AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri & Âşık Tarzı Halk Şiiri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri
Şifa istemem balından
Bir parça belin alından
Kaldır nikabını yüzünden
Karacaoğlan der bivefa
Cumhuriyet Dönemi âşık edebiyatı temsilcilerinden Âşık Veysel'e ait olan bir şiirden alınan yukarıdaki dörtlükler ve genel özellikleri göz önüne alındığında aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
Hece ölçüsüyle yazılmış olup durak düzenine uyulmuştur.
A
Halk şiiri geleneğinin biçim ve öz özellikleri sürdürülmüştür.
B
Şiirin son biriminde şairin mahlasına yer verilmiştir.
D
Yaşanan toplumsal sıkıntılara çözüm yolları ve reform önerileri ayrıntılı olarak sunulmuştur.
E
Dili sade, anlaşılır ve halkın konuşma diline yakındır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Âşık tarzı şiirlerde bireysel dertler, aşk, gurbet ve toplumsal eleştiriler dile getirilir ancak didaktik birer reçete veya somut reform önerileri sunulmaz; amaç duyguyu ve eleştiriyi sanatsal bir ifadeyle aktarmaktır.
Şiirin biçimsel özellikleri (hece vezni, mahlas kullanımı, durak) incelenir.
Şairin dili ve anlatım özellikleri değerlendirilir.
Halk şiirinde çözüm önerisi (reçete sunma) gibi didaktik/politik bir zorunluluk olmadığı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Dil sadeliği]Sözcüklerin sade olduğunu fark eder.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Şiirde somut çözüm önerileri arar ve yanılır.
B Seçeneği:[Mahlas arama yanılgısı]Son dörtlükte tapşırma (mahlas) olduğunu görür.
A Seçeneği:[Gelenek bağını görememek]Biçim ve öz unsurlarının korunduğunu fark eder.
C Seçeneği:[Ölçü kontrolü]Hece ölçüsüyle yazıldığını teyit eder.
Soru 2Halk Edebiyatı
Cumhuriyet dönemi halk şiiri ve âşık geleneği üzerine yapılan bir incelemede şu bilgilere yer verilmiştir:
I. Âşık Veysel, şiirlerinde hem bireysel hem de toplumsal konuları sade ve yalın bir Türkçe ile işlemiştir.
II. Geleneksel âşık kahvelerinde yetişen ozanlar, usta-çırak ilişkisiyle şiir geleneğini günümüze taşımışlardır.
III. Âşık Mahzûnî Şerif'in hayatını ve şiirlerini içeren en kapsamlı eserlerden biri Gümüş Yelek adıyla yayımlanmıştır.
IV. Köroğlu destanındaki ünlü bir karakterle adı özdeşleşen ve 'Kiziroğlu' türküleriyle tanınan sanatçı Âşık Feymanî'dir.
V. Şiirlerinin bir kısmı Gönül Bahçem adıyla yayımlanan Şeref Taşlıova, UNESCO tarafından Yaşayan İnsan Hazinesi ilan edilmiştir.
Numaralandırılmış bilgilerin hangileri doğrudur?
C
II. ve III.
E
III. ve V.
D
III. ve IV.
B
I. ve IV.
A
I. ve II.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III ve IV numaralı öncüllerde verilen bilgiler yanlıştır.
I. öncül doğrudur, Âşık Veysel sade Türkçe ile toplumsal ve bireysel konuları işlemiştir.
II. öncül doğrudur, halk ozanları usta-çırak ilişkisiyle yetişir.
III. öncül yanlıştır, 'Gümüş Yelek' Âşık Mahzûnî Şerif'in değil, Dadaloğlu veya başka bir isme ait olmayıp, Mahzûnî'nin eserleri bu isimle anılmaz; ayrıca 'Kiziroğlu' türküleriyle tanınan sanatçı Âşık Feymanî değil, Celal Güzelses veya ilgili mahalli sanatçılardır (Feymanî'nin durumu da yanlıştır, Kiziroğlu Mustafa Bey kolu farklı bir anonim/mahalli yapıdadır).
IV. öncül yanlıştır, Kiziroğlu türküsü Celal Güzelses tarafından derlenmiş olup Âşık Feymanî'ye ait değildir.
V. öncül doğrudur, Şeref Taşlıova'nın şiirleri Gönül Bahçem adıyla yayımlanmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[III numaralı öncülü doğru sanma.]Eser adının aşık edebiyatına ait olmasından ötürü onaylama.
B Seçeneği:[IV numaralı öncülü doğru kabul etme.]Kiziroğlu adının yaygınlığından ötürü yanılgıya düşme.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]III ve IV numaralı öncüllerin bilgi yanlışı içerdiğini doğru tespit etme.
E Seçeneği:[V numaralı öncülü yanlış kabul etme.]Şeref Taşlıova'nın eserini karıştırma.
A Seçeneği:[I ve II numaralı bilgilerin doğruluğundan emin olup diğerlerini eləmək.]Doğru olan ilk iki öncülü görüp diğerlerini incelemeden atlama.
Soru 3Halk Edebiyatı
Şiire küçük yaşlarda merak salan, babasının çaldığı sazdan esinlenerek yetişen ve özellikle çocuk geçirdiği bir hastalık sonucu bir gözünü, ardından diğer gözünü kaybetmesine rağmen içindeki yaşama sevgisini ve şiir tutkusunu kaybetmeyen bu usta sanatçı; köy köy dolaşarak geleneği yaşatmıştır. Sivas'ın Sivrialan köyünden başlayıp tüm ülkeye yayılan sesiyle, hem geleneksel şiir çizgisini sürdürmüş hem de cumhuriyetle birlikte Türk halk şiirinin evrenselleşmesinde köprü rolü oynamıştır.
