AYT Türk Dili e Edebiyatı: Batı Edebiyatı Akımları & Realizm ve Natüralizm (6 Soruluk Çözümlü Çıkmış Formatında Test)

Sanatçı, yapıtında kendi duygularını, düşüncelerini ve kişiliğini tamamen gizlemelidir. Tıpkı tabiatı inceleyen bir fen bilimci gibi insanı ve toplumu bütün çıplaklığıyla, hiçbir yönlendirme yapmadan, ahlaki bir ders verme kaygısı güütmeden yansıtmalıdır. Ona göre roman, hayatın bir aynasıdır; ayna ne iyiyi övmeli ne de kötüyü yermelidir, sadece gördüğünü tarafsızca aksettirmelidir.

Batı edebiyatında her yeni akım, bir önceki akımın temel felsefesine ve sanat anlayışına tepki olarak doğmuştur. Örneğin, akıl ve evrensel kuralcılığı savunan ---- akımına karşı romantikler duyguyu ve bireyselliği ön plana çıkarırken; romantiklerin hayalci, aşırı duygusal ve sübjektif anlatımına tepki gösteren ---- sanatçıları ise toplumu ve insanı gerçekçi, gözleme dayalı ve nesnel bir tutumla ele almışlardır.

Dünya edebiyatında farklı dönemlerde ortaya çıkan "klasisizm, parnasizm ve sembolizm" akımları, edebiyat tarihi boyunca kendilerinden önceki anlayışlara tepki olarak doğmuş ya da farklı felsefi temeller üzerine kurulmuştur. Ancak bu üç akımın sanatçıları, eserlerinde biçimsel mükemmelliğe verdikleri önemle ortak birpaydada buluşmuşlardır.

Klasisizm akımının akıl, kural ve evrensellik ilkelerine tepki olarak doğan romantizm, edebiyatta ve sanatta yepyeni bir çığır açmıştır.

Avrupa'da büyük yıkımlara neden olan küresel bir savaşın ardından, geleneksel değerlerin insanlığı felakete sürüklediği düşüncesiyle akıl, mantık ve estetik kuralları tamamen reddedilmiştir. Bu anlayışı benimseyen bir grup sanatçı, bilinen tüm dil ve biçim kalıplarını yıkarak kuralsızlığı kural edinmiş; mantığın kontrolünden tamamen kurtulmuş bir ifade tarzı yaratmıştır. Edebiyatta bir tür başkaldırı ve kuralsızlık manifestosu niteliği taşıyan bu hareket, daha sonra sanatçıların bilinçaltına yönelmesiyle yerini başka bir akıma bırakmıştır.

Türk edebiyatında Batılı anlamda romanın ilk örneklerinin verildiği Tanzimat döneminde yazarlar, eserlerinde yeni teknikleri denemiş ancak genellikle romantizmin etkisinden tamamen kopamamışlardır. Servet-i Fünûn dönemine gelindiğinde ise realizm ve natüralizm akımları roman türünde belirleyici olmaya başlasa da sanatçılar arasında bu akımlara bağlılık derecesi farklılık göstermiştir.