AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri & Bilinç Akışı (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Anlatım Teknikleri" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 4 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 4 Soru Cevaplandı
Soru 1Anlatım Teknikleri
Ahşap panjurlu evin önünden her geçişinde, çocukluğunun o tozlu yaz öğleden sonraları zihninde canlanırdı. Dedesinin kiremit rengi sedire uzanıp masal anlattığı günler... Şimdi ise sadece rüzgarın gıcırdattığı tabelalar vardı. İçeriden gelen saat sesini dinledi, tik tak, tik tak, zaman ne çabuk akıyordu, oysa daha dün bahçedeki dut ağacına tırmanıyordu insan, hayır hayır, dut ağacı değil, erik ağacıydı o, erikler henüz olmamıştı ama yeşildi, ekşiydi, tıpkı hayat gibi... Hızlı adımlarla kaldırımdan uzaklaştı.
I. Geriye dönüş
II. İç diyalog
III. Bilinç akışı
Bu parçada numaralanmış anlatım tekniklerinin hangilerinden yararlanılmıştır?
A
Yalnız I
E
II ve III
D
I ve III
B
Yalnız II
C
Yalnız III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde geçmişe ait hatıraların anlatılması 'geriye dönüş' tekniğini; karakterin zihninden geçenlerin mantıksal bir sıra gözetmeksizin, anlık çağrışımlarla ve dağınık bir şekilde aktarılması ise 'bilinç akışı' tekniğini örneklendirir.
Çocukluk anılarının ve dedenin anlatıldığı kısım geçmişe (geriye dönüş) götürür.
Zamanın akışından bahsederken aniden erik ağacına sıçranması ve dağınık düşünce geçişleri 'bilinç akışı' tekniğidir.
Metinde karşılıklı konuşma (diyalog) veya iç diyalog bulunmamaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Geriye dönüşü göz ardı etmek.]Aday sadece sondaki karmaşık düşünce akışına odaklanır.
A Seçeneği:[Yalnızca geriye dönüşü fark edip bilinç akışını kaçırmak.]Aday sadece ilk cümledeki çocukluk anısına odaklanır.
E Seçeneği:[Metinde iç diyalog olduğunu sanmak.]Karakterin iç dünyasının verilmesini doğrudan diyalog kategorisine sokmak.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
B Seçeneği:[İç konuşma ile bilinç akışını karıştırmak.]Karakterin kendi kendine düşündüğü kısımları iç diyalog sanmak.
Soru 2Anlatım Teknikleri ve Bakış Açısı
Genç adam, istasyonun bu saatte kalabalık olacağını hesaplamadan bilet gişesine doğru adımladı. Trenin kalkmasına henüz yarım saat vardı ancak o, sanki birazdan kaçıracakmış gibi hızlı soluk alıp veriyordu. Cebindeki buruşuk biletleri parmak uçlarıyla yokladı; metal paraların sesine kulak kabarttı. İstasyonun paslı saati tam sekizi gösteriyordu. Çocukluğundan beri bu rayların sesinde hep aynı huzursuzluğu bulmuştu. Çantasının sapını sıkıca kavrayıp perondaki bekleyişini sürdürdü.
I. Hâkim (ilahi) bakış açısıyla kaleme alınmıştır.
II. Öyküleyici ve betimleyici anlatım biçimleri iç içe kullanılmıştır.
III. Karakterin iç dünyasını yansıtan ifadeler yer almaktadır.
IV. Gösterme (sahneleme) tekniğine başvurulmuştur.
V. Çağrışıma dayalı, imgesel bir dil tercih edilmiştir.
Bu parçayla ilgili numaralandırılmış yargılardan hangilerine ulaşılamaz?
C
III - V
A
I - III
E
I - IV
D
IV - V
B
II - IV
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde ilahi bakış açısı, öyküleme-betimleme ve iç dünyayı yansıtma unsurları vardır ancak imgesel dil ve doğrudan gösterme (sahneleme) tekniklerine tam anlamıyla yer verilmemiştir.
