AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri & Öyküleyici Anlatım ve Psikolojik Tahlil (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Anlatım Teknikleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Anlatım Teknikleri
Kasabanın eski saat kulesine doğru yürürken, her adımında sırtındaki yükün biraz daha ağırlaştığını hissediyordu. İçindeki o huzursuz ses, "Ya geç kalırsan, ya kapılar yüzüne kapanırsa?" diye fısıldıyordu. Gözlerini yerden kaldırmadan, etraftakilerin bakışlarının hep üzerine dikildiğini, herkesin onun bu acemiliğini konuştuğunu zannediyordu. Alnından süzülen terler, şakaklarındaki sabırsızlığı ele veriyordu. Bir an duraksadı, geri dönmeyi düşündü; fakat arkasında bıraktığı o belirsizlik, önündeki karanlık yoldan daha korkutucu gelince yeniden adımlarını hızlandırdı.
Bu parça ile ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Öyküleyici anlatımın hareket unsurlarından yararlanılmıştır.
B
Kahramanın iç dünyası ve ruhsal durumu derinlemesine yansıtılmıştır.
D
Kişileştirme ve benzetme gibi sanatsal söyleyişlere yer verilmiştir.
E
Gözlemci bakış açısıyla olaylar dışarıdan nesnel bir tutumla aktarılmıştır.
C
Anlatımda soru cümleleriyle okurun aktif bir çıkarım yapması sağlanmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada hâkim olan bakış açısı gözlemci değil, kahramanın iç dünyasını ve düşüncelerini en ince ayrıntısına kadar bilen 'kahraman' veya 'ilahi (hâkim)' bakış açısıdır.
Metinde kahramanın iç sesleri ve kaygıları doğrudan verilmiştir (gözlemci bakış açısı sadece dışarıdan görünenleri aktarır, iç dünyayı bilemez).
A seçeneğinde hareket unsurları (yürüme, duraksama, adımları hızlandırma) öykülemeyi destekler.
B seçeneğinde kahramanın ruhsal çalkantıları açıkça görülmektedir.
C seçeneğinde iç ses olarak soru cümlelerine yer verilmiştir.
D seçeneğinde 'sabırsızlığı ele veriyordu' veya benzeri benzetme/kişileştirme ögeleri bulunur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Doğru yanıt]Aday metnin içsel derinliğini gözlemci bakış açısıyla karıştırmazsa bu şıkkın yanlış olduğunu hemen fark eder.
D Seçeneği:[Sanatsal ögeler gözden kaçabilir]Şakaklarındaki sabırsızlığı gibi ifadeler mecaz ve kişileştirme barındırır.
B Seçeneği:[Psikolojik tahlil yok sanılabilir]Karakterin içsel korkuları net bir şekilde yansıtılmıştır.
A Seçeneği:[Hareketsiz zannedebilir]Metin sadece psikolojik tahlil gibi görünse de yürümek, duraksamak gibi hareket unsurları vardır.
C Seçeneği:[Soru cümlesi yok sanılabilir]"Ya geç kalırsan..." cümlesi soru yoluyla düşünceyi aktarır.
Soru 2Hikâye
Dünya edebiyatında modern hikâyeciliğin kurucusu olarak kabul edilen Boccaccio'nun Decameron adlı eseri bu türün ilk örneğidir. Türk edebiyatında ise hikâye, geleneksel halk hikâyeciliğinden modern anlamda Batılı tarza geçişi Tanzimat Dönemi'nde yaşamıştır. Bu dönemde Ahmet Mithat Efendi, halk hikâyesi geleneği ile Batılı hikâye anlayışını sentezleyerek Letaif-i Rivayat adlı eseri kaleme almış ve türün ilk örneklerinden birini vermiştir. Servetifünun Dönemi'ne gelindiğinde ise Batılı anlamda teknik açıdan kusursuz ilk hikâyeler kaleme alınmış, bu alanda Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseri ön plana çıkmıştır.
Bu parçada hikâye ile ilgili numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı vardır?
C
Letaif-i Rivayat
B
Ahmet Mithat Efendi
E
Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseri
D
Servetifünun Dönemi
A
Boccaccio'nun Decameron adlı eseri
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Batılı anlamda teknik yönden güçlü ilk hikâye Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler adlı eseridir; ancak öncülde geçen Kissadan Hisse Ahmet Mithat Efendi'ye aittir. Metinde ise teknik yönden güçlü ilk hikâye olarak Küçük Şeyler doğru verilmiştir. Soru kökündeki ifade ile seçenekler uyumuna bakıldığında, verilen metinde hatalı eşleştirme içeren ifade aranmalıdır.
