AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri ve Bakış Açıları & Anlatıcının Bakış Açısı (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Anlatım Teknikleri ve Bakış Açıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Anlatım Teknikleri ve Bakış Açıları
Yıllardır unuttuğunu sandığı o melodi, eski bir gramofonun iğnesinden süzülüp odanın rutubetli duvarlarında yankılandığında, içindeki bastırılmış çocuk birdenbire ayağa kalktı. Pencereden dışarı baktı; sokaktan geçen kalabalığın yüzündeki yorgun ifadeyi, gri paltosuna sarınmış adamın aceleci adımlarını tek tek inceledi. Kendi geçmişinin bu yabancı insanlarla ne kadar benzer olduğunu düşünürken, boğazında düğümlenen o acıyı, ilk kez bu kadar net hissetti.
Bu parçanın anlatımında aşağıdaki bakış açılarından hangisi kullanılmıştır?
A
Müşahit bakış açısı
C
Kahraman bakış açısı
B
Gözlemci bakış açısı
D
İlahi (tanrısal) bakış açısı
E
Üçüncü tekil kişili anlatım
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada anlatıcı, kahramanın dış dünyadaki eylemlerini (pencereden bakması, sokaktakileri incelemesi) dışarıdan bir gözlemci gibi aktarırken, aynı zamanda kahramanın iç dünyasını, zihninden geçenleri ("içindeki bastırılmış çocuk birdenbire ayağa kalktı", "kendi geçmişinin... ne kadar benzer olduğunu düşünürken", "boğazında düğümlenen o acıyı... hissetti") bilmekte ve yansıtmaktadır. Karakterin iç dünyasına ve duygularına bu denli hakim olan anlatıcı konumu ilahi (tanrısal) bakış açısını gösterir.
Metindeki yüklemlerin ve zamirlerin kullanımına bakılır (üçüncü şahıs anlatım vardır).
Anlatıcının sadece dışarıyı mı yoksa karakterin zihnini ve iç dünyasını da bilip bilmediği incelenir.
Karakterin iç dünyasını ve hissettiklerini doğrudan aktarması ilahi bakış açısını işaret eder.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Kahraman bakış açısı]Olayın kahramanın gözünden anlatıldığı yanılgısı.
B Seçeneği:[Gözlemci bakış açısı]Dışarıdaki insanları izleme sahnesinden ötürü.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Anlatıcının hem dış dünyayı hem de kahramanın iç dünyasını bilmesi.
E Seçeneği:[Anlatım biçimi/kişisi]Üçüncü tekil kişi ile bakış açısı kavramını karıştırmak.
A Seçeneği:[Müşahit (gözlemci) terimi]Üçüncü tekil kişi anlatımı gözlemci bakış açısıyla karıştırma.
Soru 2Anlatım Teknikleri ve Bakış Açısı
Kerem, pencerenin kenarına sinmiş, sokaktan gelen garip ayak seslerini dinliyordu. Kalbi göğsünden fırlayacak gibi çarpıyor, birazdan kapının çalınacağını biliyordu ama bunu neye yoracağını kestiremiyordu. İçindeki o dipsiz korku, çocukluğundan beri yakasını bırakmayan hayaletler gibi üzerine çökmüştü. Derin bir soluk alarak ayağa kalktı, ağır adımlarla antreye yöneldi.
Bu metinde, aşağıdakilerden hangisinin ağırlıklı olarak kullanıldığı söylenebilir?
A
I. tekil kişi anlatıcının bakış açısı
C
İlahi (tanrısal) anlatıcının bakış açısı
B
Gözlemci anlatıcının bakış açısı
E
Nesnel bakış açılı anlatım
D
Kahraman anlatıcının bakış açısı
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde olaylar üçüncü bir kişi tarafından anlatılmakla birlikte, kahramanın iç dünyası, kalbinin çarpıntısı, geleceğe dair sezgileri ve çocukluğundan kalma korkuları gibi dışarıdan gözlemlenemeyecek zihinsel durumlar doğrudan aktarılmıştır.
