AYTTürk Dili ve Edebiyatı⚡ Canlı Süre Tutmalı & İnteraktif
AYT Türk Dili Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Metin Türleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Divan Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
📝 5 Soru⏱️ 10 Dakika🎯 ÖSYM Sınav Formatı🧠 Çeldirici & Bilişsel Teşhisli📊 Anında Karne & Net Hesabı
Soruları doğrudan bu sayfada çözebilir, her sorunun yanındaki butondan çözümünü inceleyebilir veya testi tamamlayıp karnenizi alabilirsiniz.
✓ Sayfa İçi Canlı Çözüm & Çeldirici Analizi
0 / 5 Soru Cevaplandı
Soru 1Divan Edebiyatı
Şehzadelerin sünnet düğünleri ile padişah çocuklarının doğum törenlerini, şenlikleri ve bu vesileyle yapılan ziyafetleri, eğlence ve gösterileri tasvir etmek amacıyla yazılan divan edebiyatı nazım türüdür.
Şenlikler boyunca günlerce kurulan gösterişli çadırlar ve pavyonlar anlatılır.
İstanbul'un kandillerle donatılması, geceleri havai fişekler ve donanmalarla aydınlatılması ayrıntılı biçimde işlenir.
Halkın ve devlet erkanının katıldığı büyük ziyafetler ve sunulan hediyeler şiirin ana izleklerindendir.
İçerik özelliklerinden ve tasvir edilen olaylardan hareketle bu beyitlerin/eserlerin aşağıdaki metin türlerinin hangisinden alındığı söylenebilir?
B
Sûrnâme
C
Fütüvetnâme
E
Menakıbname
D
Sefaretname
A
Gazavatname
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Öncüllerde bahsedilen şenlikler, sünnet düğünleri, İstanbul'un kandillerle donatılması ve ziyafetler Divan edebiyatında 'Sûrnâme' türünün en belirgin özellikleridir.
Metinde geçen çadırlar, donanmalar, şenlikler ve gecelerin nur içinde kalması gibi unsurlar bir kutlama ve eğlence ortamını işaret etmektedir.
Padişah çocuklarının sünnet ya da doğum törenlerini konu alan eserler Sûrnâme olarak adlandırılır.
Doğru seçenek Sûrnâme (B) olarak belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
E Seçeneği:[Dini-tasavvufi menkabeler]Edebi tür isimlerini karıştırma.
D Seçeneği:[Elçi raporları]Yabancı yerlerin tasvir edilmesinden ötürü sefaretnâme ile karıştırma.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Şenlik ve sünnet düğünü tasvirlerini doğru eşleştirme.
C Seçeneği:[Esnaf teşkilatı kuralları]Fütüvetnamelerin adını karıştırma.
A Seçeneği:[Askeri zaferler]Tören ve kalabalık tasvirlerini savaş hazırlığı zannederek gazavatnameye yönelme.
Soru 2Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında şiir kadar önemsenmese de tarih, tezkire, sefaretname ve mektup türlerinde önemli nesir örnekleri verilmiştir. Sanatçılar bu eserlerde bazen sade bir dil kullanmayı tercih etmiş, bazen de hünerlerini göstermek amacıyla sanatlı ve süslü bir anlatıma yönelmiştir.
Bu bilgilere göre, aşağıdakilerden hangisi divan nesrinin genel özelliklerinden biri değildir?
E
Arapça ve Farsça sözcük ve tamlamalarla yüklü olan anlatım, özellikle süslü nesir türündeki eserlerin ayırt edici niteliğidir.
D
Düşünceler belli bir plana ve paragraf düzenine göre sıralanmadığı için eserlerde bugünkü anlamda modern anlamda paragraf bütünlüğü aranmaz.
B
Medrese eğitimi almış sanatçılar tarafından oluşturulan süslü nesirde uzun, karmaşık ve iç içe geçmiş cümleler makbul sayılmıştır.
C
Konu bütünlüğünden ziyade anlık duygu ve düşüncelerin ön planda tutulduğu, modern anlamda paragraf ve sayfa düzeninin kesin kurallarla uygulandığı görülür.
A
Sade nesirlerde halkın konuştuğu dilden çok uzaklaşılmamış, süslü nesirlerde ise secilerle dolu ağır bir dil kullanılmıştır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: CÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Divan nesrinde modern anlamda paragraf ve sayfa düzeni ile katı bir konu bütünlüğü aranmaz; aksine düşünceler konudan konuya atlayacak şekilde serbestçe sıralanır.
Divan nesrinin sade, orta ve süslü olmak üzere üçe ayrıldığını hatırlayınız.
