AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri & İç Çözümleme ve Bilinç Akışı (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Anlatım Teknikleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 4 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 4 Soru Cevaplandı
Soru 1Anlatım Teknikleri
Aşağıda modern Türk romanından alınmış iki farklı parça verilmiştir:
I. Sabah kalktığında defterini karıştırırken buldu kendini. Kırmızı kalem, evet, kesinlikle kırmızı olmalıydı kapak. Ya masanın üzerindeki o lamba? Hâlâ yanıyor mu yoksa unuttu mu söndürmeyi? Zihni bir karıncalı yuvası gibi kaynıyor, düşünceler birbirini kovuluyordu.
II. Selim, pencereden dışarıyı izlerken içerideki kalabalığın, onun bu sessizliğinden ne kadar rahatsız olduğunu sezebiliyordu. Onların bu yapmacık gülüşleri, aslında kendi içlerindeki boşluğu örtme çabasından başka bir şey değildi; bunu çok iyi biliyordu.
Numaralanmış parçalarda sırasıyla aşağıdaki anlatım tekniklerinden hangileri kullanılmıştır?
E
Anlatma – iç çözümleme
D
Bilinç akışı – diyalog
C
İç konuşma – montaj
B
Bilinç akışı – iç çözümleme
A
İç çözümleme – bilinç akışı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Birinci parçada kahramanın zihninden geçenler mantıksal bir süzgeçten geçmeden, dağınık ve çağrışımlarla verilmiştir (bilinç akışı). İkinci parçada ise yazar, karakterin iç dünyasını, duygu ve düşüncelerini dışarıdan bir gözle, düzenli cümlelerle aktarmıştır (iç çözümleme).
I. parça incelenir: Düşüncelerin dağınık, mantıksal bağlardan yoksun ve çağrışımlarla verilmesi 'bilinç akışı' tekniğidir.
II. parça incelenir: Yazarın karakterin iç dünyasını ve düşüncelerini doğrudan aktarması 'iç çözümleme' tekniğidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Yalancı ipucu]Diyalog kelimesinin çekiciliğine kapılmak.
E Seçeneği:[Genelleme hatası]İlk parçayı düz anlatım sanmak.
C Seçeneği:[Teknikler arası karışıklık]İç konuşma ve montaj teknikleriyle karıştırmak.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
A Seçeneği:[Sıralama yanılgısı]Parçaların yerini karıştırarak birinci parçayı iç çözümleme sanmak.
Soru 2Anlatım Teknikleri ve Bakış Açısı
Eski bir sahaf dükkânının önünden geçerken kaldırıma bırakılmış ciltsiz kitaplara gözüm takılıyor. Sayfaları sararmış, kokusu yılların yorgunluğunu taşıyor. Kim bilir hangi rüyanın ortasında yarım kaldı bu satırlar? Sahafın levhasında solmuş harflerle 'M. Aksoy' yazıyor. Mustafa mı, Murat mı? İçimden bir ses 'Muhtemelen Mahmut'tur' diyor. Merak edip içeri girmüyorum; bazı hikâyeler kapalı kalmalı.
Bu parçada aşağıdakilerden hangisine başvurulmuştur?
A
Bilinç akışı – gözlemci bakış açısı
E
Anlatma – birinci kişili anlatıcı
D
Geriye dönüş – ilahi bakış açısı
C
Diyalog – üçüncü kişili anlatıcı
B
İç konuşma – kahraman bakış açısı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde yazar, kendi zihninden geçenleri karşısında biri varmış gibi değil, doğrudan kendi iç sesiyle (iç konuşma) aktarmakta ve olayı bizzat yaşayarak anlatmaktadır (kahraman bakış açısı).
Metnin yüklemlerine ve zamirlerine bakıldığında olayı yaşayan kişinin bizzat anlatıcı olduğu görülür ('gözüm takılıyor', 'diyor', 'girmiyorum'), bu da kahraman bakış açısını gösterir.
Karakterin kendi kendine sesli düşündüğü anlar 'İç konuşma' tekniğiyle verilmiştir ('Mustafa mı, Murat mı? İçimden bir ses 'Muhtemelen Mahmut'tur' diyor.').
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Karşılıklı konuşma olmamasına rağmen diyalog sanma]Tahmin cümlelerini karşılıklı konuşma olarak değerlendirebilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analiz
E Seçeneği:[Teknik yerine sadece anlatıcı türüne odaklanma]Birinci kişi anlatıcıyı bulup teknik kısmını göz ardı edebilir.
D Seçeneği:[Geçmişe ait unsurları geriye dönüş sanma]Yılların yorgunluğundan bahsedilmesini geriye dönüş olarak yorumlayabilir.
A Seçeneği:[Bilinç akışı ile iç konuşmayı karıştırma]Metindeki içsel sorgulamaları bilinç akışı sanarak hata yapabilir.