Anlatıcının gramatik kişisi tespit edilir: Metin üçüncü kişi ('dinliyordu, kalktı') ile kaleme alınmıştır. Bu durum A ve D seçeneklerini elememizi sağlar.
Anlatıcının yetki alanı incelenir: Anlatıcı, karakterin sadece dış görünüşünü değil, 'kalbinin fırlayacak gibi çarpacağını bildiğini' ve 'çocukluğundan beri yakasını bırakmayan hayaletler gibi içindeki korkuyu' bilmektedir.
Seçenekler eşleştirilir: Dışarıdan bakan bir gözlemci karakterin iç dünyasını ve zihninden geçenleri bilemeyeceği için bu anlatıcı 'İlahi (tanrısal)' bakış açısına sahiptir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[I. tekil kişi tuzağı]Metindeki içsel yoğunluğu ve psikolojik derinliği ben-anlatıcısına yorma yanılgısı.
E Seçeneği:[Nesnel anlatım tuzağı]Olayların akışındaki sakinliği nesnellikle karıştırmak.
D Seçeneği:[Kahraman anlatıcı tuzağı]Karakterin psikolojisinin çok yakından verilmesi nedeniyle olayı bizzat o anlatıyormuş hissine kapılmak.
B Seçeneği:[Gözlemci anlatıcı tuzağı]Olayların dışarıdan bir film karesi gibi aktarıldığını zannetmek.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Anlatıcının hem dış dünyayı hem de karakterin zihnini bilmesi.
Soru 3Anlatım Teknikleri ve Metin Türleri
Mutfak penceresinin önündeki paslı demir parmaklığa konan serçe, gri havanın içinde titreyerek birazdan başlayacak yağmuru bekliyordu. Zaten bu mahallede ne zaman hüzün çökerse gökyüzü de aynı renge bürünürdü. Masanın üzerindeki yarım kalmış çay bardakları, sandalyenin sırtına atılmış hırka... Hepsi zamansız bir bekleyişin sessiz tanıklarıydı. İçeriden gelen o tekdüze saat sesi, zamanın akıp gitmediğini, aksine aynı yerde saydığını fısıldıyordu insana.
I. İç konuşma (bilinç akışı) tekniğiyle kahramanın zihinsel süreçleri yansıtılmıştır.
II. Kesitsel bir durum üzerine kurulmuş, olay örgüsü ikinci plana atılmıştır.
III. Varlıklar ve eşyalar ayırt edici nitelikleriyle okuyucunun gözünde canlandırılmıştır.
IV. Olaylar, yaşananları ve kahramanların iç dünyasını kusursuzca bilen bir anlatıcı tarafından aktarılmıştır.
V. Sıradan bir günün olağan anlarından biri estetik bir duyuşla ele alınmıştır.
Bu parça ile ilgili numaralandırılmış yargılardan hangisine ulaşılamaz?
A
I
D
IV
E
V
C
III
B
II
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: AÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde karakterin zihninden geçenlerin dağınık ve mantık silsilesi gözetmeksizin verildiği 'bilinç akışı' veya 'iç konuşma' tekniği yoktur; aksine hâkim (ilahi) bakış açısıyla çevre ve nesneler dışarıdan betimlenmiştir.
Parçanın anlatıcı bakış açısı incelenir: Anlatıcı dış dünyayı ve iç sesleri hâkim bakış açısıyla yansıtmaktadır (IV ve V numaralı yargılar doğrudur).
Olay örgüsünün bulunmadığı, bir durumun (bekleyiş) ele alındığı görülür (II numaralı yargı doğrudur).
Eşya ve mekân tasvirlerine yer verilerek betimleyici anlatımdan yararlanılmıştır (III numaralı yargı doğrudur).