Süslü nesirlerde secilerin, uzun cümlelerin ve Arapça-Farsça tamlamaların yoğun olduğunu göz önünde bulundurunuz.
Divan nesrinde bugünkü anlamda modern paragraf ve sayfa düzeninin olmadığını, metinlerin genellikle konu bütünlüğünden yoksun olduğunu biliniz.
C seçeneğinde yer alan 'modern anlamda paragraf ve sayfa düzeninin kesin kurallarla uygulandığı' ifadesi divan nesrinin özellikleriyle çelişmektedir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Sade ve süslü nesir ayrımını karıştırma]Sade nesrin halk diline yakın olduğunu, süslü nesrin sanatlı olduğunu doğru bir bilgi olarak kabul eder.
C Seçeneği:[Doğru seçenek]Divan nesrinde modern paragraf düzeninin olmadığını bilerek bu çelişkili ifadeyi yakalar.
B Seçeneği:[Medrese eğitimi ve süslü nesir ilişkisi]Medrese mezunu yazarların ağır bir dil kullandığını bilir.
D Seçeneği:[Plan ve paragraf düzeni yokluğu]Divan nesrinin dağınık yapısını hatırlayarak bunu doğru kabul eder.
E Seçeneği:[Arapça-Farsça tamlamaların yoğunluğu]Divan edebiyatının genel dil özelliğinin ağır olduğunu bilir.
Soru 3Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında çeşitli türlerde kaleme alınmış önemli nesir eserleri ile bu eserlerin ait olduğu türler aşağıda verilmiştir.
I. Harname - Mizahi Mesnevi
II. Kabusname - Nasihatname
III. Tazarruname - Süslü Nesir
IV. Tarih-i Cevdet - Tarih
V. Seyahatname - Tezkire
I. grupta verilen eserlerden hangisi, II. gruptakilerle (açıklamalardaki türlerle) eşleştirildiğinde dışta kalır?
C
III.
B
II.
E
V.
D
IV.
A
I.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: EÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Evliya Çelebi'nin kaleme aldığı Seyahatname eseri bir tezkire değil, gezi yazısı türünün edebiyatımızdaki en önemli örneğidir.
I. Harname, Şeyhî'nin yazdığı bir mizahi mesnevidir.
II. Kabusname, Keykavus tarafından yazılmış bir nasihatnamedir.
III. Tazarruname, Sinan Paşa'nın süslü nesir alanındaki önemli eseridir.
IV. Tarih-i Cevdet, Ahmet Cevdet Paşa'ya ait bir tarih eseridir.
V. Seyahatname, Evliya Çelebi'ye ait bir 'gezi yazısı'dır; ancak II. grupta bu eser 'Tezkire' olarak yanlış eşleştirilmiştir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Tarih-i Cevdet tarih türündedir.]Tarih eserleri ile salnameler karıştırılabilir.
E Seçeneği:[Doğru seçenek]Seyahatname'nin gezi türü olduğunu bilen aday doğru cevaba ulaşır.
C Seçeneği:[Tazarruname süslü nesrin ilk örneklerindendir.]Münşeat veya mektup türüyle karıştırılabilir.
B Seçeneği:[Kabusname nasihatname türünün klasik örneğidir.]Farsçadan çevrilen eserlerin türleri karıştırılabilir.
A Seçeneği:[Harname mesnevi formundadır ancak mizahi mesnevi olarak doğru eşleştirilmiştir.]Mesnevi ile nesir türleri karıştırılabilir.
Soru 4Divan Edebiyatı
Divan edebiyatında süslü nesrin en önemli örneklerinden biri olan eser, yazarının yaşadığı bürokratik sıkıntıları ve adaletsizlikleri eleştirel bir dille gözler önüne serer. Eserde secilere yer verilmiş, Arapça ve Farsça kelime ve tamlamalar yoğun olarak kullanılmıştır. Yazar, yaşadığı mağduriyeti dile getirirken dönemin idarecilerinin ikiyüzlü tutumlarını seyyal bir mizah ve iğneleyici bir üslupla eleştirmiştir.
Bu parçada söz edilen eser ve yazarıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenemez?
A
Mektup türünün özelliklerini taşıyan ilk edebi eleştiri niteliğindedir.
B
Yazıldığı dönemin bürokratik aksaklıklarını ve rüşvet çarkını eleştirir.
C
Sanatlı söyleyişe önem verilmiş, ahengi sağlamak için iç kafiyeler (seciler) kullanılmıştır.
