AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili og Edebiyatı: Tanzimat Dönemi Edebiyatı & Tanzimat I. Dönem Sanatçıları ve Eserleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tanzimat Dönemi Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Şinasi, 1860'ta yayımlanan Tercüman-ı Ahval gazetesinde yayımlanan Mukaddime adlı yazısında Batılı anlamda ilk tiyatro türünü eleştirmiştir.
Bu cümlede numaralanmış yerlerin hangisinde bir bilgi yanlışı yapılmıştır?
C
Mukaddime
B
Tercüman-ı Ahval
E
eleştirmiştir
D
tiyatro
A
Şinasi
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Şinasi'nin 1860'ta Tercüman-ı Ahval gazetesinde yayımlanan Mukaddime (Önsöz) adlı yazısı edebiyatımızdaki ilk makale kabul edilir ve bu yazıda tiyatro değil, dil ve şiir görüşleri eleştirilmiştir; ayrıca ilk tiyatro Şinasi'nin Şair Evlenmesi'dir.
Şinasi ve Tercüman-ı Ahval eşleştirmesi doğrudur (1860, ilk özel gazete).
Mukaddime, bu gazetenin önsözü olup ilk makale örneğidir, bu bilgi de doğrudur.
Mukaddime'de eleştirilen tür tiyatro değil, genel olarak dilin sadeleştirilmesi ve şiir anlayışıdır.
Bu nedenle 'tiyatro' ifadesi bilgi yanlışı içermektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[İlk makale kavramını unutma.]Mukaddime'nin türünün gazete önsözü/makale olduğunu bilmeme.
A Seçeneği:[Şinasi'nin eserleri ile Ziya Paşa'nın eserlerini karıştırma.]Yazar-eser eşleştirmesinde tereddüt yaşanması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Mukaddime'de tiyatronun değil, dil ve şiirin eleştirildiğini fark etme.
E Seçeneği:[Eleştiri türünün varlığını sorgulama.]Metnin eleştirel nitelik taşıdığını gözden kaçırma.
B Seçeneği:[Gazete adını yanlış hatırlama.]Tercüman-ı Ahval ile Tasvir-i Efkâr'ın karıştırılması.
Soru 2Tanzimat Dönemi Edebiyatı
---- tarafından 1862 yılında yayımlanan ve Batılı anlamda tiyatro türünün sahnede oynanan ilk örneği kabul edilen eser, edebiyatımızda yeni bir dönemin kapılarını aralamıştır. Sanatçı; gazetecilik faaliyetleri, tiyatro çalışmaları ve dilin sadeleştirilmesi yönündeki çabalarıyla Türk edebiyatında Batılılaşmanın öncüsü olmuştur. ---- ise şiir, eleştiri ve mizah türlerindeki eserleriyle bu yenilikçi anlayışın gelişimine katkı sağlamıştır.
Bu parçada boş bırakılan yerlere sırasıyla aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?
A
Namık Kemal'in, Ziyapaşa
B
Şinasi'nin, Ziyapaşa
E
Ebulfeyz Elçibey'in, Şinasi
D
Şinasi'nin, Namık Kemal
C
Ahmet Vefik Paşa'nın, Namık Kemal
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Paragrafta ilk boşluğa 1862 yılında ilk yerli tiyatro eseri olan 'Şair Evlenmesi'ni yazan Şinasi getirilmelidir. İkinci boşluğa ise Şinasi'nin açtığı yoldan giderek edebiyatın sosyal ve siyasi boyutunu geliştiren Namık Kemal getirilmelidir.
İlk boşlukta Batılı anlamda tiyatro ve gazetecilik faaliyetleriyle tanınan Tanzimat'ın kurucu ismi aranmaktadır.
İkinci boşlukta ise Şinasi'nin ardından edebiyatta etkin rol oynayan takipçisi aranmaktadır.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[İlk tiyatro eserini Namık Kemal ile karıştırma]Namık Kemal'in tiyatro türündeki öncülüğü ile karıştırılması.
B Seçeneği:[Ziyapaşa'nın şiir ve eleştiri yönü]Ziyapaşa'nın da bu dönemde önemli bir figür olması.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Paragraftaki tüm ipuçları Şinasi ve Namık Kemal ikilisini göstermektedir.
E Seçeneği:[Tarihî figür çeldiricisi]Adayın dikkatini ölçmek için konulmuş çeldirici.
C Seçeneği:[Ahmet Vefik Paşa'nın tiyatro uyarlamaları]Ahmet Vefik Paşa'nın da tiyatro ile anılması.
