AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlam Bilgisi & Sözcükte Anlam ve Çağrışım (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Anlam Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 6 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 6 Soru Cevaplandı
Soru 1Anlam Bilgisi
Aşağıdaki dizelerin hangisinde sözcüklerin çağrışım gücünden yararlanan mecazlı/imgeli bir anlatıma başvurulmamıştır?
Bu dizelerin hangisinde sözcükler temel anlamlarına yakın, doğrudan ve günlük anlatımla kullanılmıştır?
B
Yalnızlık, odamda büyüyen sarmaşık
Duvarlara tırmanır gece yarısı
C
Her dakikasını ayrı hatırlarım
Çocukluğumun geçtiği eski sokağın
E
Gönlüm bir kuş olur uçar dağlara
Hasretin rüzgarıyla savrulur başım
D
Bir ayna kırılır içimde yavaşça
Zamanın paslı makası keser yolu
A
Mavi bir tül gibi indi akşam şehre
Uzaklarda bir vapur sessizce ağlar
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğinde yer alan dizelerde geçen sözcükler günlük hayatta kullanılan, tereddütsüz anlaşılan, temel ve yan anlamlarıyla kullanılmış; herhangi bir imgeye veya güçlü bir çağrışıma (mecaz-ı mürsel, istiare vb.) yer verilmemiştir.
A seçeneğinde akşamın 'mavi bir tül gibi' inmesi ve vapurun 'ağlaması' kişileştirme ve benzetmeyle çağrışım yaratır.
B seçeneğinde 'yalnızlığın sarmaşık gibi odada büyüyüp duvara tırmanması' tamamen imgelidir.
C seçeneğinde anıların ve geçmiş zamanın aktarımı tamamen doğrudan ve somut/açık bir söyleyişle verilmiştir.
D seçeneğinde 'aynanın kırılması' ve 'zamanın makası' soyut kavramları somutlaştırarak çağrışım gücünü artırır.
E seçeneğinde 'gönlün kuş olması' ve 'hasretin rüzgarı' güçlü imgeler içerir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Öğrenci günlük konuşma diline yakın, kelimelerin temel anlamda kullanıldığı bu dizeleri doğru tespit eder.
B Seçeneği:[Aramak]Yalnızlığın sarmaşık gibi büyümesi simgesel ve çağrışımsaldır.
D Seçeneği:[Aramak]Zamanın makası ve kırılan ayna metaforik anlatım barındırır.
E Seçeneği:[Aramak]Gönlün kuş olması istiare sanatına dayanır.
A Seçeneği:[Aramak]Akşamın tül gibi inmesi ve vapurun ağlaması güçlü imgeler içerir, çağrışım gücü yüksektir.
Soru 2Söz Sanatları ve Anlam Olayları
Yalnızlık, karanlık odaların sinsi gölgesidir;
uzak şehirler
suskun limanlar
yorgun dalgaların boyunduruğundadır;
ve solgun hatıralar bahçesinde
bağbozumu yaşayan bir ömürdür
zaman, avuçlarımızdan kayıp giden ince bir kumdur.
Bu dizelerde altı çizili sözlerden hangisinde imgeli söyleyiş yoktur?
C
uzak şehirler
B
suskun limanlar
D
solgun hatıralar bahçesinde
E
ince bir kumdur
A
karanlık odaların sinsi gölgesidir
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğindeki 'uzak şehirler' sözü herhangi bir mecaz, benzetme veya aktarma barındırmamakta, kelimeler gerçek anlamıyla kullanılarak coğrafi bir mesafeyi ve yerleşim yerini ifade etmektedir.
A seçeneğindeki 'sinsi gölge' ifadesinde kişileştirme ve mecaz vardır.
B seçeneğindeki 'suskun limanlar' ifadesinde kişileştirme yapılmıştır.
C seçeneğindeki 'uzak şehirler' ifadesi herhangi bir yan ya da mecaz anlama gelmeyip düz anlamlıdır.
D seçeneğindeki 'solgun hatıralar bahçesi'nde soyut kavram somutlaştırılmış ve benzetme yapılmıştır.
E seçeneğindeki 'ince bir kumdur' ifadesi zamanı kuma benzeterek somutlaştıran bir imgedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
B Seçeneği:[Liman sözcüğünün gerçek anlamda bir yer belirtmesi.]Limanın somut bir mekân olması nedeniyle imgeli olmadığını düşünebilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Uzak şehirler ifadesi tamamen gerçek anlamlı, coğrafi ve mekânsal bir tanım olup herhangi bir sanatsal aktarma veya yakıştırma içermez.
