bazı özellikler verilmiştir.
I. İlyada -> A) Homeros
II. Şehname -> B) İran
III. Çanakkale Şehitlerine -> C) Demiri eritme
IV. Manas Destanı -> D) Yapma destan
V. Alper Tunga Destanı
Yukarıdaki I. grupta verilen eserler, II. gruptakilerle eşleştirildiğinde hangisi dışta kalır?
A
I.
C
III.
B
II.
D
IV.
E
V.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Oğuz Kağan Destanı veya V numaralı Alper Tunga Destanı eşleştirmede açıkta kalmaktadır.
I. İlyada destanı, II. gruptaki 'Homeros' ile eşleşir.
II. Şehname, II. gruptaki 'İran' edebiyatına ait olmasıyla eşleşir.
III. Çanakkale Şehitlerine (Mehmet Akif Ersoy'un şiiri bazen yapma destan özelliği gösterir veya yapısal olarak yapma destan kategorisiyle eşleşebilir; ancak buradaki eşleştirmede II. gruptaki 'Yapma destan' ifadesi IV numaralı Manas ile değil III ile veya başka bir yapma destanla eşleşir. Şehname'deki 'demiri eritme' motifi Erkonak'a aittir, Şehname'de Feridun'un demir gürzünden bahsedilir. Soru kökündeki orijinal mantığa göre: İlyada-Homeros, Şehname-İran, Çanakkale Şehitlerine (veya yapma destan), Manas-Kırgız gibi destan-özellik eşleşmeleri yapılır.)
V numaralı Alper Tunga Destanı'nın karşılığı II. grupta verilmemiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlyada'nın yazarı karıştırılabilir.]Homeros ile eşleştiğini fark edemeyen adaylar buraya yönelir.
D Seçeneği:[Yapma destan kavramı.]Doğal ve yapma destan ayrımında kararsızlık yaşanması.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Alper Tunga Destanı'nın karşılığının II. grupta bulunmadığını doğru tespit eden adaylar bu şıkkı seçer.
B Seçeneği:[Şehname'nin millet eşleştirmesi.]İran edebiyatına ait olduğunu bilmeyenler seçebilir.
C Seçeneği:[Eserin türü veya içeriği.]Öncüllerin karmaşık yapısından dolayı düşülebilir.
Soru 2Türk Edebiyatında Destan
Türk edebiyatında yer alan bazı destanlar ve halk hikâyeleri adını doğrudan merkezdeki başkahramandan alırken, bazıları ise coğrafi bir mekândan, tarihi bir olaydan ya da topluluğun adından almaktadır.
Aşağıdaki eserlerden hangisi adını olay örgüsündeki başkahramandan almamaktadır?
A
Köroğlu Destanı
D
Alp Er Tunga Destanı
E
Manas Destanı
C
Ergenekon Destanı
B
Boğaç Han Destanı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ergenekon Destanı adını bir kahramandan değil, Türklerin arasına sıkışıp kaldığı coğrafi mekândan (dağ/vadi adı) almaktadır.
Köroğlu, Boğaç Han, Alp Er Tunga ve Manas doğrudan başkahramanların adlarını taşır.
Ergenekon ise 'dik demir dağ' anlamına gelen bir coğrafi yer adından türetilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Saka Türkleri hükümdarı]Alp Er Tunga başkahramandır.
E Seçeneği:[Kırgız destanı]Manas başkahramandır.
B Seçeneği:[Dede Korkut hikayesi kahramanı]Boğaç Han başkahramandır.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Mekân adı olduğu doğru tespit edilmiştir.
A Seçeneği:[Şahıs adı]Kahraman adı içerdiği için doğrudur.
Soru 3Destan Dönemi Türk Edebiyatı
Yerin ve göğün yaratılışını, Tanrı Ülgen ile Ak Ana arasındaki diyalogları ve evrenin kuruluş felsefesini anlatan Türk mitolojisindeki en eski kozmogonik metinlerden biri, kendine has nazım şekli ve motifleriyle dikkat çeker. Bu metinlerde evrenin suyla başlaması, yaratıcının akıl alması ve sözün kudretiyle varlık kazanması önemli bir yer tutar.
Bu parçada söz edilen metin ve genel özellikleri göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Altay Türklerine ait olan bu eser, Türk destan geleneğinin ilk örnekleri arasında yer alır.
C
Eserde geçen Tanrı Ülgen ve Ak Ana gibi figürler İslamiyet öncesi Türk koznolojisini yansıtır.
B
Şamanizm inancının izlerini ve evrenin yaratılışına dair mitolojik unsurları barındırır.
D
Türk edebiyatının ilk yazılı belgesi olma özelliği taşıyıp Orhun Abideleri ile aynı dönemde kaleme alınmıştır.
E
Nazım biçiminde dörtlükler hâlinde düzenlenmiş olup halk şiiri geleneğinin köklerini taşır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Yaratılış Destanı, Türklerin İslamiyet öncesi sözlü edebiyat ürünüdür; ilk yazılı belge ise Orhun Abideleri'dir ve Yaratılış Destanı ile aynı dönemde yazılmamıştır, sözlü gelenekte yüzyıllarca yaşatılmıştır.
Metnin Yaratılış Destanı'na ait olduğu belirlenir.
Destanın sözlü edebiyat ürünü olduğu bilgisi hatırlanır.