Soru 3Tanzimât Dönemi Edebiyatı
Tanzimât'ın ilk kuşağında, geleneksel ile Batı tarzı arasında kalmanın getirdiği ikilemler en keskin şekilde edebî eserlere ve eleştiriye yansımıştır. Kimi yazarlar teoride eski şiiri şiddetle eleştirip divan edebiyatını yererken, pratikte veya ilerleyen yıllarda kaleme aldıkları antolojilerde bu geleneğe bağlı kalmışlardır. Özellikle 1874 yılında yayımladığı eserinde divan şiirini övmesi, ancak mukaddimesinde (önsözünde) eski edebiyata bazı eleştiriler yöneltmesi, yakın arkadaşı Namık Kemal başta olmak üzere dönemin diğer aydınları tarafından büyük bir çelişki olarak değerlendirilmiş ve yoğun polemiklere yol açmıştır.
Bu parçada söz edilen ve edebiyattaki ikircikli (değişken) tutumuyla eleştirilen sanatçı aşağıdakilerden hangisidir?
B
Ziya Paşa
D
Muallim Naci
E
Recaizade Mahmut Ekrem
A
Şinasi
C
Namık Kemal
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Parçada bahsedilen ve Harabat Mukaddimesi ile tanınan sanatçı Ziya Paşa'dır.
Metinde geçen '1874'te yayımlanan Harabat Mukaddimesi' ipucu olarak alınır.
Ziya Paşa'nın Şiir ve İnşa makalesinde halk şiirini savunup divan edebiyatını eleştirdiği, ancak Harabat antolojisinde divan şiirini övdüğü hatırlanır.
Bu durumun Namık Kemal tarafından 'Tahrib-i Harabat' ile eleştirildiği bilgisiyle eşleştirilir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Metinde eleştiren kişi olarak adı geçmesi]Aday, metinde geçen 'Namık Kemal başta olmak üzere' ifadesinden ötürü bu ismi yanıt zannedebilir.
A Seçeneği:[İlk yenileşme dönemi denince akla gelen ilk isim olması]Aday, yenileşme öncüsü olduğu için doğrudan Şinasi'ye yönelir.
D Seçeneği:[Eski-yeni tartışmalarının diğer kilit figürü olması]Aday, edebiyattaki polemikler ve eski taraftarlığı bağlamında Muallim Naci'yi düşünebilir.
E Seçeneği:[I. ve II. dönem yenilikçi yazarları arasındaki karışıklık]Aday, yenileşme ve edebiyat teorisi denince Recaizade Mahmut Ekrem'i hatırlar.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Harabat Mukaddimesi ve Şiir ve İnşa tezadı Ziya Paşa'ya aittir.
Soru 4Tanzimat Dönemi Edebiyatı
Tanzimat edebiyatı döneminde Batılı anlamda ilk kez kaleme alınan veya türünün önemli örnekleri olan bazı eserler ve türleri aşağıda numaralandırılmıştır.
I. Harabat - Antoloji
II. Zemzeme - Şiir
III. Tahrib-i Harabat - Eleştiri
IV. Takip - Mektup
V. Cezmi - Tarihî Roman
Yukarıda numaralandırılmış eserlerden hangisinin türü yanlış verilmiştir?
B
II
E
V
D
IV
A
I
C
III
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Namık Kemal'e ait olan 'Takip' adlı eser, mektup türünde değil, eleştiri (tenkit) türünde yazılmıştır.
I numaralı 'Harabat', Ziya Paşa'nın hazırladığı önemli bir divan şiiri antolojisidir. Doğrudur.
II numaralı 'Zemzeme', Recaizade Mahmud Ekrem'in şiir türündeki eseridir ve edebiyatımızda tartışmalara yol açmıştır. Doğrudur.
III numaralı 'Tahrib-i Harabat', Namık Kemal'in Ziya Paşa'nın Harabat antolojisine karşılık yazdığı yıkıcı bir eleştiridir. Doğrudur.
IV numaralı 'Takip', Namık Kemal'in Tahrib-i Harabat'a gelen eleştirilere cevap vermek ve Ziya Paşa'nın savunmalarını çürütmek amacıyla yazdığı bir *eleştiri (tenkit)* eseridir, mektup değildir. Yanlıştır.
V numaralı 'Cezmi', Namık Kemal'in edebiyatımızdaki ilk tarihî roman denemesidir. Doğrudur.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[Tahrib-i Harabat adından dolayı başka tür sanılması]Eser adının yabancı gelmesi nedeniyle türü karıştırmak.