E Seçeneği:[Kum sözcüğünün günlük hayatta sıkça kullanılması.]Zamanın kuma benzetilmesindeki istiare veya teşbih sanatını kaçırabilir.
D Seçeneği:[Bahçe kelimesinin gerçek bir yer zannedilmesi.]Hatıraların bahçeyle ilişkilendirilmesindeki soyut-somut aktarımını fark edemeyebilir.
A Seçeneği:[Gölge sözcüğünün somut olması nedeniyle imge sayılmayacağı yanılgısı.]Öğrenci 'sinsi' sıfatının gölgeye verilmesiyle kurulan kişileştirme ve aktarmayı gözden kaçırabilir.
Soru 3Edebi Sanatlar
Gönlüm düşeli zülf-i müjganına senin,
Bin yare uruldu cânu cânânına senin,
Bezm içre rakîbâ ne hazer eyleyeyin,
Kaddim ham edip ben de girer kanına senin.
Bu dörtlükte aşağıdaki edebi sanatlardan hangisi belirgin olarak vardır?
A
Tezat
D
Tevriye
E
Cinas
B
Teşhis
C
Hüsn-i talil
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şiirde 'kana girer' sözü iki anlamlı (tevriye) kullanılmıştır.
Şiirin son dizesinde geçen 'kanına girmek' deyimi hem gerçek/mecaz anlamıyla 'katili olmak' demektir.
Hem de kelime kökenindeki 'kan' ve 'girer' ilişkisiyle şarap (kan kırmızı içki) anlamını düşündürerek tevriye sanatı yapılmıştır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Zıt anlamlı kelimelerin varlığı]Metindeki bazı duygusal karşıtlıkları tezat sanmak.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Tevriye sanatının kuralını tam uygulamak.
E Seçeneği:[Yazılışları aynı sözcükleri karıştırma]Aynı sesli sözcüklerin cinas oluşturduğunu düşünmek.
B Seçeneği:[Kişileştirme yanılgısı]Can ve cânân ifadelerini kişileştirme olarak yorumlamak.
C Seçeneği:[Güzel neden bulma]Olayları güzel bir nedene bağlama eğilimi.
Soru 4Edebi Sanatlar
Gönlümün tahtını yıktın da gittin,
Acaba bu zulmü kime ettin?
Beni böyle dertli koyup giderken,
Hiç mi vicdan azabı çekmedin?
Bu dizelerde, aşağıdaki söz sanatlarından hangisi belirgin olarak kullanılmıştır?
C
İstifham (soru sorma)
B
Hüsnütalil (güzel nedene bağlama)
D
Telmih (hatırlatma)
E
Mecazımürsel (düz değişmece)
A
Tezat (karşıtlık)
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şair, duygularını daha etkili kılmak ve okuyucunun dikkatini çekmek amacıyla soru sorma sanatına (istifham) başvurmuştur.
Şiirdeki dizeler incelenir.
'Acaba bu zulmü kime ettin?' ve 'Hiç mi vicdan azabı çekmedin?' sorularıyla okuyucuya soru yöneltildiği görülür.
Cevap alma amacı gütmeden soru sorma sanatının 'İstifham' olduğu hatırlanır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Tarihsel veya mitolojik bir olaya gönderme yapıldığı zannedilebilir.]Telmih ile istifham terimleri karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Benzetme amacı güdülmeden sözcüğün başka bir anlama gelmesi aranabilir.]Mecazımürsel karmaşası yaşanabilir.
B Seçeneği:[Olayların güzel bir sebebe bağlanmaya çalışıldığı sanılabilir.]Hüsnütalil ile istifham kavramları karıştırılabilir.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Şairin soru sorma yoluyla duygularını pekiştirdiği doğru fark edilmiştir.
A Seçeneği:[Zıt kavramların bir arada kullanıldığı düşünülerek tezat sanatı seçilebilir.]Duygusal zıtlıklar tezatla karıştırılabilir.
Soru 5Edebi Sanatlar
Şu solgun güllere kim el sürmüş
Yine mi bülbülün ahı tuttu var
Seher yeli buradaki renkleri kim soldurmuş
Yapraklar üstünde çiğ taneleri var
Bu dizelerle ilgili olarak, aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
Bu dizelerle ilgili olarak, aşağıdaki açıklamalardan hangisi yanlıştır?