Soru 3Anlatım Teknikleri
Ahşap kepenklerin arasından rıhtıma doğru temkinli adımlarla ilerliyorlardı. Kenan, paltosunun yakasını kaldırıp soğuktan korunmaya çalışırken zihninde birden o eski lodoslu geceler canlandı. Çocukluğunun geçtiği kıyı kasabasında, balıkçı barınağında fırtınanın sabaha kadar nasıl uluduğunu hatırladı. Babası, "Deniz sabırsız adamı affetmez oğul," derdi her seferinde. O yıllarda ne bu büyük limanlar vardı ne de bugünkü yalnızlıklar; her şey daha yabanıl, daha gerçekti. Şimdi ise limandaki dev vinçlerin gölgesi altında, aynı çocukluk korkusuyla yüreği sıkışıyordu.
Bu parçada aşağıdaki anlatım tekniklerinden hangisi ağırlıklı olarak kullanılmıştır?
A
Montaj
E
Gösterme
D
Geriye dönüş
C
Özetleme
B
İç monolog
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde karakterin anlık bir durumdan (rıhtımda yürüme) yola çıkarak geçmişteki çocukluk günlerine, babasıyla olan anılarına ve o dönemin koşullarına gitmesi 'geriye dönüş' (flashback) tekniğinin göstergesidir.
Karakterin şimdiki zamanda rıhtımda yürümesiyle başlanır.
Zihinsel bir tetiklenmeyle geçmişteki çocukluk yıllarına ve babasıyla geçen anılara geçiş yapılır.
Geçmişteki olaylar anlatıldıktan sonra tekrar şimdiki zamana dönülür.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Şimdiki zamandan geçmişteki çocukluk anılarına geçilmesi ve tekrar ana dönülmesi geriye dönüş tekniğini verir.
E Seçeneği:[Sahneleme]Olayların göz önünde canlandırılması gösterme olarak değerlendirilebilir.
C Seçeneği:[Zaman atlaması]Geçmiş zamandan bahsedilmesi özetleme olarak algılanabilir.
B Seçeneği:[İç konuşma]Karakterin iç dünyasından izler taşıması iç monologla karıştırılmasına yol açar.
A Seçeneği:[Alıntı yapma]Babanın sözünün doğrudan verilmesi montaj veya diyalogla karıştırılabilir.
Soru 4Anlatım Teknikleri ve Yapı
Ahşap panjurları dökülmüş eski konağın önündeki dar sokak, sabah güneşinin ilk ışıklarıyla altın sarısına boyanmıştı. Kaldırım taşlarının arasından baş veren papatyalar, yoldan geçenlerin dikkatinden kaçacak kadar küçüktü. Konağın giriş kapısının iki yanında paslanmış demir halkalar, geçmişin ihtişamlı günlerinden geriye kalan tek tanıklardı. Kapının önüne konulmuş hasır sandalyede oturan, sırtına geçirdiği soluk mavi yeleğiyle mahallenin en eski saatçisi Hakkı Efendi, elindeki büyüteçle ince bir zembereği onarmaya çalışıyordu. Yetmiş yaşlarında, ak düşmüş gür bıyıkları ve yüzündeki derin çizgilerle yılların yorgunluğunu taşıyan bir adamdı.
I. Gözlem gücüne dayanan ayrıntılarla betimleyici unsurlara yer verilmiştir.
II. Olaylar ve durumlar hâkim (ilahî) bakış açısıyla yansıtılmıştır.
III. Kahramanın iç dünyası, bilinç akışı tekniğiyle derinlemesine aktarılmıştır.
IV. Varlıklar ayırt edici nitelikleriyle okuyucunun zihninde canlandırılmıştır.
V. Anlatımda niteleyici sözcükler yoğun olarak kullanılmıştır.
Bu parça ile ilgili numaralandırılmış yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A
I
D
IV
E
V
C
III
B
II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde kahramanın iç dünyasını yansıtan bilinç akışı veya iç konuşma tekniğine yer verilmemiştir; anlatım üçüncü kişinin gözünden dış dünya ve gözleme dayalı betimlemelerle yapılmıştır.
Parçadaki mekân ve kişi tasvirleri incelenir (I ve IV ulaşılabilir).
Hakkı Efendi'nin fiziksel özellikleri ve dışarıdan bir gözlemcinin gözüyle aktarılışı değerlendirilir (II ve V ulaşılabilir).
Karakterin zihninden geçenlerin doğrudan yansıtıldığı bir bilinç akışı tekniğinin bulunmadığı tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde bilinç akışı yoktur, dış gözlem ağırlıklıdır.
B Seçeneği:[Anlatıcı türü karıştırılabilir]Üçüncü kişi anlatıcının hâkimiyeti fark edilmeyebilir.
D Seçeneği:[Niteleme sıfatları göz ardı edilebilir]Ayrıntıların betimleme unsuru olduğu atlanabilir.
E Seçeneği:[Sıfatlar fark edilmeyebilir]Niteleyici sözcüklerin işlevi gözden kaçabilir.
A Seçeneği:[Betimleme yok sanılabilir]Metnin başındaki sokak ve konak tasvirleri gözden kaçabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri & İç Çözümleme ve Bilinç Akışı (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)