Dünya edebiyatındaki ilk hikâye örneği Boccaccio'nun Decameron'udur (Öncülde Don Kişot verilerek hata yapılmış olabilir ancak bu soru modelinde altı çizili yerler üzerinden gidilir).
Tanzimat'ta ilk hikâye Ahmet Mithat'ın Letaif-i Rivayat'ıdır (Doğru).
Teknik açıdan güçlü ilk hikâye Samipaşazade Sezai'nin Küçük Şeyler'idir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Boccaccio bilgisi]Don Kişot ile karıştırılabilir.
D Seçeneği:[Servetifünun dönemi]Teknik olgunluğa ulaşılan dönemdir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki yapı ile tohum sorunun çelişkisi yakalanmıştır.
B Seçeneği:[Ahmet Mithat]İlk hikâye yazarıdır.
C Seçeneği:[Letaif-i Rivayat]İlk hikâye kitabıdır.
Soru 3Paragrafın Yapısı ve Anlatım Özellikleri
Fabrikanın arkasındaki atıl arazide, bacadan çıkan kara dumanların altında sessizce oturan iki işçi, ilerideki paslı varilin başında ısınmaya çalışıyordu. Akşamın ayazı bastırmış, toprak sertleşmişti. Fabrika bekçisi Hasan Efendi, elindeki feneri sallaya sallaya yavaşça onların yanına yaklaştı. Yüzündeki derin kırışıklıklar, yılların yorgunluğunu ele veriyordu. İşçilerden biri, sanki günlerdir konuşmamış gibi kısık ve titrek bir sesle, "Bu kış buradan çıkamayız efendi," dedi. Bekçi, hiçbir şey söylemeden başını salladı ve karanlıkta gözden kayboldu.
Bu parça ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
E
Karakterin iç dünyası ve psikolojik tahlilleri derinlemesine verilmiştir.
D
Olay öyküsünün (durum/olay) özelliklerini taşımaktadır.
B
İkilemelerle anlatıma canlılık kazandırılmıştır.
A
Zaman ve mekân unsurlarına yer verilmiştir.
C
Hâkim (ilâhi) bakış açısıyla yazılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde karakterlerin dış görünüşleri, konuşmaları ve çevre betimlemeleri verilmiştir ancak bireyin iç dünyasını yansıtan bilinç akışı veya derin psikolojik tahlillere yer verilmemiştir.
'Yavaşça', 'sessizce' gibi ikileme ve zarflarla anlatım desteklenmiştir (B söylenebilir).
Anlatıcı, karakterlerin içinden geçenleri değil dışarıdan gözlemlediklerini aktarırken yer yer kahramanların iç dünyasına da vakıftır ancak derinlemesine bir psikolojik çözümleme (iç çözümleme/bilinç akışı) yoktur, olay ağırlıklıdır (C ve D söylenebilir).
Karakterlerin psikolojik tahlilleri derinlemesine yapılmadığı için E seçeneği söylenemez.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[İkileme tespiti]Metindeki ikilemelerin fark edilmemesi.
D Seçeneği:[Öykü türü karmaşası]Metnin bir olay barındırması olay öyküsü özelliğidir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday metinde psikolojik derinlik arar ancak metin dış yapı odaklıdır.
A Seçeneği:[Zaman ve mekân yok sanılması]Aday mekânın ve zamanın açıkça verildiğini gözden kaçırabilir.
C Seçeneği:[Bakış açısı yanılgısı]Anlatıcının her şeyi bilmesi ilahi bakış açısını düşündürtür.
Soru 4Anlatım Teknikleri
Geniş pencereli kütüphanenin solgun ışığında, eski ciltli defterleri karıştırırken başını kaldırdı. Yıllardır aradığı o kayıp belgenin buruşmuş kenarlarına dokunurken elleri hafifçe titriyordu. Pencereden görünen taş avluda koşturan çocukların sesleri, onu otuz yıl öncesinin o unutulmaz yaz akşamına götürdü.
– Neden sakladın bunca zaman? diye sordum, sesimdeki kırgınlığı gizleyemeyerek.
– Korkuyordum, dedi, gözlerini benden kaçırıp duvardaki asırlık saate dikerek.
– Neyden korkuyordun?
– Gerçeğin kendisinden!
Yılların getirdiği yorgunluk yüzünden okunuyordu ama içindeki o inatçı ateş hâlâ sönmemişti; tıpkı eski dostlar gibi dertleşmeye kaldığı yerden devam etti.
I. Kahraman anlatıcının bakış açısına yer verilmiştir.
II. Hakim (ilahi) bakış açısıyla yazılmıştır.
III. Diyalog (karşılıklı konuşma) tekniğinden yararlanılmıştır.
IV. Gösterme tekniğine başvurulmuştur.
Bu parça ile ilgili belirlemelerinden hangileri söylenemez?