E
Şikâyetname adıyla bilinen ve Kanuni Sultan Süleyman döneminde yazılmış bir mektuptur.
D
Sade ve anlaşılır bir Türkçe ile kaleme alınmış olup halkın günlük dilini yansıtır.
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: DÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Fuzuli'nin Şikâyetname adlı eseri süslü nesir örneğidir ve sade bir dille değil, ağır bir dille yazılmıştır.
Eserin türü ve yazarı tespit edilir: Fuzuli'nin Şikâyetname'si.
Eserin dil ve üslup özellikleri incelenir: Ağır bir dili vardır, süslü nesirdir.
D seçeneğindeki 'sade ve anlaşılır bir Türkçe ile kaleme alınmıştır' ifadesinin eserin üslup özellikleriyle çeliştiği belirlenir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
D Seçeneği:[Doğru seçenek (Söylenemez olan)]Eserin ağır bir dili olduğunu fark ederek bu seçeneği işaretler.
E Seçeneği:[Tarihsel bağlam]Kanuni döneminde yazıldığını ve adının Şikâyetname olduğunu bilir.
C Seçeneği:[Seci kullanımı]Süslü nesirde secilerin bulunduğunu bilir.
B Seçeneği:[Bürokratik eleştiri]Rüşvet ve memur eleştirisini hatırlar.
A Seçeneği:[Mektup özelliği]Eserin mektup formunda yazıldığını bilir.
Soru 5Klasik Türk Edebiyatı
15. yüzyılda Çağatay sahasında yaşayan, Türk dilinin zenginliğini savunmak amacıyla Farsça ile Türkçe'yi mukayese eden büyük bir sanatçı, aynı zamanda edebiyat tarihimizde şairlerin hayatına yer veren ilk biyografik eserin de yazarıdır.
Bu parçada sözü edilen sanatçı ve bu alandaki ilk eseri aşağıdakilerden hangisinde doğru olarak verilmiştir?
A
Hüseyin Baykara – Badayiü'l-Vekayi
E
Latifi – Tezkiretü'ş-Şuara
D
Sehi Bey – Heşt Behişt
B
Ali Şir Nevai – Mecalisü'n-Nefais
C
Babür Şah – Babürname
Seçeneğe tıklayarak işaretleyebilirsiniz
✓ Doğru Cevap: BÖSYM Çözüm Standardı & Kazanım Gerekçesi
Türk edebiyatındaki ilk şairler tezkiresi Ali Şir Nevai tarafından kaleme alınan Mecalisü'n-Nefais'tir.
Paragrafta Türk dilinin savunulduğu ve Farsça ile mukayese edildiği eser vurgulanmıştır (Muhakemetü'l-Lügateyn yazarından bahsedilmektedir).
Aynı yazarın Türk edebiyatındaki ilk tezkireyi yazdığı bilgisi aranmaktadır.
Ali Şir Nevai'nin eseri Mecalisü'n-Nefais, Türk edebiyatının ilk tezkiresidir.
🧠 ÖSYM Bilişsel Çeldirici Teşhisleri:
A Seçeneği:[Hükümdar ve şair karıştırması]Hüseyin Baykara'nın Nevai ile olan yakın dostluğundan dolayı eser sahibi sanılması.
B Seçeneği:[Doğru seçenek]Doğru bilgiye ulaşılması.
C Seçeneği:[Hatıra türü ile tezkire türünün karıştırılması]
E Seçeneği:[Anadolu sahası tezkireleri ile karıştırma]Latifi tezkiresinin yaygın bilinirliğinden ötürü ilk sanılması.
D Seçeneği:[Osmanlı sahasındaki ilk tezkire ile Çağatay sahasının karıştırılması]Sehi Bey'in ilk tezkire yazarı olduğu yanılgısı.
4 Yanlış 1 Doğruyu Götürür Kuralı Uygulanır
📚
Önerilen ÖSYM Deneme Testleri
Türk Dili ve Edebiyatı ve AYT sınav kategorisinde pratik yapabileceğiniz diğer denemeler ve kazanım testleri.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Tiyatro" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Dünya Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı Akımları ve Sanatçıları" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Batı Edebiyatı" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT Türk Dili ve Edebiyatı dersi "Şiir Bilgisi" konularını kapsayan, 1 soruluk ÖSYM formatında çeldirici analizli, adım adım çözümlü ve Google SEO uyumlu online deneme sınavı. Doğru/yanlış net analizi ve sınav taktikleriyle kendinizi test edin.
AYT • Türk Dili ve EdebiyatıAYT Türk Dili Edebiyatı: Divan Edebiyatı & Metin Türleri (5 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)