AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri ve Bakış Açışları & İlahi (Tanrısal) Bakış Açısı (4 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Köyün ortasındaki çınarın altında soluklanan İlyas efendi, bastonunu yere vura vura söyleniyordu: -Muhtarlık taslamak kime kaldımi ulan? Eli sopalı, dili zehirli herif! -Aman İlyas amca, sen de uzatma, âlem dursa sen durmazsın! diye araya girdi delikanlı. İçinden, "Gidecek başka yerim mi var bu taşlı tarladan gayri, sür gitsin sabanı" diye geçirdi. Oysa o güne kadar ne saban tutmuşluğu vardı ne de bu toprakların kahrını çekmişliği... Hükûmet konağının kapısından ayrılmayan, mühür taslaklarıyla ömrünü çürüten adam, sonunda kasabadaki rütbesini muhtarlık mazbatasıyla tescillediğini zannediyordu. Üç gün sonra da ihtiyar heyetinin aldığı kararı, tellalbaşı Hasan Efendi mahalle mahalle bağırarak ilan etti: Köyün ortak meraları tescillenmiştir!

I. Karadeniz'in hırçın dalgalarının dövdüğü küçük kıyıda, yıllardır balıkçılık yapan İdris Reis, kasabanın en kıdemli, en bilge adamıydı. Fakat son zamanlarda kıyıya kurulan büyük fabrika yüzünden içi içini yiyordu. Uykusuz geceler geçiriyor, iskeledeki sandalyesinde oturup saatlerce denizi izliyordu. Köyün bu sessiz ve vakur insanının yüreği yanıyordu. "Ekmek teknemizin sesini bu makineler boğacak." diye geçiriyordu içinden. II. Mehmet Usta, boyu iki metreye yakın, geniş omuzlu, hep güler yüzlü biridir. Sırtında soluk mavi bir tulum, ayağında boya lekeli çizmeler vardır. Yirmi yıldır bu tersanede çalışır. Başusta olduktan sonra rıhtımın hemen kenarındaki bu küçük atölyeyi açtı. Önce atölyenin önüne üç tane söğüt dikti, ardından etrafını demir parmaklıklarla çevirdi.

(I) Roman, yaşanmış ya da yaşanması mümkün olayları insan, yer ve zaman unsurlarına bağlayarak ayrıntılı bir şekilde işleyen kurgusal bir türdür. (II) Olay örgüsü, romanda birbirine bağlı durumların bir tema etrafında mantıksal bir sırayla geliştirilmesiyle oluşur. (III) Batılı anlamda Türk edebiyatındaki ilk örnekleri Tanzimat Dönemi'nde verilmiş olup ilk yerli roman Şemsettin Sami'nin Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat adlı eseridir. (IV) Romanlar, yazıldıkları dönemdeki toplumsal değişimleri ve zihniyeti yansıtarak belgesel bir değer de taşır. (V) Romandaki kişiler ve olaylar tamamen belgesel nitelik taşıdığı için yazar, kurgu gücünden ve hayal unsurundan hiçbir zaman yararlanmaz.