Orhun Abideleri'nin Türk edebiyatının ilk yazılı belgesi olduğu bilgisiyle çelişki tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Doğru bilgi]Yaratılış Destanı'nın Altay Türklerine ait olduğu doğrudur.
D Seçeneği:[Yazılı dönem ile sözlü dönemi karıştırma]Destanların yazıya geçiriliş süreci ile ilk yazılı belgeler karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Doğru bilgi]Dörtlük nazım birimi kullanılmıştır.
C Seçeneği:[Doğru bilgi]Ülgen ve Ak Ana kozmoloji figürleridir.
B Seçeneği:[Doğru bilgi]Şamanist inanç unsurlarını içerir.
Soru 4İslamiyet Öncesi Türk Edebiyatı
Yuğ adı verilen yas törenlerinde ölen kişinin erdemlerini, kahramanlıklarını ve duyulan acıyı dile getirmek amacıyla söylenen şiirler, Türk edebiyatında önemli bir yere sahiptir. Bu şiirlerde genellikle doğa ve ölüm teması işlenir, 7'li hece ölçüsü ve yarak kafiye düzeni kullanılır.
Bu parçada sözü edilen şiir türüyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
D
Ölen kişinin arkasından duyulan üzüntüyü ve yas hissini yansıtır.
E
Dönemin dil özelliklerini ve kültürel kodlarını günümüze aktarır.
C
Halk edebiyatındaki koşuk nazım biçiminin karşılığıdır.
B
Dönemin ozanları tarafından kopuz eşliğinde söylenmiştir.
A
Sözlü dönem ürünleri arasında yer alır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada bahsedilen nazım türü 'sagu'dur. Koşuk ise sığır ve şölen adı verilen törenlerde aşk, doğa, kahramanlık gibi konuların işlendiği şiirlerdir.
Parçadaki 'Yuğ adı verilen yas törenleri' ifadesi sagu türünü işaret etmektedir.
A, B, D ve E seçenekleri sagu türünün genel özelliklerini doğru olarak vermektedir.
C seçeneğinde yer alan 'koşuk' aşk, tabiat ve kahramanlık temalıdır; halk edebiyatındaki 'koşma'nın karşılığıdır. Sagunun halk edebiyatındaki karşılığı ise 'ağıt'tır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Dönem tespiti]Yazılı dönem öncesine ait olduğunu bilir.
B Seçeneği:[İcra şekli]Şiirlerin kopuzla söylendiği bilgisini hatırlar.
C Seçeneği:[Nazım türü eşleştirmesi]Doğru seçenektir çünkü sagunun karşılığı koşuk değil ağıttır.
D Seçeneği:[İşlev]Yuğ törenlerinde söylendiği için yas temalı olduğunu bilir.
E Seçeneği:[Kültürel aktarım]Eski Türk yaşam tarzını yansıttığını bilir.
Soru 5İslamiyet Öncesi Türk Tarihi
Dünyanın yaşayan en uzun destanlarından biri olarak kabul edilen,Kırgız bozkırlarında doğup nesilden nesile sözlü gelenekle aktarılan bu büyük Türk destanı; şekillendiği ilk dönemlerden itibaren İslamiyet öncesi Türk inanç sisteminin (şamanizm, gök tanrı inancı, ata kültü) derin izlerini taşır. Bununla birlikte, destanın özellikle sonradan eklenen kısımlarında ve kahramanlarının mücadelelerinde İslami motiflerin ve İslam'ı yayma gayesinin güçlü bir şekilde işlendiği görülür.
Bu parçada özellikleri verilen ve hem İslam öncesi inançları hem de İslami motifleri bünyesinde barındıran Türk destanı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Şu Destanı
D
Ergenekon Destanı
E
Türeyiş Destanı
C
Manas Destanı
B
Cengiz Han Destanı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada bahsedilen özellikler, Kırgız Türkleri arasında doğan ve dünyanın en uzun destanı olma özelliğini taşıyan Manas Destanı'na aittir.
Parçadaki 'Kırgız bozkırları' ve 'yaşayan en uzun destan' ifadeleri incelenir.
Manas Destanı'nın hem İslamiyet öncesi mitolojik unsurları hem de sonradan İslamiyet'in etkisiyle şekillenen unsurları bir arada barındırdığı hatırlanır.
Diğer seçeneklerdeki destanların (Şu, Ergenekon, Türeyiş) Hun ve Göktürk dönemine ait olduğu ve saf İslamiyet öncesi dönemde şekillendiği görülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Moğol kökenli olup Türk kültür havzasında bilinen bir destanı karıştırma.]Destan kahramanlarının mücadeleleri yönünden benzetilmesinden ötürü.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki tüm anahtar kelimeler Manas Destanı'nı işaret etmektedir.
E Seçeneği:[Uygurlara ait türeyiş efsanesini karıştırma.]Yaratılış ve türeyiş temalı destanlarla karıştırılması.
D Seçeneği:[Göktürklere ait milli destanı Kırgız kültürüyle karıştırma.]En bilinen Türk destanlarından biri olduğu için her öncüle yakıştırılması.
A Seçeneği:[Sakalar dönemine ait bir hükümdarı anlatan destan ile karıştırma.]İslamiyet öncesi Türk destanları genel başlığı altında akla ilk gelenlerden biri olduğu için.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Destan Edebiyatı & Doğal ve Yapma Destanlar (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)