AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri & Garip Akımı ve Garip Dışında Yeniliği Sürdürenler (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Sanat yaşamının ilk dönemlerinde sıradan insanı, günlük yaşamı ve sokaktaki söyleyişi şiire taşıyan Garip hareketinin etkisinde kalmış; ancak ilerleyen yıllarda şiir evrenini genişleterek telmihlere, mitolojik unsurlara ve daha soyut bir duyarlık dünyasına yönelmiştir. Şiirin yanı sıra kaleme aldığı tiyatro eserlerinde ve düz yazılarında da bu yenilikçi tavrını sürdüren yazar; Türk şiirindeki biçim ve içerik dönüşümünün kilit isimlerinden biri olmuştur.

Cumhuriyet dönemi Türk şiirinde geleneksel kalıpları, ölçüyü ve kafiyeyi reddederek sıradan insanı ve günlük yaşamı şiire taşıyan I. Yeni (Garip) hareketi, Türk şiirinde büyük bir değişim yaratmıştır.

Bütün geleneksel kalıplardan, ölçüden ve kafiyeden sıyrılan; sıradan insanın günlük yaşamını, kaygılarını ve sokağın dilini şiire taşıyan bu anlayış, şiirde her türlü süs ve edebiyattan kaçınmıştır. Şiiri, mısra haysiyetini zedelemeden günlük konuşma diliyle yeniden kurmayı amaçlamıştır.

Sokaktaki adamın diliyle, sıradan günlük olayları ve nesneleri şiire taşıyan; ölçüye, kafiyeye ve şairaneliğe sırt çeviren şu dizeleri okuyalım: Şapkamı dolaba asarım Evime ekmek götürürüm Kimseye zararım dokunmaz Dünya güzel dünya Ah şu insanlar Nasıl da unuturlar yaşadıklarını Birkaç satır yazı kalır geriye Onu da karıncalar yer

Cumhuriyet dönemi Türk şiirinin en önemli kurucu hareketlerinden birinin içinde yer alan sanatçı, ilk dönemlerinde geleneksel kalıplara başkaldıran, sıradan insanı ve günlük yaşamı şiirin merkezine alan eserler vermiştir. Sanat yaşamının ilerleyen evrelerinde ise şiir evrenini genişleterek biçimsel ve anlamsal köklü değişimlere gitmiş; Türk şiirinde soyut anlayışın öncülerinden biri kabul edilen ve şiirde anlam kapalı savunulan 'Perçemli Sokak' gibi çığır açıcı eserleriyle şiir dilini ve imge dünyasını yenilemiştir. Aşk Merdiveni ve Çobanıl Şiirler de onun bu zengin birikiminin ürünüdür.