AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı - Roman & Milli ve Dini Duyarlılıkları Yansıtan Romanlar (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Cumhuriyet dönemi Türk edebiyatında köklü ailelerin çözülüşünü, batılılaşma yanlısı yanlış tutumları ve geleneksel değerlerin yitirilişini merkeze alan bir romanda; İstanbul'daki görkemli bir konakta hayatını sürdüren ancak zamanla maddi ve manevi değerlerini kaybeden bir ailenin trajedisi işlenir. Yazar, eserinde Osmanlı'nın son dönemindeki sosyal değişimleri, konak yaşamının çöküşünü ve bireylerin bu süreçteki savrulmalarını mistik ve manevi bir duyarlılıkla ele alır. Eserin başkahramanı olan ve geleneklerine bağlılığıyla bilinen yaşlı efendinin ölümüyle birlikte konak adeta hızla dağılır; açgözlü akrabalar ve liyakatsiz hizmetkârlar konağın sonunu hazırlar.

Doğu ile Batı değerleri arasındaki çatışmayı, geleneksel yaşam ile alafranga özentisini bir kadının iç dünyası üzerinden ele alan bu romanda; ana karakterin geleneksel mahalle hayatından uzaklaşıp modern ve yüzeysel bir çevreye özenmesi, ardından kendi köklerine dönmesi anlatılır.

Türk edebiyatında psikolojik roman türünün ilk yetkin örneklerini veren sanatçı, eserlerinde ben merkezli anlatımı ustaca kullanmıştır. Server Bedii mahlasıyla yazdığı popüler romanların yanı sıra ciddi eserlerinde Doğu-Batı çatışmasını ve bu çatışmanın bireyin ruh dünyasındaki yansımalarını derinlemesine işlemiştir. Edebiyatımızda Cingöz Recai tiplemesiyle tanınan bu yazar, toplumcu gerçekçi anlayışın önde gelen isimlerinden biri olarak köy ve köylü sorunlarını romanlarının merkezine taşımıştır.

Türk edebiyatında tahlil ve psikolojik roman geleneğinin en yetkin örneklerinden biri olan bu eser, materyalist dünya görüşü ile manevi değerler arasındaki çatışmayı merkeze alır. Eserin başkahramanı Neriman, geleneksel değerler ile batılılaşmanın getirdiği cazibe arasında sıkışıp kalmış, ruhsal bir çalkantı yaşamaktadır. Yazar, kahramanın iç dünyasını derinlemesine işlerken İstanbul'un iki farklı semti (Fatih-Harbiye) üzerinden medeniyet krizini ve kimlik arayışını simgeleştirmiştir.