Metnin üçüncü tekil şahısla ve karakterin iç dünyasını bilen bir sesle yazıldığı (hâkim bakış açısı) görülmektedir.
İstasyonun durumu betimlenirken adamın hareketleri öykülenmiştir.
Karakterin huzursuzluğu iç dünyasını açığa vurur.
IV ve V numaralı yargılar metnin gerçekçi ve yalın anlatımıyla çelişir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[I ve IV numaralı öncüllerin ortak değerlendirilmesi]Bakış açısı analizinde yapılan tereddüt.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Metinde yoğun imgesel bir söyleyiş ve tamamen aradan çekilen bir gösterme tekniği yoktur, anlatıcı bilgi vermektedir.
B Seçeneği:[II ve IV numaralı öncüllerin çelişkili olduğu düşüncesi]Betimleme ile öykülemenin karıştırılması.
A Seçeneği:[I ve III numaralı yargıların yanlış olduğu yanılgısı]Metnin sadece dış gözleme dayandığı düşünülerek hâkim bakış açısı reddedilebilir.
C Seçeneği:[İç dünya ve imge çelişkisi]III. öncülün doğruluğu gözden kaçırılabilir.
Soru 3Anlatım Teknikleri
Güneş, camdaki buğuyu yavaşça yalamaya çalışıyordu. Sokaktan geçen hurdacının sesi, geçmişin tozlu raflarından fırlayıp zihninin ortasına düştü; evet, tam on yıl önce bu saatlerde yine böyle bir kar yağışı vardı ve o, babasının elini son kez tutmuştu. Kahve fincanını eline aldı, soğumuştu bile. "Neden kimse beni anlamıyor?" diye geçirdi içinden, oysa bunu kimseye yüksek sesle söylememişti. Masanın üzerindeki dağınık kâğıtlar, yarım kalmış şiirler, hep aynı acının farklı suretleriydi. Kapı aralandığında, içeri giren rüzgâr değil, yılların birikmiş sessizliğiydi sanki.
I. Geriye dönüş
II. İç monolog
III. Bilinç akışı
IV. İç çözümleme
Bu parçada aşağıdaki anlatım tekniklerinden hangilerine başvurulmuştur?
C
I, II ve IV
D
II, III ve IV
E
I, III ve IV
B
Yalnız III ve IV
A
Yalnız I ve II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde karakterin geçmişe gitmesi, içinden geçirdiklerini doğrudan ifade etmesi ve anlatıcının karakterin zihnini okuyarak aktarması durumları incelenmiştir.
Metinde 'tam on yıl önce bu saatlerde yine böyle bir kar yağışı vardı...' ifadesiyle geçmişe gidildiği için 'geriye dönüş' (I) tekniği vardır.
"Neden kimse beni anlamıyor?" cümlesi karakterin zihninden geçenlerin doğrudan, mantıksal bir sıra ile aktarıldığı 'iç monolog' (II) örneğidir.
Anlatıcının karakterin iç dünyasını, düşüncelerini ve ruh halini okuyucuya aktardığı kısımlar 'iç çözümleme' (IV) barındırır.
Bilinç akışı (III) tekniğinde ise mantıksal bağlar kopuktur ve düşünceler ard arda kaotik bir şekilde akar; metinde bu özellik yoktur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Yanlış teknik eşleşmesi]Bilinç akışı ile iç monolog birbirine karıştırıldığı için bu şıkka yönelinebilir.
D Seçeneği:[Fazladan teknik kabulü]Metinde bulunmayan bilinç akışı tekniğini var sanarak bu şıkkı işaretleyebilir.
E Seçeneği:[Bilinç akışı yanılgısı]İç monolog ile bilinç akışı aynı kategoriye sokulduğu için bu hata yapılabilir.