Metinde kahramanın zihninden geçenleri kuralsız bir şekilde aktaran bilinç akışı tekniği kullanılmamıştır (I numaralı yargı yanlıştır).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Kesit hikayesi tespiti]Belli bir olayın sonuçlanmadığı, sıradan bir anın anlatıldığı doğrudur.
C Seçeneği:[Betimleme tespiti]Paslı demir parmaklık, gri hava gibi nitelikler betimlemeyi doğrular.
D Seçeneği:[Bakış açısı tespiti]Anlatıcının her şeye hakim olduğu net bir şekilde hissedilmektedir.
E Seçeneği:[Günlük hayat kesiti]Sıradan bir mahalle ve bekleyiş sahnesi günlük hayattan alınmıştır.
A Seçeneği:[Doğru seçenek]Metindeki hüzünlü ve içsel havanın bilinç akışı olduğunu zanneden adaylar bu şıkka ulaşır.
Soru 4Anlatım Biçimleri ve Yapı
Sabahın erken saatlerinde kaldırımsız sokaktan geçiyordum. Başını duvardan uzatmış yorgun sardunyalar, pencere pervazında bana merakla bakıyorlardı. İçimde garip bir sıkıntı, sokakta benden başka tek bir canlı yoktu. Eski bir ahşap evin gıcırdayan kapısını, uzakta denize doğru süzülen martıları fark ettim. Adımlarımı hızlandırdığım sırada arkamdan bir ses duyuldu:
— Erken kalkmışsın bugün! dedi.
Bu parçayla ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
C
Olay, yazanın kendi yaşamından izler taşıyan 3. şahıs anlatımıyla aktarılmıştır.
B
Yüklemi sonda olan kurallı cümlelere yer verilmiştir.
Bu eylemlerin 1. tekil şahıs (ben) tarafından yapıldığı görülür.
C seçeneğinde olayın '3. şahsın ağzından' anlatıldığı söylenmiştir ki bu yanlıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Kişileştirme]Sardunyaların merakla bakması kişileştirmedir.
E Seçeneği:[Öyküleme]Olay, yer, kişi unsurları vardır.
B Seçeneği:[Kurallı cümle]Cümlelerin yüklemleri sondadır.
C Seçeneği:[Anlatıcı bakış açısı]Doğru seçenektir çünkü metin 1. şahısla yazılmıştır.
A Seçeneği:[Günlük yaşam kesiti]Sıradan bir sabah yürüyüşü anlatıldığı için doğrudur.
Soru 5Cumhuriyet Öncesi Türk Edebiyatı
Millî Edebiyat akımının kurucu isimlerinden biri olan ve Türk öykücülüğünü bağımsız bir sanat dalı haline getiren yazar, eserlerinde genellikle Türk tarihinin şanlı dönemlerini ve günlük yaşamın dikkat çekici yönlerini işlemiştir.
Bu parçada söz edilen sanatçı için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Olay (klassik) öykücülüğünün Türk edebiyatındaki en önemli temsilcilerindendir.
D
Durum (kesit) öykücülüğünün edebiyatımızdaki ilk ve en yetkin örneğini vermiştir.
E
Toplumdaki bazı aksaklıkları ve batıl inançları mizahi ve eleştirel bir yaklaşımla ele almıştır.
B
Eserlerinde millî bilinci uyandırmayı ve Türk tarihini sevdirmeyi amaçlamıştır.
C
Dil ve anlatımda sadeliği savunmuş, Genç Kalemler dergisindeki yazılarıyla Yeni Lisan hareketine öncülük etmiştir.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Ömer Seyfettin, durum (kesit) öykücülüğünün değil, olay (Maupassant tarzı) öykücülüğünün Türk edebiyatındaki en önemli temsilcisidir. Durum öykücülüğünün bizdeki ilk temsilcisi ise Sait Faik Abasıyanık'tır.
Sanatçının Türk edebiyatındaki öykü türü (olay/maupassant) belirlenir.