C
I ve III
A
Yalnız I
B
Yalnız II
D
II ve IV
E
III ve IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde hem birinci kişi anlatıcı ("elleri titriyordu", "sordum") hem de kahraman bakış açısı vardır. Bu nedenle "hakim bakış açısıyla yazıldığı" yargısı yanlıştır.
Metin "sordum" yüklemiyle birinci kişi anlatıcı (kahraman anlatıcı) tarafından aktarılmaktadır, dolayısıyla hakim bakış açısı söz konusu değildir.
Metinde karakterler arasında geçen diyaloglar ("– Neden sakladın...") verilmiştir, bu da diyalog ve gösterme tekniklerinin kullanıldığını gösterir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[I ve III'ün söylenebilir olduğunu gözden kaçırma]Aday tüm öncüllerin yanlış olduğunu düşünebilir.
A Seçeneği:[I. öncülün yanlış olduğu yanılgısı]Aday metinde 'sordum' ifadesini gözden kaçırıp tamamının 3. kişi olduğunu düşünebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Metin kahraman anlatıcılıdır, hakim bakış açısı yoktur.
E Seçeneği:[III ve IV'ün doğru olduğunu görememe]Tekniklerin metindeki karşılığını yanlış yorumlama.
D Seçeneği:[IV numaralı öncülün doğruluğunu karıştırma]Gösterme tekniğinin diyaloglarla verildiğini fark edememe.
Soru 5Anlatım Teknikleri
Aşağıdaki parçaların hangisinde gözlemci anlatıcının bakış açısı kullanılmıştır?
Bu parçalardan hangisinde gözlemci anlatıcının bakış açısı kullanılmıştır?
D
Çocukluğumun yaz tatillerini geçirdiğim o eski ahşap evin gıcırdayan merdivenlerini çıkarken, zihnimde hâlभग yankılanan kahkaha seslerinin aslında çok uzakta kaldığını acıyla fark ediyordum.
E
Elimdeki zarfı masaya bırakırken ellerimin titrediğini fark ettim. İçinden çıkacak kararın hayatımızı tamamen değiştireceğini biliyorduk; ya hep birlikte bu şehirden ayrılacaktık ya da bu kabusun içinde kaybolup gidecektik.
B
Yıllardır bu kasabada yalnız yaşamanın verdiği alışkanlıkla, pencereden dışarıyı izlerken içimdeki o eski sızının yine tazelendiğini hissettim. Gelen geçen her yabancıyı kendi geçmişimle kıyaslıyor, kaybettiklerimin acısını bu sessiz sokaklarda dindiriyordum.
A
Akşamüstü treni istasyona yaklaşırken peronun kalabalığı birden hareketlendi. Yağmurun yeni yıkadığı siyah asfaltın üzerinde parlayan sokak lambaları, aceleyle evlerine yetişmeye çalışan insanların gölgelerini uzatıyordu. Tren durdu, trenden inen gri paltolu adam çevresine şaşkın bakışlarla bir süre baktıktan sonra hızlı adımlarla çıkışa yöneldi.
C
O, içeri girdiğinde herkesin susacağını ve kendisine dönüp bakacağını biliyordu. İçindeki kibir, aynaya her baktığında yüzüne yansıyor, ruhunun ne kadar karanlık olduğunu etrafındakilerden gizlemeye çalışıyordu ama bunu başaramıyordu.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Gözlemci (kameraman) bakış açısında anlatıcı dışarıdaki olayları yalnızca bir gözlemci gibi tarafsız bir şekilde aktarır, kahramanların iç dünyasını bilemez.
Seçenekleri anlatıcı türleri açısından inceleyiniz.
A seçeneğinde dış dünyadaki hareketlilik dışarıdan bir gözün objektifliğiyle (kamera açısıyla) anlatılmıştır.
B, C, D ve E seçeneklerinde ise kahraman anlatıcı veya ilahî (hâkim) bakış açısı kullanılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[İlahi bakış açısı]3. şahıs anlatımı olduğu için gözlemci ile karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Kahraman anlatıcı]1. tekil şahıs kullanıldığı için gözlemci sanılabilir.
D Seçeneği:[Kahraman anlatıcı]Anı türüne benzer bir üslup olduğu için.
E Seçeneği:[Kahraman anlatıcı]Çoğul eklerle ortak anlatım sezilmesi.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Olaylar dışarıdan bir gözlemci tarafından 3. şahıs ağzıyla aktarılmıştır.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri & Öyküleyici Anlatım ve Psikolojik Tahlil (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)