E
Doğadaki varlıklar konuşturularak intak sanatına yer verilmiştir.
D
Şair, merakını ve duygularını yanıt beklemeksizin soru yoluyla dile getirerek istifham sanatından yararlanmıştır.
C
Çiğ taneleri doğrudan gözyaşı olarak adlandırılarak kapalı istiareye başvurulmuştur.
B
Solgun güllerin rengi ve durumu bilindiği halde bilinmezlikten gelinerek tecahülitarif yapılmıştır.
A
Bülbülün ahı ile güllerin solması arasında nedensellik bağı kurularak hüsnütalil sanatı yapılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
C seçeneğinde çiğ tanelerinin doğrudan gözyaşı olarak adlandırılması açık istiareye değil, benzetilen (gözyaşı) söylenmeden benzetme yapılması durumudur; ancak şiirde 'çiğ taneleri' açıkça söylenmiş, yapraklar üstündeki bu taneler gözyaşına benzetilmiştir. Bu durum açık istiare değil, benzetmenin unsurlarından sadece benzeyen (çiğ taneleri) kullanılarak yapılan benzetme veya benzetme yönüdür.
A seçeneğinde güllerin solmasının bülbülün ahına bağlanması güzel nedene bağlama (hüsnütalil) sanatıdır.
B seçeneğinde kimin el sürdüğü ve rengin neden solduğu bilinmesine rağmen bilinmezlikten gelinmesi tecahülitarif sanatıdır.
C seçeneğinde çiğ taneleri söylenmiş, gözyaşı benzetmesi açık istiare tanımıyla çelişmektedir.
D seçeneğinde 'kim el sürmüş', 'kim soldurmuş' soruları yanıt beklenmeden sorulduğu için istifhamdır.
E seçeneğinde bülbülün ahından bahsedilmiş ancak bülbül konuşturulmamıştır (intak yoktur).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[İntak sanatı]Doğadaki unsurların geçişini intakla karıştırabilir.
D Seçeneği:[İstifham tanımı]Soru cümlelerinin varlığını fark eder.
C Seçeneği:[Açık istiare yanılgısı]Çiğ tanesi ile gözyaşı benzeşmesini doğrudan açık istiare olarak değerlendirir.
B Seçeneği:[Tecahülitarif tanımı]Şairin bildiği şeyi bilmezlikten gelmesini yakalar.
A Seçeneği:[Hüsnütalil tanımı]Olayın gerçek sebebinin başka güzel bir sebebe bağlanmasını doğru kabul eder.
Soru 6Divan Edebiyatı Sanatları
Ey gözlerin nûru, gönüllerin sürûru; bülbül-i nâlânın, gül-i handânın... Ey derd-mendlerin dermanı, bî-çarelerin fermânı!
Bu parçada altı çizili sözcükler arasındaki ses ve yapı benzerliği, aşağıdaki edebî sanatların hangisine örnek oluşturur?
A
İmale
E
Tarih düşürme
D
Cinas
C
Aliterasyon
B
Seci
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Metinde düz yazı cümleleri içinde kullanılan ve sonları birbiriyle uyumlu olan (nûru / sürûru, nâlânın / handânın, dermanı / fermânı) sözcükler 'secî' sanatını örneklendirir.
Metnin düz yazı (nesir) türünde kaleme alındığı belirlenir.
Cümle içi veya cümle sonlarındaki kelime gruplarının ses benzerlikleri incelenir.
nûru - sürûru, dermanı - fermânı gibi uyaklı sözcüklerin secî oluşturduğu tespit edilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Aruz kusuru ile karıştırma]Aruz ölçüsündeki imale kavramı ile ses uyumunu karıştırabilir.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Aday doğru bir şekilde düz yazıda kafiye benzerliğini secî olarak tanımlar.
C Seçeneği:[Ses benzerliği ile karıştırma]Aliterasyon da bir ses uyumudur ancak kelime sonu uyumundan ziyade ünsüz tekrarıdır.
D Seçeneği:[Sesteşlik (cinas) yanılgısı]Kelimelerin benzer sesle bitmesinden ötürü cinas sanatı sanılabilir.
E Seçeneği:[Konu dışı seçenek]Metnin süslü üslubundan ötürü tarih düşürme ile karıştırılabilir.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili ve Edebiyatı: Anlam Bilgisi & Sözcükte Anlam ve Çağrışım (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)