B Seçeneği:[Zemzeme önsözü ile bilinir]Eserin içindeki önsözün teorik niteliğinden ötürü türünü düz yazı sanmak.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]Takip eserinin Namık Kemal tarafından eleştiri türünde kaleme alındığını bilen aday doğru cevaba ulaşır.
E Seçeneği:[Cezmi ilk tarihî roman mı yanılgısı]İlk tarihî romanın Taaşşuk-ı Talat ve Fitnat veya başka bir eser olduğunu zannedenler.
A Seçeneği:[Harabat antoloji mimidir şüphesi]Ziya Paşa'nın bu eserini şiir kitabı veya düz yazı olarak düşünenler seçebilir.
Soru 5Tanzimat Edebiyatı
Tanzimat Dönemi'nde edebiyatımıza Batı'dan pek çok tür girmiş, bunlardan biri de tenkit olmuştur. Bu dönemde gazete ve dergilerin faaliyet alanına girmesiyle canlı bir eleştiri ortamı doğmuştur. Bu eleştiriler eski ile yeni, yenilikçilerle eskiyi savunanlar arasındaki anlaşmazlıklar şeklinde kendini göstermiştir.
(I) Şinasi, Ziya Paşa, Namık Kemal'in temsil ettiği Tanzimat Dönemi'nin birinci kuşak sanatçıları 'toplum için sanat' anlayışını benimsemiştir.
(II) Bu dönemde eleştiri türü genellikle eski edebiyatın savunucuları ile yenilik yanlıları arasındaki tartışmalar etrafında şekillenmiştir.
(III) Tanzimat I. dönem sanatçıları, batılı anlamda ilk edebi eleştiri örneklerini verirken estetik ve biçim kusursuzluğunu her şeyin üzerinde tutmuşlardır.
(IV) Söz konusu sanatçılar arasındaki 'göz için, kulak için kafiye' tartışması Tanzimat Edebiyatı'nın I. döneminde eleştiri türünün odak noktası olmuştur.
(V) Recaizade Mahmud Ekrem ile Muallim Naci arasındaki kafiye tartışması, I. dönemde değil II. dönemde gerçekleşmiştir.
Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangilerinde bilgi yanlışı vardır?
C
II. ve III.
A
I. ve II.
E
IV. ve V.
D
III. ve IV.
B
I. ve V.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
III. ve IV. cümlelerde bilgi yanlışı bulunmaktadır.
I. cümlede yer alan birinci kuşak sanatçıların 'toplum için sanat' anlayışını benimsediği bilgisi doğrudur.
II. cümlede eleştirilerin eski-yeni çatışmasından doğduğu bilgisi doğrudur.
III. cümlede Tanzimat I. dönem sanatçılarının estetik ve biçim kusursuzluğunu her şeyin üzerinde tuttuğu söylenmiştir; oysa I. dönem sanatçıları biçimi içeriğin gerisinde tutmuş, kulak için kafiyeyi değil göz için kafiyeyi savunmuş olsalar da asıl amaçları toplumu eğitmek olduğu için estetik kusursuzluk ikinci planda kalmıştır.
IV. ve V. cümlelerde 'göz için, kulak için kafiye' tartışmasının I. dönemde yapıldığı söylenmiştir. Bu yanlıştır; bu tartışma Recaizade Mahmud Ekrem ve Muallim Naci ekseninde Tanzimat'ın II. döneminde gerçekleşmiştir (V. cümle bu durumu doğru açıklar nitelikte görünse de IV. cümle ile çelişki yaratmakta ve IV. cümledeki temel tarihsel hata sorunun odak noktalarından biridir).
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
C Seçeneği:[II. cümlenin yanlış olduğu yanılgısı]Eleştirilerin doğuş bağlamını yanlış okuma.
D Seçeneği:[Doğru seçenek]III. cümlede estetik kusursuzluğun amaçlandığı ve IV. cümlede kulak/göz kafiye tartışmasının I. döneme hapsedilmesi açık bilgi yanlışıdır.
E Seçeneği:[IV ve V çelişkisini yanlış yorumlama]Hangi cümlenin bilgi yanlışı içerdiğini karıştırma.
B Seçeneği:[V. cümlenin yanlış olduğunu varsayma]II. dönem olaylarının I. dönem içinde geçebileceği yanılgısı.
A Seçeneği:[I ve II numaralı cümlelerin yanlış olduğunu düşünme]I. dönem sanatçılarının sanat anlayışını yanlış yorumlama ihtimali.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili og Edebiyatı: Tanzimat Dönemi Edebiyatı & Tanzimat I. Dönem Sanatçıları ve Eserleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)