A Seçeneği:[Eksik değerlendirme]Aday sadece geriye dönüş ve iç monolog tekniklerini fark edip iç çözümlemeyi gözden kaçırdığı için bu şıkkı seçebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru analitik yaklaşım
Soru 4Anlatım Teknikleri
Zamanın yavaş akıp giden nehrinde, o eski ahşap atölyesinin tozlu zemininde saatlerdir tek kelime etmeden çalışıyordu. İçindeki o dinmek bilmeyen fırtınayı dışarıya yansıtmamak için dişlerini sıktığını, tahta parçasına vururken çıkardığı her sesin aslında geçmişe duyulan bir öfkenin dışavurumu olduğunu o an kimse fark etmiyordu. "Nasıl olur da bu kadar çabuk unutur?" diyordu kendi kendine, ellerindeki nasırları ovuşturarak; fakat bu soruyu sesli dile getirmeye cesareti yoktu. Çırağı, kapı eşiğinden sessizce onu izliyor, ustasının bu sessizliğinin altında yatan büyük kırgınlığı seziyordu. Ustası ise başını bir kez olsun kaldırıp ona bakmadı; çünkü gözlerindeki o acının ele geçirilmesinden korkuyordu. "Gözler, kalbin en zayıf surudur," derdi ulu çınarın gölgesinde derviş babası.
Bu parçanın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
D
Anlatma ve gösterme tekniklerine yer verilmiştir.
E
Hâkim (ilahi) bakış açısıyla yazılmıştır.
B
Mecazlı söyleyişlerden ve imgelerden yararlanılmıştır.
A
Anlatımda iç konuşma tekniğine başvurulmuştur.
C
Soru yoluyla karakterin iç dünyasındaki kararsızlıklar somutlaştırılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada karakterin sorduğu soru (Nasıl olur da bu kadar çabuk unutur?), bir kararsızlığı değil; geçmişe duyulan sitemi, kırgınlığı ve duygu yoğunluğunu yansıtmaktadır. Kararsızlık durumu söz konusu değildir.
Metinde geçen "'Nasıl olur da bu kadar çabuk unutur?' diyordu kendi kendine" cümlesi iç konuşma (A seçeneği) ve soru yoluyla düşünce aktarımıdır.
Ancak buradaki soru, bir kararsızlığı değil, derin bir sitemi ve kırgınlığı ifade eder (C seçeneği yanlıştır).
"Zamanın yavaş akıp giden nehrinde", "gözler kalbin en zayıf surudur" gibi ifadeler mecazlı söyleyiştir (B seçeneği).
Karakterin iç dünyasını bilen, onun düşüncelerini ve korkularını aktaran ilahi bakış açısı hâkimdir (E seçeneği).
Anlatıcının olayları nakletmesi (anlatma) ve karakterlerin doğrudan hissettirilmesi (gösterme) iç içedir (D seçeneği).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Soru cümlelerinin her zaman kararsızlık bildirdiği yanılgısı.]Aday, metindeki soru cümlelerini görüp 'kararsızlık' kelimesiyle eşleştirebilir ancak buradaki durum kararsızlık değil sitemdir.
B Seçeneği:[Mecazlı söyleyişleri fark edememe.]Deyim aktarmaları ve soyut kavramların somutlaştırılması mecazlı söyleyişi doğrular.
D Seçeneği:[Anlatma ve gösterme tekniklerini ayırt edememe.]Olay anlatımı (anlatma) ile diyalog/sahneleme (gösterme) iç içe kullanılmıştır.
E Seçeneği:[Bakış açısını yanlış yorumlama.]Anlatıcının karakterin içinden geçenleri bilmesi hâkim bakış açısını gösterir.
A Seçeneği:[İç konuşmanın varlığını gözden kaçırma.]Karakterin kendi kendine konuştuğu cümleler açıkça yer aldığı için bu seçenek doğru kabul edilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri & Bilinç Akışı (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)