Seçenekler taranarak yazarın özellikleri eşleştirilir.
C seçeneğindeki Yeni Lisan ve dil anlayışı Ömer Seyfettin'e aittir.
D seçeneğinde yer alan 'durum öykücülüğü' ifadesi Sait Faik Abasıyanık veya Memduh Şevket Esendal için geçerlidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Olay öykücülüğü tanımı]Ömer Seyfettin'in olay öykücüsü olduğunu bilen aday bu şıkkı doğru kabul eder.
D Seçeneği:[Durum öykücülüğü yanılgısı]Aday türlerin öncülerini karıştırarak bu ifadeyi yazarla bağdaştırabilir.
E Seçeneği:[Mizahi eleştiri]'Diyet', 'Kaşağı' veya mizahi öykülerini düşünen aday bu şıkkı elemez.
C Seçeneği:[Yeni Lisan hareketi]Genç Kalemler ve Yeni Lisan denince akla gelen ilk isimlerdendir.
B Seçeneği:[Tarihsel konular]Yazarın 'Pembe İncili Kaftan', 'Forsa' gibi tarihi öykülerini hatırlayan aday eler.
Soru 6Metinlerin Sınıflandırılması ve Anlatım Teknikleri
Akşamın alacasında, genç adam sırtındaki ağır çuvalı sürükleyerek iskelenin ucundaki eski depo binasına doğru seğirtiyordu. Önce rıhtımın taşları üzerinde dengesini bulmaya çalışarak ilerledi; fakat yaklaşan vapurun siren sesini duyunca adımlarını sıkılaştırdı. Yüzünü sert esen deniz rüzgârından korumak için yakasını kaldırıp havaya uçuşan kesif kömür tozları arasında gözlerini kısarak yürüyüşünü sürdürdü.
Bu parçayla ilgili, aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?
D
Kişilerin ve nesnelerin hareket halinde olduğu devinime yer verilmiştir.
E
Zaman, mekân ve kişi unsurları açıkça belirtilmiştir.
C
Öyküleyici ve betimleyici anlatım biçimlerinden yararlanılmıştır.
B
İlahi (hâkim) bakış açısıyla kaleme alınmıştır.
A
Olay örgüsüne dayalı kurgusal bir metinden alınmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde olaylar dışarıdan bir gözlemcinin gözüyle aktarılmış, anlatıcının kahramanların zihninden geçenleri okuma veya her şeyi bilme (ilahi bakış açısı) durumu söz konusu olmamıştır; bu nedenle B seçeneğindeki ifade yanlıştır.
Metnin olay eksenli kurgusal bir yapıya sahip olup olmadığını incele (A seçeneği doğrudur, olay örgüsü vardır).
Anlatıcının konumunu belirle: Yalnızca görülenler dışarıdan nesnel bir tutumla aktarılmıştır, bu da gözlemci anlatıcıyı gösterir (B seçeneği yanlıştır, çünkü ilahi değil gözlemci bakış açısı vardır).
Anlatım tekniklerini kontrol et: Öyküleme ve betimleme iç içedir (C seçeneği doğrudur).
Devinim ve yapı unsurlarını denetle: Hareket unsuru (devinim) ve zaman/mekân/kişi unsurları mevcuttur (D ve E seçenekleri doğrudur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Metnin kurmaca olup olmadığını karıştırma]Olay ögesinin varlığını fark edememe
C Seçeneği:[Anlatım biçimlerini karıştırma]Betimleyici ögelerin öykülemeyle olan harmanını görememe
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru mantık
E Seçeneği:[Hikaye unsurlarını gözden kaçırma]Zaman ve mekân bağlamını kaçırma
D Seçeneği:[Devinim kavramını yanlış yorumlama]Durağanlık ile hareketliliği ayırt edememe
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlatım Teknikleri ve Bakış Açıları & Anlatıcının Bakış Açısı (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)