Bu parçada tanıtılan ve şiirlerinde hem tasavvufi derinliği hem de toprak sevgisini işleyen halk ozanı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Sefil Selimi
E
Murat Çobanoğlu
D
Âşık Veysel
A
Âşık Reyhani
C
Şeref Taşlıova
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta özellikleri verilen ozan Âşık Veysel'dir.
Paragraftaki 'Sivrialan' köyü ipucuna dikkat edilir.
Çocuk yaşta geçirdiği hastalık sonucu gözlerini kaybetmesi bilgisi değerlendirilir.
Geleneksel halk şiirini modern dönemde en geniş kitlelere ulaştıran ismin Âşık Veysel olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Sivas yöresi ozanı olma]Sivaslı olması nedeniyle Sefil Selimi ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki tüm anahtar kelimeler doğrudan Âşık Veysel'i işaret etmektedir.
E Seçeneği:[Âşık kahvesi geleneği]Karslı ünlü halk ozanı Murat Çobanoğlu ile karıştırılabilir.
A Seçeneği:[Doğu Anadolu âşıklık geleneği]Erzurumlu Âşık Reyhani ile karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Kars yöresi âşıklık kolu]Ünlü cumhuriyet dönemi âşıkları arasında geçtiği için karıştırılabilir.
Soru 4Şiir Bilgisi ve Edebi Sanatlar
Kapanır ellerim, kalır baş başa
Bir ömür böylece geçer sandım ben
Yolların ardına dikildi daş daş
Hicran seliaktı gurbet elden
(Abdurrahim Karakoç tarzı özgün bir dörtlük)
Bu dörtlük için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Şairin yaşadığı çaresizlik ve yalnızlık duygusu dile getirilmiştir.
B
Adayın doğrudan zihninde canlandırabileceği somut ve sade bir söyleyiş tercih edilmiştir.
D
Bireysel bir duygu durumundan toplumsal bir çıkarsamaya evrilen didaktik bir yönü vardır.
E
Geleneksel şiir duyarlılığından izler taşımaktadır.
A
Hüzünlü ve lirik bir atmosfer hâkimdir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Dörtlük bireysel bir hüzün, gurbet ve yalnızlık teması işlemekte olup didaktik (öğretici) bir nitelik taşımaz veya toplumsal bir çıkarsamaya evrilmez.
Şiirin teması incelenir: 'Hicran seli', 'kapanır ellerim', 'gurbet el' ifadeleri bireysel bir hüzün ve yalnızlığı yansıtır.
Seçenekler şiirle karşılaştırılır: A, B, C ve E seçenekleri şiirin lirik, sade, somut unsurlar barındıran ve geleneksel tonunu doğru açıklar.
D seçeneğindeki 'toplumsal bir çıkarsamaya evrilen didaktik bir yönü vardır' ifadesi şiirin öznel ve lirik yapısıyla çelişmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Yalnızlık teması]Gurbet ve hicran temaları yalnızlığı destekler.
A Seçeneği:[Lirik anlatım]Şiirin genelinde hüzünlü bir ton olduğu için bu şıkkı doğru kabul eder.
D Seçeneği:[Didaktik unsur yanılgısı]Doğru seçenektir çünkü şiirde didaktiklik yoktur.
E Seçeneği:[Geleneğe bağlılık]Halk şiiri tarzı ezgisel yapı sezildiği için bu şıkkı geçerli bulur.
B Seçeneği:[Somutlama]Yolların ardı, ellerin kapanması gibi ifadeler somuttur.
Soru 5Halk Edebiyatı
Kahramanmaraş'ın Elbistan ilçesinde dünyaya gelen sanatçı; halk şiiri geleneğini modern bir duyarlılıkla harmanlayarak özellikle toplumsal eleştiri, hiciv ve millî hassasiyet temaları etrafında yoğunlaşan şiirler kaleme almıştır. Güçlü bir hitabete sahip olan şairin şiirlerinde gür bir ses, öfke ve dava adamlığı ön plandadır. "Hasan'a Mektuplar", "Hatay Bülteni" ve "El Kulakta" gibi eserleriyle tanınan şair, aynı zamanda "Mihriban" gibi unutulmaz türkülere de imza atmıştır.
Bu parçada tanıtılan sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
A
Davut Sulari
B
Abdurrahim Karakoç
E
Âşık Yaşar Reyhani
D
Âşık Mahzûnî Şerif
C
Murat Çobanoğlu
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada özellikleri verilen ve "Hasan'a Mektuplar", "Hatay Bülteni", "El Kulakta" gibi eserler ile "Mihriban" şiirinin sahibi olan halk ozanı Abdurrahim Karakoç'tur.
Sanatçının doğum yeri (Kahramanmaraş/Elbistan) belirlenir.
Şiirlerindeki hiciv, dava, gür ses ve toplumsal duyarlılık özellikleri incelenir.
Verilen eserlerin (Hasan'a Mektuplar, El Kulakta) Abdurrahim Karakoç'a ait olduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Bölgesel halk ozanı]Doğu Anadolu bölgesindeki tanınmış âşıklarla karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Halk ozanı]Erzurumlu Reyhani ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Aynı yöre şairi]Kahramanmaraşlı olması ve protest şiirler yazması nedeniyle Âşık Mahzûnî Şerif ile karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
C Seçeneği:[Âşıklık kolu temsilcisi]Kars yöresi halk şairleriyle karıştırılabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Cumhuriyet Dönemi Türk Şiiri & Âşık Tarzı Halk Şiiri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)